Chủ nhật 12/07/2026 20:39
Email: [email protected]
Từ giao dịch dân sự đến “vòng xoáy” hình sự
Theo Cáo trạng số 91/VKS-CT-P3 của Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) TP. Đà Nẵng, bà Trần Thị Hải (trú tại phường An Hải, Đà Nẵng) và bà Lê Thị Nhạn ( trú tại phường Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng) quen biết nhau qua kinh doanh bất động sản từ năm 2018. Trong khoảng thời gian từ ngày 17/04/2019 đến ngày 28/07/2020, bà Hải đã nhiều lần cho bà Nhạn vay mượn tiền thông qua chuyển khoản và giao tiền mặt.
Kết quả điều tra xác định, tổng số tiền bà Hải cho Nhạn vay lên tới 101.287.400.000 đồng. Các lần đề nghị và giao dịch, cơ quan điều tra xác định chủ yếu trao đổi qua điện thoại, Messenger và nhận tiền bằng hai hình thức: chuyển khoản hoặc đưa tiền mặt. Tính đến ngày 28/07/2020, bà Nhạn đã thanh toán cho bà Hải 73.855.850.000 đồng (gồm cả gốc và lãi); số tiền gốc bà Nhạn còn nợ lại là 40.845.000.000 đồng.
Đến ngày 29/08/2020, bà Hải cùng chồng (ông Hoàng Thế Anh) và chị gái (bà Trần Thị Hồng) đến nhà bà Nhạn để chốt công nợ. Tại đây, hai bên đã thống nhất lập 05 giấy mượn tiền (được lùi ngày về các thời điểm vay trong năm 2019 và 2020), xác nhận số nợ gốc 40.845.000.000 đồng. Đây chính là nguồn cơn dẫn đến hàng loạt diễn biến pháp lý phức tạp.
 |
| Biểu đồ minh họa dòng tiền trong việc vay mượn của bà Hải và bà Nhạn theo nội dung Cáo trạng số 91/VKS-CT-P3 của Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng |
Do bà Nhạn không trả nợ đúng hạn, ngày 26/10/2020, bà Trần Thị Hải đã nộp đơn khởi kiện đến TAND quận Ngũ Hành Sơn (cũ) và được thụ lý vụ án dân sự số 85/2020/TLST-DS về việc "Kiện đòi tài sản". Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết, ngày 28/12/2020, TAND quận Ngũ Hành Sơn (cũ) nhận thấy vụ việc có dấu hiệu hình sự nên đã ban hành Công văn số 162/CV-TA chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an.
Ngay sau đó, ngày 06/01/2021, bà Hải chính thức gửi đơn tố cáo bà Lê Thị Nhạn về hành vi “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.
Ở chiều ngược lại, ngày 11/01/2021, bà Nhạn cũng gửi đơn tố cáo vợ chồng bà Hải và bà Hồng về hành vi cưỡng đoạt tài sản (ép ký 05 giấy mượn tiền) và cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự.
 |
| Tiến trình bắt đầu xảy ra tranh chấp và dẫn đến vụ án hình sự |
Cũng theo hồ sơ vụ án, quá trình vay mượn bà Hải, Nhạn xảy ra một biến cố khi dùng nguồn tiền cho Đào Thị Như Lệ (ngụ Đà Nẵng) vay đầu tư bất động sản. Tuy nhiên, sau đó, Lệ kinh doanh thua lỗ, mất khả năng thanh khoản nên đã khiến bà Nhạn gặp khó khăn về tài chính. Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 02/DSST ngày 23/01/2024 của TAND quận Sơn Trà (cũ) đã tuyên buộc bà Lệ phải trả cho bà Nhạn 104,1 tỷ đồng. Đến nay, bà Lệ đang chấp hành hình phạt tù trong một vụ án khác nên vẫn chưa trả số tiền trên cho bà Nhạn.
Từ quyết định không khởi tố vụ án rồi lại truy tố hình sự
Sau khi tiếp nhận các đơn tố giác qua lại, Cơ quan Cảnh sát điều tra (CQCSĐT) Công an TP. Đà Nẵng đã vào cuộc xác minh. Vào ngày 01/12/2021, vụ việc từng bị tạm đình chỉ để chờ kết quả giám định.
Đến đầu năm 2023, vụ án có một bước ngoặt lớn. Ngày 07/04/2023, Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03) Công an TP. Đà Nẵng ban hành Báo cáo đề xuất số 862/CSĐT-KT-Đ4, nhận định hành vi của bà Nhạn không cấu thành tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
Dựa trên đề xuất này, ngày 10/04/2023, CQCSĐT Công an TP. Đà Nẵng đã chính thức ban hành Quyết định số 11/QĐ-CSĐT-KT(Đ4), quyết định: không khởi tố vụ án hình sự đối với cả hai nguồn tin tố giác của bà Nhạn và bà Hải với lý do: "Không có sự việc phạm tội và hành vi không cấu thành tội phạm".
 |
| Từ trái qua phải (Quyết định số 11/QĐ-CSĐT-KT(Đ4), quyết định: Không khởi tố vụ án hình sự đối với cả hai nguồn tin tố giác của bà Nhạn và bà Hải; Báo cáo đề xuất số 862/CSĐT-KT-Đ4, nhận định hành vi của bà Nhạn không cấu thành tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản) |
Tuy nhiên, đến ngày 31/10/2024, CQCSĐT Công an TP. Đà Nẵng lại ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 152/QĐ-CSKT-Đ3 đối với tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản". Sau một thời gian tạm đình chỉ và phục hồi điều tra, ngày 06/11/2025, CQCSĐT đã chính thức ra Quyết định khởi tố bị can và Lệnh bắt tạm giam đối với bà Lê Thị Nhạn.
Quá trình điều tra sau đó, cơ quan điều tra xác định bà Nhạn có thủ đoạn gian dối nhằm từ chối khoản nợ để chiếm đoạt, thể hiện qua việc: xóa tin nhắn, phủ nhận giao dịch tiền mặt, tố cáo ngược bà Hải, đồng thời tẩu tán tài sản bằng cách chuyển nhượng nhà đất cho người thân.
Ngày 03/02/2026, VKSND TP. Đà Nẵng chính thức ban hành Cáo trạng số 91/VKS-CT-P3, truy tố bà Lê Thị Nhạn ra trước TAND TP. Đà Nẵng về tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" theo khoản 4 Điều 175 Bộ luật Hình sự (khung hình phạt 12-20 năm tù). Đối với tố cáo của bà Nhạn về việc bà Hải cho vay lãi nặng, cơ quan tố tụng kết luận "không có dấu hiệu của tội phạm nên không đề cập xử lý".
Nhiều căn cứ buộc tội cần được làm rõ thêm
Trao đổi với phóng viên, một số luật sư đưa ra nhận định rằng, yếu tố cấu thành tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" phải chứng minh được ý thức chiếm đoạt của người phạm tội. Nhưng hồ sơ vụ án này cho thấy, bà Nhạn đã trả cho bà Hải hơn 73 tỷ đồng (hơn 73% nợ gốc), có tài sản đảm bảo và nhiều lần yêu cầu đối chiếu công nợ rõ ràng.
 |
| Ảnh minh họa (thiết kế bằng AI) |
Thêm nữa, nguyên tắc buộc tội “Lạm dụng tín nhiệm” người phạm tội cần thỏa mãn các hành vi như sử dụng tài sản vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại, hoặc có khả năng nhưng cố tình dùng thủ đoạn gian dối để không trả. Tại Bản kết luận điều tra số 21/BKL-VPCQCSĐT của Cơ quan CSĐT Công an TP. Đà Nẵng đã ghi nhận rõ: "Số tiền nhận của Hải, Nhạn sử dụng vào mục đích cá nhân... và sử dụng cho bà Đào Thị Như Lệ vay (tiến hành xác minh thể hiện theo Quyết định thi hành án dân sự số tiền buộc bà Lệ phải trả cho Nhạn là 104.165.000.000 đồng)".
Như vậy, CQĐT đã xác minh dòng tiền bà Nhạn vay của bà Hải không bị cất giấu hay sử dụng bất hợp pháp, mà đã được đưa vào cả giao dịch dân sự khác (cho bà Lệ vay). Do đó, việc cho rằng Nhạn "chiếm đoạt" tài sản, khi chính Nhạn đang là nạn nhân trong vụ án dân sự, mà khoản tiền lớn hơn gấp 2,5 lần nợ gốc là vấn đề cần phải làm rõ.
 |
| Ảnh minh họa (thiết kế bằng AI) |
Điểm thứ hai cần làm rõ là, trong thời gian diễn ra hoạt động vay mượn tiền giữa bà Hải và bà Nhạn, bà Nhạn có cho bà Đào Thị Như Lệ (ngụ TP. Đà Nẵng, hiện là bị cáo trong vụ án lừa đảo khác) vay số tiền hơn 104,1 tỷ đồng. Bà Lệ sau đó không trả tiền đúng hạn nên bà Nhạn đã khởi kiện dân sự ra TAND quận Sơn Trà (cũ). Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 02/DSST về việc “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”, ngày 23/01/2024 của TAND quận Sơn Trà đã tuyên buộc bà Lệ phải trả cho bà Nhạn 104,1 tỷ đồng. Đến nay, bà Lệ vẫn chưa trả số tiền trên cho bà Nhạn.
Tình tiết này có thể xem là “sự kiện bất khả kháng” khiến bà Nhạn gặp khó khăn tài chính nên khó có thể thực hiện đúng cam kết. Do vậy, cần xem xét, đánh giá, làm rõ các nội dung này để xác định bà Nhạn có hay không ý thức và hành vi chiếm đoạt tài sản; đồng thời cần xác định số tiền này có phải do bà Nhạn chiếm đoạt hay không, hay số tiền này đang nằm trong số tiền hơn 104 tỷ đồng mà bà Lệ còn nợ bà Nhạn?
 |
| Ảnh minh họa (thiết kế bằng AI) |
Thứ ba, theo kết luận điều tra, số tiền 53 tỷ đồng mà bà Hải khai báo là đưa tiền mặt cho bà Nhạn: “Đối với giao dịch tiền mặt giữa Hải và Nhạn, hiện Hải không có giấy tờ gì để chứng minh các giao dịch này”. Như vậy, ngoài lời khai của bà Hải và nhân viên của bà, hiện vẫn chưa có chứng cứ vật chất xác định thời gian, địa điểm, số lần giao dịch mà bà Hải đã đưa tổng số 53 tỷ đồng tiền mặt cho bà Nhạn như thế nào? Do vậy, nếu chỉ sử dụng lời khai việc giao nhận số tiền này liệu có đảm bảo quy định của tố tụng hình sự?
Bởi theo quy định tại Điều 15 và khoản 1 Điều 85 Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS), trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về các cơ quan tiến hành tố tụng. Việc sử dụng lời khai một chiều (trong khi số tiền bà Nhạn sao kê chuyển trả qua ngân hàng còn lớn hơn số tiền bà Hải chuyển cho bà Nhạn) làm chứng cứ buộc tội khi không có chứng cứ vật chất là không đảm bảo tính khách quan theo quy định tại khoản 2 Điều 92 BLTTHS.
Một điểm nữa, là sự thay đổi quan điểm của cùng một Cơ quan điều tra. Ngày 10/04/2023, Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03) Công an TP. Đà Nẵng ban hành Quyết định số 11/QĐ-CSĐT-KT(Đ4) không khởi tố vụ án hình sự. Báo cáo đề xuất số 862/CSĐT-KT-Đ4 ngày 07/4/2023 khẳng định: "Sau khi nhận được tài sản, Nhạn không dùng thủ đoạn gian dối, không bỏ trốn, không sử dụng tài sản vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản... hành vi của Nhạn không cấu thành tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".
Tuy nhiên, sau đó thay đổi quan điểm thành truy tố hình sự với khung hình phạt 12-20 năm tù, mà không xem xét bối cảnh, nguyên nhân mất thanh khoản (do bà Lệ đang nắm giữ khoản tiền hơn 104 tỷ). Trong khi đó, Nghị quyết 68/NQ-TW của Bộ Chính trị đã đặt ra vấn đề xử lý các quan hệ kinh tế, dân sự với tinh thần: "Trường hợp thực tiễn áp dụng pháp luật có thể dẫn đến xử lý hình sự hoặc không xử lý hình sự thì kiên quyết không áp dụng xử lý hình sự"? Do đó, cần phải làm rõ và đánh giá quan điểm xử lý có mâu thuẫn với tinh thần Nghị quyết 68/NQ-TW hay không?
Từ những nhận định nêu trên, có thể thấy, đây là vụ án phức tạp, có ranh giới rất mong manh, do vậy, để có một phán quyết đảm bảo quy định tố tụng, Hội đồng xét xử sơ thẩm sẽ cần phải xem xét toàn diện, khách quan các chứng cứ tại phiên tòa sơ thẩm sắp tới, đảm bảo quá trình tố tụng diễn ra công tâm, thượng tôn pháp luật và tránh oan sai, bỏ lọt tội phạm.
Theo dõi chúng tôi trên:
Từ xuất phát điểm khiêm tốn chỉ với 7 cán bộ ban đầu, Báo Pháp luật Việt Nam đã vươn mình trở thành cơ quan báo chí đa phương tiện, đa nền tảng, phủ sóng mạnh mẽ trên nền tảng số. Xuyên suốt chặng đường 41 năm qua, Báo luôn tự hào là cánh tay nối dài của Bộ Tư pháp, tiên phong lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Đánh giá về hành trình nỗ lực không ngừng nghỉ này, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc khẳng định: "Báo Pháp luật Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là cơ quan ngôn luận nòng cốt của Bộ Tư pháp, đồng thời là cơ quan báo chí uy tín hàng đầu trong lĩnh vực truyền thông pháp luật. Hơn bốn thập kỷ qua, Báo đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị - xã hội, trở thành cầu nối tin cậy giữa cơ quan quản lý nhà nước với người dân, doanh nghiệp, đồng thời gắn kết quá trình xây dựng pháp luật với thực tiễn đời sống. Không chỉ khơi dậy ý thức trách nhiệm công dân, Báo còn hun đúc tinh thần thượng tôn pháp luật, phụng sự xã hội. Bản sắc ấy, được vun đắp qua nhiều thế hệ người làm báo Pháp luật Việt Nam, đó cũng chính là yếu tố tạo nên sự khác biệt và vị thế vững chắc của Báo Pháp luật Việt Nam trong hệ thống báo chí cách mạng”.
(PLM) - Mùa hè là thời điểm các bệnh lý về mắt có xu hướng gia tăng do thời tiết nắng nóng, cường độ tia UV cao, khói bụi, ô nhiễm môi trường và việc tiếp xúc nhiều với nước tại bể bơi, sông, biển. Bên cạnh đó, thói quen sử dụng điều hòa trong thời gian dài hoặc làm việc liên tục với các thiết bị điện tử cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe đôi mắt.
(PLM) - Cách đây 41 năm, ngày 10/7/1985, số báo Pháp luật thường thức đầu tiên – tiền thân của Báo Pháp luật Việt Nam ngày nay – đã được xuất bản và phát hành đến tay bạn đọc, mở đầu cho một hành trình bền bỉ lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước và ngành Tư pháp Việt Nam.
(PLM)- Chiến dịch Earth day 2026, tổ chức ra quân vệ sinh môi trường tại khu vực gầm cầu Nhật Tân, thôn Ngọc Chi. Đây là hoạt động mang nhiều ý nghĩa, thu hút đông đảo người dân tham gia, hưởng ứng, góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc bảo vệ môi trường sống.
PLM - Chiều ngày 08/07/2026 tại trụ sở Bộ Tư pháp, Báo Pháp luật Việt Nam đã tổ chức sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai nhiệm vụ giải pháp công tác trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026. Tại Hội nghị, các đại biểu tham dự đã nêu ý kiến góp ý cụ thể, đề xuất các giải pháp tăng cường quản trị, phối hợp giữa các phòng ban, văn phòng đại diện để nâng cao chất lượng nội dung, đẩy mạnh công tác chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động báo chí… Lắng nghe các báo cáo và các ý kiến của cán bộ phóng viên, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đánh giá cao sự nỗ lực của Báo trong 6 tháng vừa qua, khi bám sát nhiệm vụ chính trị, không xảy ra sai sót và nhanh chóng xây dựng Đề án đổi mới đúng tiến độ.
(PLM) - Hàng trăm con lợn được giết mổ mỗi đêm, để rồi chỉ ít giờ sau, những tảng thịt theo các chuyến xe tỏa đi khắp các chợ dân sinh, cơ sở chế biến thực phẩm trên toàn thành phố. Thế nhưng, phía sau quy trình ấy là hàng loạt bất cập về điều kiện giết mổ, kiểm dịch và xử lý chất thải.
(PLM) - Năm 2025 báo Pháp luật Việt Nam đã đăng phát loạt phóng sự "Nghi vấn bẫy sầu riêng nơi biên giới" phản ánh tình trạng nhiều tài xế tố bị giữ xe và "bị đòi tiền chuộc" lên đến hàng trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng sau khi giao sầu riêng sang Trung Quốc. Nhưng hơn một năm kể từ khi doanh nghiệp và các tài xế mang đơn cầu cứu gửi các cơ quan chức năng, đến nay nhiều nạn nhân cho biết thứ họ nhận lại là sự thất vọng và chờ đợi trong bất lực. Những lá đơn được "đá bóng" luân chuyển giữa các cơ quan chức năng, tốn kém, mệt mỏi, doanh nghiệp vẫn phải mất số tiền lớn để tự mình đưa xe về.
(PLM) - Mùa hè 2026 đang mang đến bầu không khí sôi động cho phố biển Nha Trang khi lượng du khách trong nước và quốc tế liên tục tăng cao. Sự nhộn nhịp của mùa du lịch không chỉ tạo sức sống mới cho các điểm đến mà còn góp phần thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động dịch vụ, thương mại và kinh tế địa phương.
PLM - Chiều 2/7, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức gặp mặt báo chí giới thiệu Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ ba, với sự chủ trì của Đại tá Đỗ Duy Chinh, Phó cục trưởng Cục Tuyên huấn (Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam).
(PLM) - Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị sơ kết công tác tư pháp 06 tháng đầu năm 2026 với nhiều kết quả nổi bật: hoàn thiện pháp luật, cắt giảm hàng nghìn thủ tục hành chính, thu hồi mạnh tài sản tham nhũng, và đặt mục tiêu tiếp tục kiến tạo hệ thống pháp luật hiện đại, minh bạch.
