Tổng rà soát hệ thống VBQPPL: Xác định phương án xử lý đối với 13.077 văn bản

Đề xuất xử lý hơn 13.000 văn bản

Thay mặt Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến vừa ký Công văn số 895-CV/ĐUQH gửi Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, kèm theo Báo cáo số 15/BC-BCĐ về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Báo cáo đã được tiếp thu, hoàn thiện theo ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Thông báo Kết luận số 230/KL-UBTVQH16 ngày 4/9/2026, để gửi Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật xem xét, cho ý kiến.

Theo Báo cáo số 15/BC-BCĐ, tính đến ngày 30/6/2026, các cơ quan ở Trung ương và địa phương đã xác định, tổng hợp 45.793 VBQPPL còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát. Trong đó, các cơ quan đã xác định 5.662 VBQPPL được ban hành chỉ có nội dung bãi bỏ VBQPPL khác; 2.375 VBQPPL của chính quyền địa phương cấp tỉnh hoặc cấp xã trước khi sắp xếp không được quyết định áp dụng; 7.687 VBQPPL của chính quyền cấp huyện trước khi sắp xếp còn hiệu lực. Các VBQPPL nêu trên được sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một phần bởi 3.543 văn bản.

Có 45.793 VBQPPL thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát.

Đối với các VBQPPL được ban hành không theo chế độ mật, các cơ quan ở Trung ương và địa phương đã rà soát, xác định và đề xuất phương án xử lý đối với 13.077 văn bản. Trong đó, có 2.363 văn bản do cơ quan, người có thẩm quyền ở Trung ương ban hành; 7.939 văn bản do chính quyền cấp tỉnh ban hành và 2.775 văn bản do chính quyền cấp xã ban hành.

Ở Trung ương, trong số 2.363 VBQPPL được đề xuất phương án xử lý, các cơ quan đề xuất sửa đổi, bổ sung 663 văn bản; thay thế 859 văn bản; bãi bỏ một phần 29 văn bản; tạm ngưng hiệu lực một phần 1 văn bản; bãi bỏ toàn bộ 650 văn bản; tạm ngưng hiệu lực toàn bộ 4 văn bản và ban hành mới 158 văn bản. Ngoài ra, có 2 nội dung được đề xuất hướng dẫn áp dụng VBQPPL theo Điều 61 Luật Ban hành VBQPPL năm 2025.

Ở cấp tỉnh, các địa phương xác định phương án xử lý đối với 7.939 VBQPPL, gồm 461 văn bản đề xuất sửa đổi, bổ sung; 3.052 văn bản đề xuất thay thế; 3.490 văn bản đề xuất bãi bỏ toàn bộ; 902 văn bản đề xuất ban hành mới; 1 văn bản tạm ngưng hiệu lực một phần và 34 văn bản bãi bỏ một phần. Đồng thời, có 54 nội dung được đề xuất hướng dẫn áp dụng VBQPPL theo Điều 61.

Đối với VBQPPL do chính quyền cấp xã ban hành, các địa phương đã xác định phương án xử lý đối với 2.775 văn bản, gồm 43 văn bản đề xuất sửa đổi, bổ sung; 680 văn bản thay thế; 1.740 văn bản bãi bỏ toàn bộ; 301 văn bản ban hành mới; 5 văn bản tạm ngưng hiệu lực một phần; 6 văn bản bãi bỏ một phần và 5 văn bản tạm ngưng hiệu lực toàn bộ. Ngoài ra, có 17 nội dung được đề xuất hướng dẫn áp dụng theo Điều 61, quy định tại 24 VBQPPL.

Phần lớn các cơ quan ở Trung ương và địa phương xác định lộ trình xử lý các VBQPPL trong giai đoạn 2026-2027; một số văn bản có lộ trình xử lý đến năm 2030 hoặc chưa xác định cụ thể thời hạn.

Kết quả tổng rà soát sơ bộ cho thấy, về cơ bản, các cơ quan đã xác định được đối tượng, phạm vi thuộc trách nhiệm tổng rà soát; nhận diện các vướng mắc, bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo, không phù hợp của quy định pháp luật và bước đầu đề xuất phương án, hình thức, lộ trình xử lý.

Quy mô 45.793 VBQPPL được tổng hợp cho thấy hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay rất lớn. Về cơ bản, hệ thống VBQPPL được ban hành phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng trong từng giai đoạn, khá đầy đủ và bao quát hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Tuy nhiên, kết quả rà soát cũng cho thấy hệ thống pháp luật còn cồng kềnh, phức tạp, nhiều tầng nấc, với số lượng văn bản dưới luật lớn; thứ bậc hiệu lực của VBQPPL chưa thật rõ ràng, còn thiếu nguyên tắc xử lý xung đột giữa các văn bản luật cùng cấp. Cấu trúc của một số VBQPPL chưa hợp lý; vẫn tồn tại các quy định chồng chéo, mâu thuẫn, bất cập, chưa rõ ràng, chưa phù hợp với chủ trương, đường lối mới và yêu cầu thực tiễn.

Tiếp tục rà soát thực chất, bảo đảm tiến độ và chất lượng

Trên cơ sở kết quả bước đầu, Báo cáo xác định trong thời gian tới cần tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát theo Kế hoạch của Ban Chỉ đạo. Bí thư Đảng ủy các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương, Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng, kết quả tổng rà soát thuộc phạm vi trách nhiệm.

Các cơ quan cần khẩn trương điều chỉnh kế hoạch và tổ chức hiệu quả nhiệm vụ tổng rà soát trong giai đoạn tiếp theo, bảo đảm tiến độ theo Quyết định số 11/QĐ-BCĐ; đồng thời bảo đảm nguồn lực, kinh phí, tăng cường kiểm tra, theo dõi, đôn đốc, tập huấn, hướng dẫn và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Một nhiệm vụ quan trọng được đặt ra là tổ chức rà soát, đánh giá lại toàn bộ kết quả tổng rà soát sơ bộ, kịp thời chỉnh lý, hoàn thiện theo yêu cầu và hướng dẫn của Ban Chỉ đạo. Các thông tin, số liệu phải bảo đảm chính xác; dữ liệu dùng chung trên phần mềm phải đầy đủ, thống nhất.

Báo cáo cũng yêu cầu tổ chức thực chất các hoạt động trao đổi, tham vấn, lấy ý kiến chuyên sâu về kết quả tổng rà soát; chú trọng lấy ý kiến của người dân, doanh nghiệp và các chủ thể trực tiếp thi hành pháp luật để nhận diện chính xác những mâu thuẫn, chồng chéo, khó khăn, vướng mắc, bất cập của hệ thống pháp luật. Việc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý, phản ánh, kiến nghị phải đầy đủ, rõ ràng, có cơ sở pháp lý và thực tiễn, tránh hình thức.

Cùng với đó, cần tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, nhất là đối với những nội dung phức tạp, liên ngành hoặc phát sinh từ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước. Vai trò đầu mối, tham mưu, điều phối của cơ quan tư pháp, tổ chức pháp chế cần được phát huy; UBND cấp tỉnh cần kiểm tra, chỉ đạo việc thực hiện và cho ý kiến đối với kết quả tổng rà soát của UBND cấp xã.

Báo cáo cũng đề nghị tiếp tục đẩy mạnh truyền thông về tổng rà soát hệ thống VBQPPL, trong đó chú trọng thông tin rộng rãi về kết quả tổng rà soát và các giải pháp tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Kết quả rà soát bước đầu cho thấy yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý từng văn bản cụ thể, mà còn hướng tới hoàn thiện cấu trúc tổng thể của hệ thống pháp luật theo hướng tinh gọn, thống nhất, đồng bộ, khả thi; khắc phục các quy định chồng chéo, mâu thuẫn, bất cập, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và tạo nền tảng pháp lý thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.