Vì sao công trình trường học 8 tỷ ở Quảng Nam đã xây dựng xong mà không được đưa vào sử dụng?

Để có cái nhìn cận cảnh, chi tiết và tìm hiểu tận gốc rễ của vấn đề, phóng viên Báo điện tử Xây dựng đã vượt hàng trăm km đường đèo núi quanh co, ngoằn ngoèo để tiếp cận trường THCS Trà Don.

Bỏ dở công việc hướng dẫn nhóm thợ cải tạo lại bể bơi của trường nhằm phục vụ môn học thể chất cho học trò trong năm học mới, thầy Nguyễn Nguyên Bá – Hiệu trưởng nhà trường dẫn phóng viên đi tham quan dãy 13 phòng học, làm việc mới được đầu tư xây dựng với tổng kinh phí 8 tỷ đồng của trường.

Đứng bên hành lang dãy phòng học còn phảng phất mùi sơn nhưng luôn trong tình trạng “cửa đóng then cài”, Hiệu trưởng này thở một hơi thật dài rồi tâm sự, hạng mục này được xây dựng mới hoàn toàn trên nền 4 phòng học cũ, xập xệ trước đây. Công trình được khởi công vào cuối năm 2021, trong quá trình chủ đầu tư và nhà thầu triển khai xây dựng công trình trong khuôn viên, nhà trường đã tạo điều kiện bằng việc tổ chức giảng dạy tạm ở các phòng chức năng đoàn đội, phòng chờ giáo viên, hội trường…

Những tưởng rằng sau nhiều tháng phải chen chúc trong không gian chật hẹp, không đảm bảo điều kiện theo quy định thì 228 học sinh ở 7 lớp của trường THCS Trà Don sẽ được học tập trong một ngôi trường mới khang trang và rộng rãi. Nhưng rồi, niềm vui chưa kịp đến thì tin buồn đã vội tới, đầu năm 2023 công trình hoàn thành, nhưng lại không thể đưa vào sử dụng do gặp vướng mắc trong quá trình nghiệm thu hạng mục phòng cháy, chữa cháy.

Nói về việc công trình không thể nghiệm thu do gặp vướng mắc liên quan đến nghiệm thu PCCC, thầy Bá cho biết, công trình được thực hiện theo hình thức “chìa khóa trao tay”, nhà trường là tổ chức được nhận bàn giao, sử dụng công trình từ chủ đầu tư của huyện. Đồng thời, trường chỉ tham gia phối hợp, góp ý và tạo điều kiện trong quá trình triển khai thực hiện dự án, chứ không hề tham gia sâu vào quá trình thiết kế các hạng mục, tính toán các phương án đầu tư xây dựng để đảm bảo các quy định chuyên ngành.

Hiệu trưởng này cũng cho biết thêm, ông chỉ nắm được thông tin trong quá trình triển khai thì khoản kinh phí dự phòng chi của dự án đã được chủ đầu tư sử dụng để hoàn thiện hai hạng mục thiết yếu của công trình, nhưng lại không… có trong thiết kế ban đầu.

Còn lại, việc hồ sơ thiết kế của công trình có đầu tư hạng mục phòng cháy, chữa cháy theo yêu cầu tối thiểu hay không thì ông không nắm được, do không có chuyên môn về lĩnh vực xây dựng, đồng thời không am tường các tiêu chuẩn, quy chuẩn… cũng như các quy định liên quan đến phòng cháy, chữa cháy đối với công trình.

“Dõi theo quá trình xây dựng công trình từng ngày, cả thầy và trò nhà trường đều rất vui mừng và biết ơn khi các cấp, ngành đã quan tâm, bố trí một khoản kinh phí lớn để cải thiện cơ sở vật chất, nâng cao điều kiện dạy và học cho địa bàn nằm ở vùng sâu, vùng xa, thiếu thốn trăm bề… nhưng sẽ là trọn vẹn hơn nếu công trình sớm được gỡ vướng, bàn giao và đưa vào sử dụng ngay trong năm học tới đây”, người thầy giảng dạy bộ môn Ngữ Văn đã có thâm niên hơn 15 năm cống hiến tại mái trường này bộc bạch.

Ghi nhận thực tế của phóng viên Báo điện tử Xây dựng cho thấy, trường THCS Trà Don nằm khuất dưới bóng rừng già, có địa thế đẹp và diện tích lớn. Cửa chính dãy phòng học hai tầng mới xây được khóa toàn bộ, bên trong chưa được trang bị bàn, ghế và thiết bị phục vụ giảng dạy. Hành lang, cầu thang và khu vực thoát hiểm của dãy công trình không được trang bị tiêu lệnh chữa cháy, bảng biển nội quy phòng cháy, chữa cháy, bình cứu hỏa cầm tay cũng như hộp đựng dụng cụ chữa cháy… là các yêu cầu tối thiểu mà một công trình xây dựng với diện tích sàn lên tới hàng nghìn mét vuông bắt buộc phải có.

Dù mới xây dựng, chưa nghiệm thu nhưng bằng mắt thường cũng có thể dễ dàng nhận thấy rất nhiều chi tiết thi công lỗi tại công trình này, điểm khớp nối dầm sàn tầng hai giữa hai khối nhà đã xuất hiện vết nứt lớn chạy dài.

Ở góc độ địa phương, ông Lê Trung Thực – Chủ tịch UBND xã Trò Don cho biết, mong mỏi lớn nhất hiện nay là công trình sớm được đưa vào sử dụng để phục vụ nhu cầu học tập của con em xã nhà. “Thời điểm hiện tại các cháu nghỉ hè nên áp lực về phòng ốc tạm thời gác lại. Nhưng vào năm học mới, diễn biến mưa bão phức tạp trong khi cả trăm cháu chen nhau trong các phòng học cũ kỹ, tạm bợ và không đảm bảo theo quy định là điều rất đáng ngại”, ông Thực lo lắng.

Nói về việc công trình không thể bàn giao, đưa vào sử dụng do “vướng” quy định về phòng cháy, chữa cháy, người đứng đầu chính quyền xã miền núi này cho rằng, đây là vấn đề vượt tầm của địa phương. Đồng thời, là việc thuộc thẩm quyền của chủ đầu tư và các cơ quan chuyên môn cấp trên. “Chúng tôi có chăng chỉ được tiếp cận với thông tin này qua một vài buổi phối hợp làm việc với đại diện chủ đầu tư, đơn vị nghiệm thu công trình”, ông Thực cho hay.

Để tìm hiểu vấn đề dưới góc độ chuyên môn, cũng như thông tin mang tính chính thống về những vướng mắc cụ thể mà công trình đang gặp phải, dẫn đến không thể nghiệm thu, bàn giao và đưa vào sử dụng, phóng viên Báo điện tử Xây dựng đã liên hệ với ông Lê Thế Trường – Giám đốc Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng huyện Nam Trà My – Chủ đầu tư dự án với mong muốn tiếp cận Báo cáo kinh tế - Kỹ thuật đầu tư xây dựng và hồ sơ thiết kế của công trình, cũng như Biên bản nghiệm thu công trình của cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, dù đã liên lạc trước để đặt lịch làm việc, lên tận phòng làm việc, đồng thời điện thoại, nhắn tin nhiều lần trong nhiều ngày liền nhưng phóng viên vẫn không thể tiếp cận được… vị giám đốc này để tìm hiểu thông tin.

“Anh Trường ở Tam Kỳ chứ không có ở đây”, một nhân viên của Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng huyện Nam Trà My nói với phóng viên Báo điện tử Xây dựng, sau khi đã tiếp cận Giấy giới thiệu ghi rõ nội dung làm việc của phóng viên.

Trao đổi với phóng viên Báo điện tử Xây dựng xung quanh vấn đề có hay không công trình trường THCS Trà Don không thể nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng do chưa đảm bảo các quy định về phòng cháy, chữa cháy, ông Trần Duy Dũng – Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My cho biết, hiện nay trường này chưa được đầu tư hệ thống phòng cháy chữa cháy theo đúng quy định đối với công trình.

Người đứng đầu chính quyền huyện Nam Trà My lý giải, do gặp khó khăn về nguồn vốn nên địa phương không thể bố trí đủ kinh phí để triển khai đồng bộ các hạng mục đối với rất nhiều công trình trụ sở, trường học trên địa bàn được. “Huyện đã xây dựng kế hoạch đầu tư khoản kinh phí từ ngân sách huyện để hoàn thiện các hạng mục phòng cháy, chữa cháy cho các công trình mới xây dựng trong thời gian tới. Trong đó đặc biệt quan tâm tới các công trình trường học nhằm đảm bảo các quy định để tổ chức nghiệm thu, bàn giao và đưa vào sử dụng trong năm học tới đây”, ông Dũng cho hay.