Chủ nhật 14/06/2026 00:05
Email: [email protected]
Những căn bệnh mãn tính như béo phì, tiểu đường, tim mạch không phải là “tai nạn” y tế đơn lẻ, mà phần lớn là hệ quả của một môi trường thực phẩm bị định hình bởi quyền lực của các tập đoàn và sự thỏa hiệp của chính sách.
Marion Nestle, trong cuốn Định chế Ẩm thực và Dinh dưỡng (Thảo Minh dịch, Book Hunter & NXB Văn Học, 2025) đã khẳng định rằng thực phẩm, trên hết, là một vấn đề chính trị. Lời khẳng định này đánh trúng mâu thuẫn cốt lõi: khoa học dinh dưỡng liên tục đưa ra khuyến nghị ăn nhiều rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế đường, muối và chất béo bão hòa. Nhưng trên thực tế, thị trường lại tràn ngập đồ uống có đường, đồ ăn nhanh, snack đóng gói - những sản phẩm đem lại lợi nhuận khổng lồ.
Vậy điều gì đã khiến những lời khuyên khoa học trở nên bất lực? Câu trả lời nằm ở cách ngành công nghiệp thực phẩm vận hành: vận động hành lang chính phủ, tài trợ nghiên cứu, tác động đến khuyến nghị dinh dưỡng và tiếp thị trực tiếp đến người tiêu dùng ngay từ khi còn nhỏ tuổi.
Nếu nhìn vào những trường hợp cụ thể, ta sẽ thấy rõ sự giằng co giữa sức khỏe cộng đồng và lợi ích doanh nghiệp. Câu chuyện về tháp dinh dưỡng ở Mỹ, tranh luận về thuế nước ngọt tại Việt Nam, hay những chiến dịch tiếp thị nhắm vào trẻ em và sự bùng nổ của thực phẩm bổ sung đều cho thấy một bức tranh chung: thực phẩm không còn chỉ là vấn đề dinh dưỡng, mà là trận địa quyền lực nơi chính trị, kinh tế và sức khỏe cộng đồng đan xen.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ gia tăng thừa cân trẻ em cao nhất khu vực. Trong bối cảnh ấy, đánh thuế được coi là công cụ hữu hiệu nhằm hạn chế tiêu thụ, đồng thời khuyến khích người dân chuyển sang lựa chọn lành mạnh hơn.
Tuy nhiên, phản ứng từ ngành đồ uống ngay lập tức bùng nổ. Các hiệp hội và doanh nghiệp đa quốc gia đồng loạt phản đối, đưa ra những lập luận quen thuộc: thuế sẽ làm tổn hại ngành sản xuất, ảnh hưởng đến việc làm; thuế không chắc giúp giảm béo phì mà chỉ làm tăng giá sản phẩm; và quan trọng hơn, “người tiêu dùng có quyền lựa chọn, Nhà nước không nên can thiệp quá sâu vào thói quen ăn uống”… Đến nay, chính sách thuế nước ngọt tại Việt Nam vẫn liên tục bị trì hoãn. Nước ngọt, trà sữa, nước tăng lực vẫn tràn ngập trước cổng trường, giá rẻ và dễ tiếp cận. Mỗi ngày, hàng triệu trẻ em tiếp xúc với sản phẩm giàu đường, trong một môi trường gần như không có rào cản chính sách.
Trong bối cảnh ấy, việc tham khảo những công trình nghiên cứu có tính hệ thống là cần thiết. Cuốn Định chế Ẩm thực và Dinh dưỡng của Marion Nestle là một ví dụ tiêu biểu. Bằng cách theo dõi chi tiết cách ngành công nghiệp thực phẩm gây ảnh hưởng tới Chính phủ, các khuyến nghị khoa học và thói quen tiêu dùng, tác phẩm này cho thấy dinh dưỡng không chỉ thuộc phạm vi y tế, mà còn gắn chặt với chính trị và quyền lực. Đặt lại cuốn sách trong hiện tại, độc giả có thể tìm thấy một khung tham chiếu toàn diện để hiểu rõ hơn vì sao sức khỏe cộng đồng thường xuyên bị đặt trong thế giằng co giữa lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội.
Cách nhìn đó có thể hữu ích cho cả người tiêu dùng, những người cần sự tỉnh táo trước quảng cáo và thông điệp tiếp thị, lẫn các nhà hoạch định chính sách, những người đang tìm lời giải cho bài toán cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Câu trả lời cho những lựa chọn khó khăn này sẽ quyết định hình hài của môi trường thực phẩm trong nhiều thập kỷ tới và cũng quyết định xem bữa ăn hàng ngày của chúng ta sẽ là nền tảng cho sức khỏe hay là mối đe dọa âm thầm.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng. Sau nhiều ngày truy vết mạng lưới kho vận, nhóm phóng viên đã phát hiện ra nơi những chiếc mũ Masontex được phân phối đi khắp nơi là từ tổng kho Laizanbao. Kho Laizanbao tọa lạc ngay trong khuôn viên của Trường Cao đẳng nghề số 2 - Bộ Quốc phòng, có địa chỉ khu Đồi Ấm, xã Vĩnh Thành, tỉnh Phú Thọ.
PLM - Trở lại công trường những ngày này, những ánh nhìn e ngại buộc phải nhường chỗ cho sự ngỡ ngàng trước một đại công trình rộn ràng. Không còn những hạng mục thi công dở dang thay vào đó là quyết tâm thực hiện công trình đang được đắp bồi từng ngày qua vôi vữa, kính thép và những giọt mồ hôi hối hả, minh chứng cho một lời cam kết đang bứt tốc tiến sát vạch đích.
(PLM) - Theo quy định của ngành y tế, xe cấp cứu muốn hoạt động phải được cấp phép, bảo đảm đầy đủ trang thiết bị chuyên dụng và có nhân viên y tế đi kèm. Tuy nhiên, thực tế ghi nhận tại khu vực Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thời gian gần đây xuất hiện nhiều phương tiện cá nhân được hoán đổi công năng để vận chuyển bệnh nhân như xe cấp cứu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.
(PLM) - Từ ngày 1/7/2026, việc thu bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN) sẽ được thực hiện theo mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng theo quy định tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
PLM - Ngày 9/6, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo lấy ý kiến dự thảo Hồ sơ dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Sau gần 10 năm thi hành, Luật Đấu giá tài sản đã góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong xử lý tài sản.
Minh Anh - Nguyễn Khánh
(PLM) - Trước làn sóng mạng xã hội ca ngợi tinh dầu dừa chữa nấm Candida, chuyên gia lên tiếng cảnh báo: đâu là sự thật khoa học, nguy cơ khi tự ý dùng và cách nhận biết thông tin sức khỏe sai lệch?
(PLM) - Đang vào thời điểm thu hoạch chính vụ, nhưng hàng trăm hecta dứa tại Thanh Hóa lại rơi vào cảnh tiêu thụ chậm, giá giảm sâu. Cùng với những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài trong nhiều ngày qua, nhiều diện tích dứa bị nám vỏ, cháy quả rồi thối hỏng ngay trên đồng, khiến người nông dân đối mặt với nguy cơ thua lỗ nặng.
(PLM) - Theo phản ánh của người dân khu vực xóm Vé, xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ về Dự án Khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Đông Trường Sơn do Công ty TNHH Legacy Riverside làm chủ đầu tư đang triển khai có dấu hiệu san lấp, cắm mốc lấn vào lòng sông, khiến không gian thoát lũ bị thu hẹp nguy cơ gây ngập lụt đối với các hộ dân vào mùa mưa lũ.
(PLM) - Hà Nội phát động Tháng hành động phòng, chống ma túy 2026, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, quyết liệt trấn áp tội phạm, xây dựng xã phường không ma túy, vì một Thủ đô an toàn, văn minh.
PLM - Sau Hội nghị tuyên truyền và lễ ký cam kết chấp hành nghiêm Luật giao thông đường bộ giữa cơ quan chức năng với chủ các phương tiện, người điều khiển phương tiện vận tải lưu thông qua địa bàn xã Thanh Oai. Đêm 3/6, đội 10 - Phòng Cảnh sát giao thông, công an thành phố Hà Nội đã lập chốt kiểm tra nồng độ cồn và trật tự an toàn giao thông trên quốc lộ 21B đoạn đi qua xã Thanh Oai. Kết quả bước đầu cho thấy tín hiệu tích cực khi không phát hiện trường hợp xe tải nào vi phạm.
