TRIỂN KHAI GÓI HỖ TRỢ LÃI SUẤT 2%: Các ngân hàng đã sẵn sàng

3 tháng mới triển khai được hơn 4.400 tỷ đồng

Hôm qua (26/8), Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Thị Hồng cùng Phó Thống đốc Đào Minh Tú đã chủ trì Hội nghị phổ biến, giải đáp, tháo gỡ khó khăn trong triển khai chương trình hỗ trợ lãi suất (HTLS) 2% từ ngân sách nhà nước (NSNN) theo Nghị định 31/2022/NĐ-CP (Nghị định 31) của Chính phủ.

Tại Hội nghị, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cho biết, trong quá trình phục hồi nền kinh tế, gói HTLS 40.000 tỷ đồng nhận được sự quan tâm của người dân, DN, hợp tác xã, hộ kinh doanh và các ngân hàng thương mại (NHTM). Sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 31, NHNN đã ban hành Thông tư 03/2022/TT-NHNN (Thông tư 03) ngày 20/5/2022 hướng dẫn NHTM HTLS theo nghị định. Đây là Hội nghị lần thư 4 triển khai gói HTLS này và theo Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú, chưa có một chính sách nào được triển khai quyết liệt như vậy.

Theo đánh giá của NHNN, qua 3 tháng triển khai, các NHTM đã vào cuộc rất tích cực, cụ thể: Khẩn trương ban hành quy định nội bộ; Tổ chức tập huấn toàn hệ thống tới từng chi nhánh, phòng giao dịch; Rà soát đối tượng thuộc các ngành, lĩnh vực được HTLS; Chủ động thông tin, tuyên truyền, đặc biệt một số NHTM còn phối hợp với chính quyền địa phương để truyền tải về chương trình HTLS tới các đối tượng thụ hưởng chính sách.

Tuy nhiên, do độ trễ của chính sách nên bước đầu kết quả triển khai chưa được nhiều. Theo báo cáo nhanh từ các NHTM, doanh số cho vay được HTLS đạt gần 4.407 tỷ đồng đối với gần 550 khách hàng, dư nợ được HTLS đạt khoảng 4.300 tỷ đồng; dự kiến số tiền HTLS cho khách hàng đến cuối tháng 8/2022 khoảng 13,5 tỷ.

Nguyên nhân được chỉ ra do các lĩnh vực, ngành nghề được hỗ trợ được cụ thể hóa từ Nghị quyết 43 của Quốc hội và Nghị quyết 11 của Chính phủ, song khi triển khai trong thực tiễn, các NHTM gặp khó khăn trong xác định đối tượng được HTLS trong một số trường hợp khách hàng hoạt động sản xuất, kinh doanh đa ngành; Hiện nhiều hộ gia đình sản xuất, kinh doanh vay vốn tại các NHTM nhưng không có đăng ký hộ kinh doanh nên cũng không thuộc đối tượng được HTLS.

Mặt khác, các NHTM vẫn còn tâm lý e ngại khi triển khai thực hiện do một số chương trình HTLS (gồm chương trình HTLS năm 2009 và một số chương trình HTLS từ NSNN) vẫn chưa được quyết toán số tiền đã HTLS cho khách hàng.

Đặc biệt, chương trình có nguồn tiền hỗ trợ từ NSNN nên các NHTM cần thận trọng, đảm bảo dòng tiền hỗ trợ được đến đúng đối tượng, đúng mục tiêu, an toàn và hiệu quả, nên các NHTM mất nhiều thời gian chuẩn bị, xây dựng hệ thống tự động để theo dõi, hạch toán, quản lý dữ liệu báo cáo nhằm đảm bảo tính chính xác của dữ liệu trong công tác thanh, quyết toán, kiểm toán khi tham gia Chương trình được HTLS từ nguồn NSNN.

Về phía khách hàng, một số chi nhánh NHTM đã chủ động liên hệ, hướng dẫn khách hàng làm thủ tục, hồ sơ hỗ trợ, song bản thân khách hàng (nhất là các DN) cũng có tâm lý e ngại trong trường hợp sơ suất khi tham gia chương trình HTLS từ NSNN, phải tuân thủ các thủ tục hậu kiểm, thanh tra, kiểm toán, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Tiếp tục tháo gỡ khó khăn

Theo lãnh đạo NHNN, Chương trình HTLS 2%/năm từ nguồn NSNN là chương trình có quy mô lớn nhất từ trước tới nay triển khai thông qua hệ thống NHTM, mặc dù các NHTM rất chủ động, tích cực triển khai nhưng chung tâm lý đều rất thận trọng, chặt chẽ để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Là ngân hàng triển khai gói HTLS này sớm nhất ngay sau khi NHNN ban hành Thông tư 03, ông Phạm Toàn Vượng - Phó TGĐ Agribank cho biết, Agribank hiện có 96% là khách hàng cá nhân. Trong đó, khách hàng cá nhân không có đăng ký kinh doanh chiếm 40 - 50%, tổng dư nợ trên 100.000 tỷ đồng không được HTLS theo quy định. “Có những trường hợp một số hoạt động kinh doanh có sự tương đồng nhưng vẫn có sự khác biệt với định dạng theo Nghị định 31 khiến ngân hàng gặp khó trong việc phân ngành để áp dụng chương trình HTLS…” - Đại diện Agribank phản ánh.

Chủ tịch HĐQT BIDV Phan Đức Tú cho biết, đối với DN có hoạt động kinh doanh đa ngành, rất khó tách bạch được chi phí đặc biệt là chi phí cố định, khó xác định được vốn vay cho lĩnh vực nào. Ngân hàng cũng khó khi tính toán mức vay của DN trong việc phân tách các dòng tiền.

Đặc biệt, nhiều NHTM đang vướng khi xác định tiêu chí "khả năng phục hồi” theo Quy định của Nghị định 31. "VietinBank có phụ lục có hướng dẫn một số tiêu chí khả năng phục hồi nhưng qua trao đổi thực tế thì có thể thấy việc đưa ra các tiêu chí giữa các ngân hàng không thống nhất có thể dẫn đến việc khó thanh toán khoản HTLS hoặc quá trình thanh tra, kiểm tra phát sinh sau này" - ông Nguyễn Trần Mạnh Trung, Phó TGĐ VietinBank lo ngại.

Ông Nguyễn Hưng - TGĐ TPBank cho biết, để triển khai chương trình này, các NHTM tốn chi phí, thời gian, nhân lực. “Tuy nhiên, chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ chính trị nên quyết tâm cùng Chính phủ, NHNN triển khai thành công Chương trình” - ông Hưng quả quyết.

Tại Hội nghị, lãnh đạo NHNN khẳng định, NHNN sẽ tiếp tục chỉ đạo các NHTM tích cực triển khai trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật; Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong triển khai chương trình nhằm đảm bảo đúng đối tượng, đúng mục tiêu, minh bạch và hiệu quả; Đẩy mạnh truyền thông giúp người dân, DN hiểu hơn về chính sách và nâng cao khả năng tiếp cận Chương trình hỗ trợ này.

(Nguồn: Báo in Pháp luật Việt Nam số 239 ra ngày 27/8/2022)