Thứ hai 04/05/2026 10:16
Home | Văn hóa - Giải trí | Vinh danh Xòe Thái

Vinh danh Xòe Thái

Ngày 24/9/2022, UBND tỉnh Yên Bái sẽ tổ chức Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh “Nghệ thuật Xòe Thái” vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Sự kiện khẳng định bản sắc văn hóa phong phú của cộng đồng các dân tộc Việt Nam nói chung, dân tộc Thái các tỉnh Yên Bái, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu nói riêng.

Điệu Xòe sống cùng thời gian

Chương trình do UBND tỉnh Yên Bái phối hợp với Bộ VH,TT&DL cùng các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Sơn La đồng tổ chức. Với chủ đề “Xòe Thái - Tinh hoa miền di sản”, buổi lễ cũng sẽ khởi động Lễ hội Văn hóa Du lịch Mường Lò 2022. Sau nghi lễ nhận bằng UNESCO, phần hội sẽ được dàn dựng dưới hình thức sân khấu thực cảnh, vừa khai thác được sức quyến rũ của nghệ thuật Xòe Thái, vừa tôn vinh giá trị văn hóa tinh hoa của đồng bào dân tộc Thái ở các vùng Tây Bắc, xứng tầm với sự kiện đón bằng ghi danh của UNESCO.

Chương trình nghệ thuật sẽ giống một thiên sử thi đặc sắc, gồm nhiều đại cảnh công phu, kể với công chúng về lịch sử, con người, văn hoá, đời sống… của người Thái qua 3 chương: “Thiên di - Dựng bản, lập mường”; “Miền di sản” và “Tinh hoa nghệ thuật xòe”.

Đặc biệt, chương trình không sử dụng đạo cụ sân khấu thông thường mà dùng các hiện vật tồn tại hàng ngày trong đời sống người Thái như lúa, tre, nông cụ… 90% thời lượng âm nhạc trong chương trình là các bài hát tiếng Thái với mục đích tôn vinh văn hóa Thái, chỉ có hai ca khúc tiếng Việt là “Chiếc khăn piêu” và “Về Yên Bái múa điệu xòe hoa”. Chương trình có phụ đề tiếng Việt để khán giả hiểu nội dung nghệ thuật.

Ngày 15/12/2021, trong khuôn khổ Kỳ họp lần thứ 16 của Ủy ban liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, hồ sơ nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam đã được vinh danh cùng với 48 hồ sơ khác. Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp quốc (UNESCO) đã chính thức ghi danh Xòe Thái là Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại, khẳng định sự ghi nhận của quốc tế đối với những giá trị văn hóa của Việt Nam.
Có thể nói, ở cấp độ quốc tế, việc Xòe Thái được vinh danh sẽ nâng cao tầm nhìn về di sản văn hóa phi vật thể nói chung; tăng cường đối thoại giữa các đội văn nghệ và cộng đồng người Thái và góp phần làm cho nhiều biểu đạt sáng tạo văn hóa được chú trọng.
Ở cấp độ địa phương, sự ghi danh trên cũng nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của Xòe Thái, về di sản văn hóa nói chung của cộng đồng; thúc đẩy trách nhiệm trao truyền di sản giữa các thể hệ và thực hành di sản trong đời sống đương đại.
Ở cấp độ quốc gia, sự ghi danh sẽ nâng cao nhận thức về giá trị và tầm quan trọng của những truyền thống vũ đạo tương tự trong các vùng khác ở Việt Nam; tăng thêm niềm tự hào về bản sắc văn hóa và phát huy tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc ở Việt Nam…

Tôn vinh di sản

Trong tiếng Thái, “Xòe” có nghĩa là múa với các động tác tượng trưng cho các hoạt động của con người trong nghi lễ, sinh hoạt văn hóa, cuộc sống, lao động. Xòe được trình diễn trong các nghi lễ, trong đám cưới, lễ hội, các sự kiện văn hóa của cộng đồng. Chủ thể của nghệ thuật Xòe Thái là cộng đồng người Thái, cư trú ở vùng núi Tây Bắc Việt Nam. Họ là một trong 54 dân tộc sinh sống ở Việt Nam, chủ yếu canh tác trồng lúa nước. Những người thực hành Xòe là thành viên của cộng đồng người Thái, không phân biệt giới tính, lứa tuổi, nghề nghiệp và địa vị xã hội. Xòe được bà con người Thái thực hành ở 4 tỉnh Yên Bái, Lai Châu, Sơn La và Điện Biên.

Xòe là một phần cuộc sống của đồng bào Thái vùng Tây Bắc

Di sản Xòe Thái đi kèm với âm nhạc của các nhạc cụ như tính tẩu, kèn loa, khèn bè, trống, chiêng, chũm chọe, pí pặp, bẳng bu, mák hính. Cộng đồng người Thái cùng nhau gánh vác trách nhiệm và có vai trò khác nhau trong việc tổ chức thực hành Xòe. Cả đàn ông và phụ nữ đều có thể là nhạc công trong các cuộc Xòe. Xòe được chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác trong cộng đồng tới tất cả mọi người với mọi lứa tuổi và giới tính khác nhau. Trẻ em học Xòe từ ông bà, cha mẹ. Các thầy cúng truyền dạy Xòe cho các con nuôi. Các nghệ nhân và những người thực hành Xòe còn truyền dạy trong các đội văn nghệ, các trường phổ thông và trường nghệ thuật. Xòe phản ánh thế giới quan và vũ trụ quan của người Thái, được trình diễn vào dịp Tết đến, xuân về, trong lễ hội, các cuộc vui, liên hoan. Xòe Thái cởi mở cho tất cả mọi người không kể tuổi tác, giới tính, địa vị xã hội, nghề nghiệp và tộc người.

Nghệ nhân Lò Văn Biến, người có nhiều năm nghiên cứu văn hóa Thái cho biết, đồng bào Thái Tây Bắc không chỉ múa Xòe trong những dịp lễ, Tết mà còn trong những lễ hội của các bản làng như Xên bản, Xên mường (lễ cúng bản, cúng mường). Trong bất cứ tiệc lớn, tiệc nhỏ hay trong những ngày vui của dòng họ, gia đình, như: lễ mừng cơm mới, mừng nhà mới, trong đám cưới hỏi hoặc đơn giản là khi nhà đón khách quý… đồng bào người Thái đều tổ chức ăn mừng và múa Xòe, bởi họ quan niệm nếu không Xòe, tiệc đó không vui và không thành công. Chính vì vậy, Xòe đã trở thành một phần cuộc sống, như cơm ăn, nước uống hằng ngày của đồng bào Thái vùng Tây Bắc.

Nói về nguồn gốc của múa Xòe, nghệ nhân Lò Văn Biến lý giải, do sống giữa thiên nhiên hùng vỹ, cùng với sự cần cù, tinh thần sáng tạo trong công cuộc chinh phục thiên nhiên, nên mỗi khi hoàn thành một công việc trọng đại, người Thái lại nắm tay nhau quanh đống lửa nhảy múa ăn mừng. Những điệu Xòe hình thành phát triển từ đó.

NGỌC CẦM/ Báo in PLVN ()

Tags:

Bài liên quan
Tin bài khác
Loạt điểm du lịch bội thu trong kỳ nghỉ 30/4-1/5

Loạt điểm du lịch bội thu trong kỳ nghỉ 30/4-1/5

Trong dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và lễ 30/4 - 1/5 năm nay, ngành Du lịch ước phục vụ khoảng 12 triệu lượt khách. Một trong những điểm đến thu hút bậc nhất là tỉnh Ninh Bình...
Thanh Hoá đang dần đến đích an toàn

Thanh Hoá đang dần đến đích an toàn

Có 1 điểm trong chuyến làm khách ở phương Nam đảm bảo cho Thanh Hoá ở vị trí an toàn tại V.League 2025/26.
Du khách háo hức đến "check-in" Ngã ba Đông Dương

Du khách háo hức đến "check-in" Ngã ba Đông Dương

(PLVN) - Vào dịp lễ 30/4 - 1/5 khu vực cửa khẩu quốc tế Bờ Y và cột mốc ngã ba Đông Dương đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo du khách thập phương.
Rộn ràng du lịch Cà Mau kỳ lễ hội

Rộn ràng du lịch Cà Mau kỳ lễ hội

Kỳ nghỉ Lễ kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4 và Ngày Quốc tế Lao động 1/5 đã khép lại, để lại dấu ấn đậm nét với không khí Lễ hội sôi động, an toàn và sự tăng trưởng ấn tượng của Ngành Du lịch. Từ đô thị đến nông thôn, từ các điểm du lịch tâm linh đến khu sinh thái, một “bức tranh du lịch” đa sắc màu đã lan tỏa khắp vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.
Khai mạc Chuỗi Giải Para Natuh Pickleball Bắc Ninh 2026: Lan tỏa giá trị hòa nhập từ thể thao

Khai mạc Chuỗi Giải Para Natuh Pickleball Bắc Ninh 2026: Lan tỏa giá trị hòa nhập từ thể thao

(PLVN) - Ngày 2/5, tại Nhà Thi đấu thể thao tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh phối hợp với Ủy ban Paralympic Việt Nam và Công ty Cổ phần Đầu tư Natuh tổ chức khai mạc Chuỗi Giải Para Natuh Pickleball Bắc Ninh 2026 cùng nhiều hoạt động đồng hành giàu ý nghĩa.
Chuỗi hoạt động văn hoá, nghệ thuật đặc sắc dịp Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026

Chuỗi hoạt động văn hoá, nghệ thuật đặc sắc dịp Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026

(PLVN) - Trong khuôn khổ Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026, khu vực dải vườn hoa trung tâm và Quảng trường Nhà hát TP Hải Phòng sẽ diễn ra chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật sôi động, mang đến không gian trải nghiệm phong phú cho người dân và du khách.
Golf “Pháp luật Việt Nam – Kết nối Doanh nhân 2026”: Golf không chỉ là một môn thể thao mà là một cách rèn người

Golf “Pháp luật Việt Nam – Kết nối Doanh nhân 2026”: Golf không chỉ là một môn thể thao mà là một cách rèn người

Khi con người ngày càng tìm kiếm những giá trị bền vững cho cả thể chất lẫn tinh thần, golf dần bước ra khỏi định kiến là một môn thể thao “xa xỉ” để trở thành một lựa chọn mang tính phong cách sống.
Sống chánh niệm, chữa lành những phiền não trong tâm

Sống chánh niệm, chữa lành những phiền não trong tâm

Ai cũng có những lầm lỗi, dù cho thánh nhân cũng một thời lầm lỗi như chúng ta, vì vậy chúng ta không nên mặc cảm, tự ti với chính bản thân mình vì những điều lầm lỡ trước đó.
Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức Giải Golf – Kết nối Doanh nhân 2026

Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức Giải Golf – Kết nối Doanh nhân 2026

Hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2026), Báo Pháp luật Việt Nam chính thức công bố tổ chức Giải Golf “Pháp luật Việt Nam – Kết nối Doanh nhân 2026”.
Xúc động chuyện của "những lá thư không tem" trong tháng Tư lịch sử

Xúc động chuyện của "những lá thư không tem" trong tháng Tư lịch sử

Những ngày tháng Tư lịch sử luôn gợi nhắc trong lòng mỗi người Việt Nam niềm tự hào sâu sắc về hành trình đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước. Có rất nhiều câu chuyện không nằm trong sách vở, mà hiện hữu qua ký ức, qua giọng nói, ánh mắt của các nhân chứng lịch sử, tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ, giúp người trẻ hiểu hơn về giá trị của hòa bình.
Những khúc ca hòa bình

Những khúc ca hòa bình

(PLVN) - Khi nước nhà chia cắt Bắc - Nam, khát khao thống nhất, hòa bình của người dân hai miền đã được nhiều nhạc sĩ viết nên những khúc ca hy vọng. Tiếng hát đó băng qua đại dương, dải Trường Sơn để nhắn nhủ bà con trong Nam, ngoài Bắc rằng “nước Việt Nam là một, không thể chia lìa”.
“Viết tiếp” câu chuyện di sản bằng đôi bàn tay khéo léo và tri thức cộng đồng

“Viết tiếp” câu chuyện di sản bằng đôi bàn tay khéo léo và tri thức cộng đồng

Thông điệp này đã và đang được khẳng định ở Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. Và thông qua sự kiện mới đây nhất về công tác bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì tại Bảo tàng, thông điệp lại càng được nhấn mạnh hơn bao giờ hết.
bao-anh-land
happer-vn
Nhiều điểm sáng trong công tác thi hành án dân sự 6 tháng đầu năm

Nhiều điểm sáng trong công tác thi hành án dân sự 6 tháng đầu năm

(PLVN) - 6 tháng đầu năm, toàn hệ thống Thi hành án dân sự (THADS) đã triển khai đồng bộ các giải pháp để hoàn thành chỉ tiêu, nhiệm vụ; trong đó tập trung thi hành có hiệu quả các khoản thu hồi tiền, tài sản trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế, đặc biệt là các vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo và tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc phức tạp, kéo dài.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sắp thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sắp thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka

Nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa xã hội chủ nghĩa dân chủ Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa xã hội chủ nghĩa dân chủ Sri Lanka vào ngày 7-8/5/2026.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae kết thúc chuyến thăm chính thức Việt Nam

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae kết thúc chuyến thăm chính thức Việt Nam

Sáng 3/5, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae rời Hà Nội, kết thúc chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 1-3/5, theo lời mời của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng.
Công an làm việc với người đàn ông lan truyền tin "chữa bệnh bằng nước"

Công an làm việc với người đàn ông lan truyền tin "chữa bệnh bằng nước"

Làm việc với đơn vị chức năng, anh T. thừa nhận đã chia sẻ bài viết chứa thông tin chưa được kiểm chứng, hành vi vi phạm này do nhận thức pháp luật còn hạn chế. Anh T. chủ động gỡ bỏ bài chia sẻ và đăng bài đính chính...
Sập nhà 2 tầng đang sửa chữa tại Quảng Ninh, 3 người thương vong

Sập nhà 2 tầng đang sửa chữa tại Quảng Ninh, 3 người thương vong

(PLVN) – Chiều ngày 3/5, một vụ sập nhà nghiêm trọng đã xảy ra tại phường Bình Khê (tỉnh Quảng Ninh) trong quá trình chủ hộ tự ý thi công, cải tạo công trình. Sự việc đáng tiếc này đã cướp đi sinh mạng của một người và khiến hai người khác bị thương phải nhập viện cấp cứu.
Bất ngờ nguyên nhân vụ cháy xe ô tô tại cây xăng ở Đà Nẵng khiến 2 người tử vong

Bất ngờ nguyên nhân vụ cháy xe ô tô tại cây xăng ở Đà Nẵng khiến 2 người tử vong

Quá trình khám nghiệm hiện trường vụ cháy xe ô tô khiến hai nạn nhân tử vong thương tâm tại Đà Nẵng, lực lượng công an phát hiện phương tiện này đang chở theo lượng lớn khối pin 24V cùng nhiều bình ắc quy xe điện trẻ em đã sạc đầy.
Toàn quốc có 55 người thương vong trong ngày 2/5

Toàn quốc có 55 người thương vong trong ngày 2/5

Theo Cục CSGT, trong ngày 2/5, toàn quốc đã xảy ra 45 vụ tai nạn giao thông trên đường bộ, làm chết 23 người và bị thương 32 người. So với ngày 1/5/2025, số vụ tai nạn đã giảm 13 vụ, giảm 12 người chết và giảm 4 người bị thương.

Du khách quốc tế thích thú trải nghiệm không khí nghỉ lễ tại Hà Nội

Du khách quốc tế thích thú trải nghiệm không khí nghỉ lễ tại Hà Nội

Những ngày cuối tháng Tư, khi sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc rợp bóng khắp các con phố, Thủ đô Hà Nội không chỉ là điểm đến của người dân trong nước mà còn trở thành không gian văn hóa đặc sắc cho du khách quốc tế. Với họ, đây là cơ hội quý giá để chạm vào nhịp sống đặc trưng và cảm nhận tinh thần dân tộc mãnh liệt của người Việt.

Doanh nghiệp lữ hành nói gì về “cơn sốt” tour Nhật Bản và Hàn Quốc dịp 30/4?

Doanh nghiệp lữ hành nói gì về “cơn sốt” tour Nhật Bản và Hàn Quốc dịp 30/4?

(PLM) - Kỳ nghỉ lễ 30/4 năm nay chứng kiến một sự dịch chuyển mạnh mẽ của du khách Việt đi du lịch quốc tế. Dù giá tour ở mức cao, Nhật Bản và Hàn Quốc đang là lựa chọn “hot” nhờ vào sự thay đổi trong tư duy hưởng thụ và chiến lược làm mới sản phẩm từ các doanh nghiệp lữ hành.

Chuyện nghề những người không có ngày nghỉ lễ

Chuyện nghề những người không có ngày nghỉ lễ

(PLM) - Trong khi phần lớn cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tận hưởng kỳ nghỉ lễ dài ngày dịp 30/4 -1/5 bên gia đình hoặc đi du lịch. Song vẫn còn một bộ phận không nhỏ các y bác sĩ, người lao động đang lặng lẽ "trực chiến" để duy trì công việc hàng ngày, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho người dân. Câu chuyện của họ là những mảng màu lặng thầm nhưng vô cùng ý nghĩa. Tại khoa truyền máu, Bệnh viện Huyết học Trung Ương, Hà Nội. Với phương châm ánh đèn không bao giờ tắt, luôn sẵn sàng tiếp nhận và cấp cứu kịp thời cho mọi trường hợp, mang lại hy vọng sống cho hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày.

Tình yêu Tổ quốc thấm trong từng vai diễn của nghệ sĩ trẻ

Tình yêu Tổ quốc thấm trong từng vai diễn của nghệ sĩ trẻ

(PLM) - Giữa nhịp sống hiện đại, khi chiến tranh đã lùi xa, vở diễn “Quân khu Nam Đồng” trở thành hành trình đặc biệt của những nghệ sĩ trẻ đi ngược dòng ký ức dân tộc. Không chỉ tái hiện một thời kỳ khốc liệt, họ mang lên sân khấu tinh thần kiên cường, khát vọng sống và tình yêu Tổ quốc thấm sâu trong từng vai diễn, góp phần đánh thức niềm tự hào và kết nối cảm xúc của nhiều thế hệ khán giả.

Bộ Tư pháp tiếp nối truyền thống, tri ân thế hệ đi trước

Bộ Tư pháp tiếp nối truyền thống, tri ân thế hệ đi trước

PLM - Ngày 29/4, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đại diện lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ, Văn phòng Bộ và một số đơn vị liên quan đã đến thăm hỏi, động viên gia đình các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ qua các thời kỳ. Đoàn đã tới thăm gia đình cố Bộ trưởng Phan Hiền và nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Uông Chu Lưu.

Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 14 khép kín địa bàn, chống ùn tắc dịp nghỉ lễ

Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 14 khép kín địa bàn, chống ùn tắc dịp nghỉ lễ

Ghi nhận của phóng viên báo Pháp Luật Việt Nam chiều ngày 29.4 tại cửa ngõ phía nam Thủ đô, nơi có nhiều bến xe lớn và các trục giao thông huyết mạch, đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 14 đã bố trí lực lượng khép kín địa bàn, phân luồng từ xa, tăng cường thời gian làm việc của cán bộ chiến sỹ tại các nút giao trọng điểm. Đồng thời, phối hợp với công an các phường xã kịp thời phân luồng, ưu tiên các phương tiện từ nội thành ra ngoại thành để người dân về quê, đi du lịch được thuận tiện, dễ dàng.

Khi người trẻ viết tiếp câu chuyện hòa bình

Khi người trẻ viết tiếp câu chuyện hòa bình

(PLM) - Ngày 30/4/1975 là một dấu mốc không thể quên trong lịch sử dân tộc – ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mở ra kỷ nguyên hòa bình, độc lập và phát triển. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ý nghĩa của ngày 30/4 vẫn còn nguyên giá trị, đặc biệt đối với thế hệ trẻ hôm nay.

Đại sứ Cuba tại Việt Nam cùng Đoàn công tác tới thăm và làm việc với báo Pháp luật Việt Nam

Đại sứ Cuba tại Việt Nam cùng Đoàn công tác tới thăm và làm việc với báo Pháp luật Việt Nam

Ngày 28/4, Tiến Sỹ Vũ Hoài Nam, Bí thư Đảng uỷ, Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam đã tiếp Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cuba tại Việt Nam cùng Đoàn công tác tới thăm làm việc tại báo.

Bắc Ninh: Khu du lịch suối Mỡ thu hút du khách đến cắm trại dịp nghỉ lễ

Bắc Ninh: Khu du lịch suối Mỡ thu hút du khách đến cắm trại dịp nghỉ lễ

Thời gian gần đây một địa điểm nằm trong khu du lịch được nhiều du khách yêu thích và tìm đến check-in, chụp ảnh để lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ đang gây sốt trên mạng xã hội, đó chính là đồng cỏ ở phía thượng nguồn hồ Suối Mỡ, xã Nghĩa Phương, tỉnh Bắc Ninh khu vực này chỉ xuất hiện khi hồ cạn nước. Dịp nghỉ lễ 30.4 này, theo ghi nhận đã có rất nhiều du khách đến đây cắm trại, tổ chức tiệc nướng ngoài trời ở khu vực bãi cỏ xanh mướt này.