Khi mỗi ca bệnh là một “bài toán” cần lời giải
Những ngày đầu tháng 11, khi gió mùa vừa chạm ngõ Thủ đô, chúng tôi có dịp ngồi trò chuyện với PGS.TS.BS Hoàng Thị Phượng - Chuyên gia Hô hấp, Hệ thống Y tế MEDLATEC; nguyên Trưởng khoa Lao và Bệnh phổi, Viện Phổi Trung ương; Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nội khoa, Trường Đại học Y dược - Đại học Quốc gia Hà Nội.
Bước vào căn phòng làm việc tràn ngập ánh sáng tại MEDLATEC, điều đầu tiên khiến chúng tôi ấn tượng không phải là bề dày những chức danh hay tấm bằng khen, mà là nhịp nói nhanh, chắc, đầy lửa của bà. Gần 40 năm khoác trên mình tấm áo blouse trắng, đi qua biết bao thăng trầm của ngành Y tế và điều trị hô hấp, PGS.TS.BS Hoàng Thị Phượng chưa bao giờ nguôi đi ngọn lửa say nghề.
Khi tôi hỏi điều gì giữ chân bà gắn bó bền bỉ với công việc trực tiếp khám, chữa cho người bệnh, trong khi nhiều người ở độ tuổi của bà tới giờ đã chọn thảnh thơi an dưỡng, nữ chuyên gia mỉm cười hiền từ: “Đó là đam mê, nhưng nó cũng như một cái duyên. Mình không tự chọn nghề mà nghề tự chọn mình”.
![]() |
| Chuyên gia tích cực tham gia nhiều hội nghị, hội thảo để trau dồi những kiến thức, kinh nghiệm trong lĩnh vực hô hấp. |
Nhớ lại chặng đường từ cô sinh viên y khoa Đại học Y Hà Nội (1980 - 1986) đến khi trở thành Trưởng khoa Lao và Bệnh phổi của Viện Phổi Trung ương, bà đã đối mặt với không biết bao nhiêu lằn ranh sinh tử của người bệnh. Với bà, nghề y, nhất là chuyên ngành hô hấp - nơi những triệu chứng lâm sàng đôi khi mơ hồ như bóng mây, đòi hỏi một sự nhạy cảm sắc bén và bản lĩnh thép.
“Bác sĩ lâm sàng như những người đi giải toán, ẩn số thường ảo mà đáp số thì thật. Những xét nghiệm là định lượng nhưng các triệu chứng của bệnh nhân là định tính. Mà định tính sai, người dân thiệt. Chính vì thế, kinh nghiệm lâm sàng và kiến thức y học cập nhật là tối quan trọng”, PGS Phượng chia sẻ.
Câu nói ấy đúc kết cả một đời người miệt mài đối mặt với những “ca bệnh khó, ca bệnh hiếm”. Đã từng có lúc, những chẩn đoán mang tính đột phá của bà bị cho là “ảo tưởng”, nhưng thời gian và hàng trăm, hàng ngàn sinh mệnh được cứu sống đã câu trả lời cho tất cả.
Hàng loạt bệnh nhân tưởng chừng phải cúi đầu trước “lưỡi hái tử thần” như ông T.V.H. (SN 1954, quê Hưng Yên) - người tưởng “không qua khỏi” vì bệnh phổi mạn tính nặng nề, nay vẫn khỏe mạnh bước đi, trở lại tái khám với nụ cười rạng rỡ và món quà quê mộc mạc gửi tặng “ân nhân áo trắng”.
Hay mới đây, tại MEDLATEC, bà đã chẩn đoán và điều trị đúng phác đồ trường hợp ung thư tế bào nuôi nguyên phát tại phổi ở nữ bệnh nhân 36 tuổi - một bệnh lý hiếm gặp, trên thế giới ghi nhận chưa đến 200 ca.
Vị “thuyền trưởng” nặng lòng với sứ mệnh “trồng người”
Không chỉ là một “cây đại thụ” trong chẩn đoán điều trị bệnh lý nhiễm trùng (lao, NTM, nấm...), bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản hay các ca bệnh phổi phức tạp, PGS.TS.BS Hoàng Thị Phượng còn được biết đến với một dung mạo khác: Người thầy tận tụy, “nghiện giảng” của biết bao thế hệ y, bác sĩ trẻ.
Nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, nhắc đến bục giảng, ánh mắt vị nữ Phó Giáo sư ánh lên niềm tự hào khó tả. Gắn bó với vai trò Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nội khoa, kiêm nhiệm bộ môn liên chuyên khoa - Khoa Y Dược tại Đại học Quốc gia Hà Nội, bục giảng đại học và hành lang bệnh viện từ lâu đã hòa làm một trong nhịp sống của bà.
Không dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức chuyên môn, điều PGS Phượng chú trọng hơn cả là rèn luyện tư duy lâm sàng cho người học. Từ một triệu chứng tưởng chừng đơn giản, bà hướng dẫn học trò đặt câu hỏi, phân tích các khả năng chẩn đoán, đối chiếu kết quả cận lâm sàng và tìm kiếm căn nguyên. Bởi theo bà, một bác sĩ giỏi không thể chỉ dựa vào những gì đã được học, mà cần biết quan sát đánh giá lâm sàng với một tư duy thực chiến và không ngừng cập nhật tri thức để đưa ra quyết định đúng đắn cho từng người bệnh.
Đặc biệt, “nghiện giảng” hay tư duy giảng dạy của bà với một tinh thần không rào cản, bài giảng có thể đến ngay trong những lần hội chẩn ca bệnh khó, phức tạp tại các bệnh viện hoặc khi mỗi lần đi công tác chỉ đạo tuyến.
Chia sẻ về quan điểm sư phạm, PGS Phượng tâm sự rằng: “Những kiến thức mình tích lũy được không thể giữ cho riêng mình. Trách nhiệm của người thầy thuốc đi trước ngoài chữa bệnh cứu người, còn phải truyền nghề cho thế hệ sau. Phải làm trọn vẹn cả hai sứ mệnh đó thì mới làm tròn trách nhiệm của một người thầy thuốc chân chính”.
Đam mê nghiên cứu khoa học - Gieo hạt mầm cho y học chính xác
Để có được những phác đồ điều trị trúng đích cho các ca bệnh hiểm nghèo, bà còn được biết đến là một nhà khoa học miệt mài bên những trang tài liệu, công trình nghiên cứu.
PGS.TS.BS Hoàng Thị Phượng chính là tác giả của cuốn Cẩm nang “Thực hành lâm sàng bệnh nhiễm trùng do Nontuberculous Mycobacteria (NTM)”. Đây là thành quả chắt lọc từ 20 năm nghiên cứu miệt mài và gần 40 năm dấn thân nơi tuyến đầu lâm sàng của bà.
![]() |
| Vị chuyên gia luôn sẵn sàng đối mặt và chiến đấu với những ca bệnh khó, ca bệnh hiếm gặp. |
Cuốn cẩm nang này đã trở thành “sách gối đầu giường” cho nhiều thế hệ bác sĩ chuyên khoa hô hấp, giúp định hướng chẩn đoán chính xác tác nhân gây bệnh, rút ngắn thời gian và tối ưu hóa hiệu quả điều trị cho người bệnh.
Bên cạnh đó, bà còn nghiên cứu, phát hiện và chẩn đoán thành công nhiều trường hợp bệnh hiếm gặp, có giá trị chuyên môn đặc biệt.
Hành trình nghiên cứu khoa học của bà còn được minh chứng bằng hàng chục bài báo đăng trên các tạp chí uy tín trong và ngoài nước, cùng hàng loạt báo cáo tại các hội nghị khoa học lớn trong nước và quốc tế.
Dù ở cương vị nào, PGS Phượng vẫn giữ nguyên phong thái làm việc khoa học, chỉn chu và đầy nguyên tắc.
GS.AHLĐ Nguyễn Anh Trí - Chủ tịch Hội đồng cố vấn MEDLATEC GROUP từng dành sự nể phục đặc biệt khi nói về đồng nghiệp của mình: “PGS Phượng là một người phụ nữ vô cùng đặc biệt. Bà là người đi đầu, khởi xướng và song hành sát sao cùng các y, bác sĩ trong chẩn đoán, chữa trị những ca bệnh khó, đồng thời là người dìu dắt, “truyền lửa” tận tụy cho thế hệ đi sau”.
Giữ trọn sự ấm áp sau lớp áo blouse
Trò chuyện với một chuyên gia đầu ngành luôn tất bật với lịch khám, giảng dạy và nghiên cứu, chúng tôi tò mò làm sao một người phụ nữ có thể “gánh” trên vai từng ấy trọng trách. Thế nhưng, câu trả lời lại nằm ở một góc rất bình dị của cuộc sống đời thường.
Phía sau sự sắc sảo, nghiêm khắc và quyết đoán trên buồng bệnh, PGS Phượng còn là một người phụ nữ của gia đình. Bà mỉm cười chia sẻ rằng mình may mắn có được hậu phương vững chắc luôn thấu hiểu và sẻ chia. Ít ai nghĩ một nhà khoa học, một giảng viên đại học bận rộn lại có thể giữ gìn sự ấm cúng trong gian bếp nhỏ. Đối với bà, “nữ công gia chánh” không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm vui, là cách để cân bằng lại năng lượng sau những giờ phút căng thẳng đấu trí với bệnh tật.
Buổi trò chuyện khép lại khi ánh chiều đã buông xuống bên ngoài khung cửa sổ. Nhìn dáng người nhanh nhẹn, phong thái đĩnh đạc nhưng vô cùng gần gũi của PGS.TS Hoàng Thị Phượng, chúng tôi chợt hiểu vì sao bao nhiêu năm qua, dù y học có bước những bước tiến dài với công nghệ hiện đại nhưng giá trị của tình người, của kinh nghiệm lâm sàng vẫn luôn là cội nguồn sức mạnh của ngành Y.
(PLM) - Ngày 15/11, tại Trường Tiểu học An Thạnh, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật TP.HCM phối hợp UBND phường Thuận An tổ chức chương trình hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam (9/11) năm 2026, với chủ đề “Ngày Pháp luật với công nhân lao động”. Chương trình nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng, đồng thời chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động có hoàn cảnh khó khăn.
(PLM) - Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), ngày 16/11, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã tới thăm, chúc mừng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Sáng 16 - 11, tại Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao phường Xuân Đỉnh, Hội khỏe Hội Nhà báo thành phố Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026 chính thức khai mạc với sự tham gia đông đảo của gần 500 vận động viên. Sự kiện quy tụ cán bộ, phóng viên, biên tập viên và người lao động đến từ 23 cơ quan báo chí trong cả nước.
(PLM) - Trường Đại học Điện lực kỷ niệm 60 năm, khẳng định khát vọng làm chủ công nghệ năng lượng, đào tạo nhân lực chất lượng cao cho chuyển dịch năng lượng, điện hạt nhân, lưới điện thông minh và đổi mới sáng tạo.
Khoảng 11h ngày 13/11, một vụ nổ nghi do khí gas xảy ra tại cửa hàng kinh doanh gas 6 Nồm, số 81 đường Bùi Văn Ba, phường Tân Thuận, TPHCM. Vụ nổ khiến căn nhà số 81 và 83 đổ sập hoàn toàn, các căn nhà liền kề bị hư hỏng nặng. Nhiều mảng bê tông, gạch đá văng ra mặt đường, gây ùn ứ giao thông qua khu vực. Đại tá Trần Hồng Minh, Phó Giám đốc Công an TPHCM và Đại tá Trần Trung Hiếu, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ Công an TPHCM trực tiếp có mặt chỉ đạo công tác tìm kiếm, cứu nạn.
(PLM) - Chiều 11/11, Đội CSGT Cát Lái, thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với V.V.Tr. 18 tuổi, quê Quảng Trị và L.H.Th, 22 tuổi, quê Cà Mau liên quan vụ nhóm thanh niên chạy xe máy bốc đầu, lạng lách gây mất trật tự trên đường Kha Vạn Cân, phường Linh Xuân.
(PLM)- Ngày 12/11, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Đặng Xuân Triều (SN 1999, trú tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) để điều tra về hành vi vận chuyển hàng cấm.
Chiều 11/11, tại Hà Nội, Hội Nhà báo thành phố Hà Nội tổ chức họp các đoàn vận động viên và bốc thăm các môn thi đấu Hội khỏe Hội Nhà báo thành phố Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026. Hội khỏe năm nay có sự tham gia của 21 đoàn với gần 300 lượt vận động viên, tranh tài ở 6 môn thể thao
(PLM) - Nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, ngày 9/11, Trường Đại học Luật TP HCM phối hợp với Báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức lễ công bố và phát động Giải thưởng Tinh hoa pháp lý Việt Nam lần thứ hai, năm 2027, với thông điệp “Vinh danh giá trị – Kiến tạo tương lai”. Tham dự buổi lễ có TS Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP HCM và ông Nguyễn Khắc Văn, Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, cùng đại diện nhiều cơ quan, đơn vị.
PLM - Sau phản ánh về tình trạng tập kết, trung chuyển đất tại khu vực bến thủy nội địa trên sông Lục Nam, thuộc tổ dân phố Nghè, phường Lục Nam đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một cá nhân có hành vi lấn chiếm lòng sông, xây dựng công trình làm gia tăng nguy cơ rủi ro thiên tai.