Vụ án liên quan dạy thêm tại trường THCS Ba Đình (Hà Nội): Các Bị hại không thừa nhận, Bị cáo mong chờ phán quyết công tâm tại cấp phúc thẩm

Nghịch lý: “Bị hại” không nhận mình bị thiệt hại

Trước đó, hồi tháng 3/2026, tại Bản án Hình sự sơ thẩm số 206/2026/HS-ST ngày 27/3/2026 của TAND khu vực 1 - Hà Nội đã tuyên phạt bà Nguyễn Thị Bình mức án 3 năm tù về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Trong vụ án này, Quyết định số 22/2013 (QĐ22) của UBND TP Hà Nội là một trong những căn cứ buộc tội bà Bình cùng cựu kế toán trường THCS Ba Đình (Văn bản này sau đó đã bị bãi bỏ).

Văn bản của Cục Kiểm tra văn bản và tổ chức thi hành pháp luật - Bộ Tư pháp (Ảnh: Gia Hải)

Sau phán quyết nêu trên, bà Bình kêu oan, kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm và có đơn gửi đến Báo PLVN cùng các cơ quan liên quan.

Trong vụ án này, bản án sơ thẩm quy buộc bị cáo gây thiệt hại khoảng 1,1 tỷ đồng, người được cơ quan tố tụng xác định bị thiệt hại ở đây là các phụ huynh học sinh.

Cùng với đó, một trong những điều kiện tiên quyết để cấu thành tội phạm vật chất quy định tại Điều 356 Bộ luật Hình sự là hành vi trái pháp luật phải gây ra hậu quả thiệt hại thực tế cho lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

​Tuy nhiên, diễn biến khách quan tại phiên toà xét xử sơ thẩm lại chứng minh một thực tế hoàn toàn ngược lại, tạo nên một nghịch lý tư pháp hi hữu “trước nay chưa có tiền lệ” trong các vụ án hình sự về chức vụ.

Cụ thể, các phụ huynh học sinh được triệu tập đến tòa đều đồng loạt khẳng định việc đóng góp kinh phí học thêm là hoàn toàn tự nguyện, dựa trên sự bàn bạc, thống nhất bằng Văn bản giữa Ban đại diện cha mẹ học sinh và nhà trường.

Khoản tiền đóng góp không phải là hành vi “cưỡng đoạt” hay “lừa dối”, mà là chi phí đối ứng cho một dịch vụ giáo dục có thật. Con em của các phụ huynh đã được thụ hưởng đầy đủ các tiết học bồi dưỡng chất lượng cao, học sinh yếu được phụ đạo, từ đó nâng cao năng lực học tập thực tế. Đến thời điểm hiện tại, không có bất kỳ một lá đơn khiếu nại, tố cáo hay đòi bồi thường thiệt hại nào từ phía phụ huynh.

Do vậy, tại tòa, họ từ chối tư cách là bị hại và từ chối nhận lại tiền bồi thường, đồng thời có nhiều đơn xin giảm nhẹ, thậm chí xin miễn trách nhiệm hình sự cho cựu Hiệu trưởng.

Đơn của các giáo viên, phụ huynh học sinh kêu oan cho bà Bình (Ảnh: Gia Hải).

Mong chờ một phán quyết công tâm

Theo Luật sư Phùng Thị Huyền, xét về khoa học pháp lý, sau khi căn cứ buộc tội bà Bình là Quyết định 22 của UBND TP Hà Nội và Hướng dẫn 5898 bị bãi bỏ, hành vi của bà Bình không trái luật, cũng không cấu thành tội phạm nên HĐXX cấp phúc thẩm có thể căn cứ vào Điều 355 BLTTHS 2015 quy định về thẩm quyền của HĐXX phúc thẩm để xem xét theo hai hướng:

Một là, hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ án, tuyên bị cáo Nguyễn Thị Bình không có tội và đình chỉ vụ án. Bởi, đối chiếu với điểm a khoản 1 Điều 157 BLTTHS 2015 (Không có sự việc phạm tội hoặc hành vi không cấu thành tội phạm), khi không có hành vi vi phạm pháp luật và không có thiệt hại, thì không có tội phạm xảy ra.

Hai là, hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại, sau đó, Cơ quan điều tra sẽ ban hành Quyết định đình chỉ điều tra theo điểm a khoản 1 Điều 230 BLTTHS.

Tuy nhiên, với tinh thần cải cách tư pháp và nguyên tắc suy đoán vô tội, việc tuyên bị cáo không phạm tội ngay tại phiên tòa phúc thẩm có thể là phương án giải quyết duy nhất đáp ứng được yêu cầu của công lý lúc này.

Luật sư Phùng Thị Huyền - Người bào chữa cho bà Bình tại phiên toà sơ thẩm.

Nếu Tòa án nhân dân cấp phúc thẩm lựa chọn hướng xử lý thận trọng, cân nhắc đầy đủ các yếu tố, một phán quyết tuyên vô tội sẽ không chỉ mang lại công lý cho cá nhân bà Bình mà còn góp phần củng cố niềm tin của toàn xã hội vào hệ thống tư pháp.

Ngược lại, một quyết định dừng ở mức khoan hồng có thể để lại những hệ quả tinh thần sâu sắc. Bà Bình, dù trở về với gia đình và cộng đồng, vẫn có thể mang theo gánh nặng về danh dự, ảnh hưởng đến hình ảnh của một nhà giáo tận tụy.

Hơn nữa, điều này có thể khiến nhiều cán bộ, công chức trong hệ thống giáo dục cảm thấy lo ngại khi thực thi nhiệm vụ, dẫn đến tình trạng e dè, thiếu chủ động… những điều không mong muốn trong bối cảnh đổi mới toàn diện trong kỷ nguyên mới của đất nước.

Một hệ thống tư pháp vững mạnh thực sự không nằm ở hình ảnh “hoàn hảo tuyệt đối” không bao giờ sai sót. Bản chất của pháp luật là do con người xây dựng và vận hành, vì vậy sự cầu thị, tự hoàn thiện chính là sức mạnh thực sự.

Công lý không chỉ là việc xử lý sai phạm mà còn là việc khôi phục danh dự cho những người phải gánh chịu oan sai. Đó là trách nhiệm thiêng liêng của tư pháp trong việc phụng sự nhân dân. Điều đó giống như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật” vẫn luôn là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng và Nhà nước ta.

“Cái người dân cần lúc này không phải là sự ban ơn bằng hai chữ khoan hồng mà là công lý, công bằng được thực thi. Khi có những bất cập trong văn bản quy phạm, cơ quan chức năng cần có can đảm nhìn thẳng vào sự thật để trả lại sự trong sạch cho người dân, không thể để một công dân phải mang vết nhơ “án tích” cả đời chỉ vì hạn chế trong quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật”. - Luật sư Huyền nêu quan điểm -

Một phán quyết công tâm, đúng pháp luật tại cấp phúc thẩm cũng sẽ góp phần lan tỏa giá trị nhân văn, khơi dậy niềm tin rằng pháp luật luôn đồng hành và bảo vệ người dân. Đó là minh chứng sống động cho việc xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân.

Báo PLVN đang theo dõi sát sao diễn tiến vụ ánđể tiếp tục thông tin đến độc giả.