Y tế - Trụ cột an sinh giúp giảm nghèo đa chiều

Giảm nghèo đa chiều gắn với chính sách y tế

Giai đoạn 2021 - 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong công tác giảm nghèo ở Việt Nam, khi lần đầu tiên chuẩn nghèo đa chiều được áp dụng rộng rãi. Đây là sự thay đổi đáng kể về tiêu chí đánh giá, từ cách tiếp cận nghèo đơn chiều dựa vào thu nhập, chuyển sang đo lường toàn diện hơn, phản ánh đầy đủ những thiếu hụt của người dân về dịch vụ xã hội cơ bản.

Với nền tảng đó, Việt Nam từng bước hình thành hệ thống an sinh xã hội bao trùm, đa dạng, nâng cao khả năng tiếp cận của các nhóm đối tượng, nhất là nhóm yếu thế. Không chỉ nhận hỗ trợ về thu nhập, người dân còn được tiếp cận đồng bộ các dịch vụ cơ bản như y tế, giáo dục, tín dụng, nhà ở, nước sạch, vệ sinh và thông tin. Trong đó, chính sách y tế được xem là một trong những trụ cột an sinh then chốt, tác động trực tiếp và sâu rộng đến đời sống người dân, thông qua việc cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) miễn phí cho hộ nghèo, cận nghèo.

Tính đến năm 2024, 100% hộ nghèo và cận nghèo trên cả nước đã được cấp thẻ BHYT miễn phí. Trong giai đoạn 2021 - 2025, có hơn 15 triệu lượt người nghèo được khám, chữa bệnh thông qua thẻ BHYT, góp phần bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe cho mọi người dân. Song song, hệ thống y tế cơ sở không ngừng được đầu tư, nâng cấp, với hơn 11.000 trạm y tế xã đạt chuẩn quốc gia, tạo điều kiện tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương.

Nhờ vậy, gánh nặng về chi phí y tế, một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng nghèo đói hoặc tái nghèo; rào cản lớn khiến không ít người dân, đặc biệt là người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn phải trì hoãn hoặc từ chối tiếp cận dịch vụ y tế đã được giảm thiểu đáng kể. Khi đã có sự an tâm về sức khỏe, người dân có thêm động lực và nền tảng để ổn định cuộc sống, tham gia lao động và phát triển sản xuất.

Đề xuất tăng mức hưởng bảo hiểm y tế cho nhóm yếu thế

Có thể thấy, các chính sách y tế hiện nay đã và đang góp phần đáng kể trong việc cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe, bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh của người dân. Tuy nhiên, quá trình triển khai chính sách y tế với vai trò là trụ cột an sinh giúp giảm nghèo đa chiều vẫn còn đối mặt với một số thách thức, tiêu biểu là hệ thống BHYT chưa thực sự bao phủ đầy đủ và hiệu quả.

Trước thách thức trên, Đảng và Nhà nước tiếp tục xác định mục tiêu nhất quán là phát triển hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, chất lượng và bền vững, trong đó chính sách BHYT giữ vai trò trụ cột. Việc giảm chi tiền túi và tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho mọi người dân, đặc biệt là đối tượng yếu thế, người bệnh hiểm nghèo, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Ngày 17/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Đáng chú ý, dự thảo có nhiều chính sách đột phá trong lĩnh vực BHYT, đặc biệt cho người thu nhập thấp và các nhóm yếu thế.

Cụ thể, đề xuất đến năm 2030, người dân sẽ được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi BHYT theo lộ trình; trong đó người thuộc diện chính sách xã hội, người yếu thế, người thu nhập thấp và các nhóm ưu tiên khác sẽ được tăng mức hưởng. Ngoài ra, đề xuất từ năm 2027, người tham gia BHYT thuộc hộ cận nghèo, người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội sẽ được thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.

Nếu được thông qua, đây sẽ là bước cải thiện lớn so với chính sách hiện hành, giúp giảm gánh nặng chi phí y tế cho người thu nhập thấp và các nhóm yếu thế. Từ đây, chính sách y tế sẽ tiếp tục phát huy vai trò trụ cột an sinh, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế, vươn lên thoát nghèo bền vững và hội nhập cùng sự phát triển của đất nước.