Xây dựng cơ sở, chuỗi sản xuất an toàn dịch bệnh, đáp ứng yêu cầu của các thị trường

Ngày 15/8, tại tỉnh Bạc Liêu, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Bạc Liêu phối hợp với Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản trực thuộc Bộ NN&PTNT, Báo Nông nghiệp Việt Nam tổ chức Hội nghị “Xuất khẩu thủy sản thích ứng trong bối cảnh Trung Quốc triển khai Lệnh 248 về "Quy định Quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu", và Lệnh 249 về "Biện pháp quản lý an toàn thực phẩm xuất nhập khẩu".

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Lê Thanh Hòa, Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản thuộc Bộ NN&PTNT cho biết: Trong những năm qua, Việt Nam đã tham gia ký kết rất nhiều hiệp định thương mại tự do, trong đó có hiệp định tự do với Trung Quốc, đây được xem là hiệp định rất quan trọng thúc đẩy thương mại, thực phẩm giữa hai nước. Đặc biệt là trong lĩnh vực thủy sản, sản phẩm xuất khẩu thủy sản giữa hai nước đã được xiết chặt bằng thỏa thuận giám sát, những sản phẩm thủy sản qua chế biến hay sản phẩm thủy sản tươi sống đã được ký kết từ năm 2004, sau đó ký lại 2008 và gần đây nhất là năm 2014.

Tuy nhiên, với việc áp dụng Lệnh 248, 249, Trung Quốc sẽ tiến hành chặt chẽ hơn và bất kỳ lúc nào khi các doanh nghiệp Việt Nam vi phạm các quy định của hiệp định về vấn đề dịch bệnh trên thủy sản hay vượt quá ngưỡng giới hạn cho phép đối với hóa chất kim loại trong sản phẩm thủy sản thì ngay lập tức họ có thể cấm các doanh nghiệp ta xuất khẩu qua đó.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp của Việt Nam cần tuân thủ nghiêm lệnh 248, 249 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc. Nếu không có thể bị thiệt hại do Hải quan Trung Quốc ngừng nhập khẩu khi phía doanh nghiệp Việt Nam không tuân thủ quy định.

Ông Lê Tấn Cận, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bạc Liêu cho biết, với tốc độ tăng trưởng trên 4,5%, ngành nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò là “trụ đỡ” quan trọng trong phát triển kinh tế của tỉnh. Riêng với lĩnh vực chế biến, xuất khẩu thủy sản, toàn tỉnh có 45 nhà máy, với công suất 209.700 tấn/năm, thị trường xuất khẩu chủ yếu là Châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc,... 6 tháng đầu năm 2022, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 380 triệu USD, tăng 9,07 so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, xuất khẩu thủy sản của tỉnh gặp nhiều khó khăn khi Trung Quốc triển khai Lệnh 248; 249. Theo đó, doanh nghiệp muốn xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc bắt buộc phải tuân thủ những quy định được quốc gia này đưa ra. Thời gian đầu, nhiều doanh nghiệp trong tỉnh gặp một số khó khăn khi thực hiện các qui định đáp ứng yêu cầu mới từ phía Trung Quốc. Nhìn ở góc độ khác, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu đánh giá, với việc Trung Quốc triển khai Lệnh 248; 249 cũng là cơ hội để “chuẩn hóa” ngành hàng này.

Tại Hội nghị, bà Lê Hằng, Giám đốc Truyền thông Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) thông tin, với dân số lớn, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm và thủy sản ngày càng cao, dự kiến Trung Quốc sẽ tiêu thụ khoảng 36% tổng sản lượng toàn cầu vào năm 2028, với mức tiêu thụ bình quân đầu người đạt khoảng 44,3 kg so với 39,3 kg trong giai đoạn hiện nay.

Để tận dụng cơ hội thị trường Trung Quốc, bà Lê Hằng cho rằng, các doanh nghiệp phải nắm vững tính đa dạng vùng miền, phong tục, thói quen tiêu thụ thực phẩm để khai thác nhu cầu ở từng phân khúc thị trường khác nhau.

Trong khi đó, Bà Vũ Thị Hải Yến, Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về Vệ sinh Dịch tễ và Kiểm dịch động thực vật Việt Nam (gọi tắt là Văn phòng SPS Việt Nam) khuyến nghị, các doanh nghiệp cần quan tâm đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng Trung Quốc đối sản phẩm ngày càng cao, đặc biệt phải là mặt hàng có chất lượng tốt, mẫu mã đẹp đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc.

Hải quan Trung Quốc sẽ tăng cường kiểm soát nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm xuất nhập khẩu. Do đó, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện về vệ sinh an toàn thực phẩm nhà xưởng; thiết lập hệ thống ghi chép hồ sơ đảm bảo truy xuất nguồn gốc để đáp ứng kiểm tra trước và sau khi đăng ký xuát khẩu vào Trung Quốc.

Ông Tiền Ngọc Tuyên, Chi Cục trưởng Chi cục Thú y Vùng 7 cho biết, để thúc đẩy xuất khẩu tôm vào Trung Quốc sẽ tiếp tục tập trung hướng dẫn các địa phương, doanh nghiệp thực hiện chương trình giám sát các tác nhân gây bệnh; Tổ chức tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn chuyên môn về tổ chức phòng, chống dịch bệnh, an toàn sinh học, thiết kế giám sát, lấy mẫu giám sát, xét nghiệm mầm bệnh, xây dựng cơ sở, chuỗi sản xuất an toàn dịch bệnh; Tổ chức thông tin tuyên truyền, tăng cường thanh tra, kiểm tra trong công tác phòng chống dịch bệnh, kiểm dịch con giống, buôn bán và sử dụng thuốc thú y thủy sản tại các vùng nuôi, xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm gây mất an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm, làm ảnh hưởng đến uy tín tôm của Việt Nam.

Về lâu dài, ông Tiền Ngọc Tuyên đề nghị, các doanh nghiệp tổ chức xây dựng cơ sở, chuỗi sản xuất an toàn dịch bệnh, đáp ứng yêu cầu của các thị trường. Cục Thú y và các cơ quan thú y địa phương sẵn sàng phối hợp, hỗ trợ doanh nghiệp trong tổ chức xây dựng, đánh giá và công nhận an toàn dịch bệnh động vật thủy sản.