Thứ tư 28/10/2026 05:15
Home | Văn hóa - Giải trí | Ai đang định hình thói quen ăn uống của chúng ta?

Ai đang định hình thói quen ăn uống của chúng ta?

Trong nhịp sống hiện đại, ít có ngành công nghiệp nào len lỏi vào đời sống con người sâu sắc như ngành thực phẩm. Mỗi bữa ăn, từ gói mì buổi sáng, ly trà sữa nơi góc phố cho đến chiếc hamburger trong chuỗi toàn cầu, đều tưởng như chỉ là chuyện khẩu vị cá nhân. Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là cả một hệ thống kinh tế và chính trị phức tạp, nơi mà quyết định sản xuất, phân phối và tiếp thị thực phẩm có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

Những căn bệnh mãn tính như béo phì, tiểu đường, tim mạch không phải là “tai nạn” y tế đơn lẻ, mà phần lớn là hệ quả của một môi trường thực phẩm bị định hình bởi quyền lực của các tập đoàn và sự thỏa hiệp của chính sách.

Marion Nestle, trong cuốn Định chế Ẩm thực và Dinh dưỡng (Thảo Minh dịch, Book Hunter & NXB Văn Học, 2025) đã khẳng định rằng thực phẩm, trên hết, là một vấn đề chính trị. Lời khẳng định này đánh trúng mâu thuẫn cốt lõi: khoa học dinh dưỡng liên tục đưa ra khuyến nghị ăn nhiều rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế đường, muối và chất béo bão hòa. Nhưng trên thực tế, thị trường lại tràn ngập đồ uống có đường, đồ ăn nhanh, snack đóng gói - những sản phẩm đem lại lợi nhuận khổng lồ.

Vậy điều gì đã khiến những lời khuyên khoa học trở nên bất lực? Câu trả lời nằm ở cách ngành công nghiệp thực phẩm vận hành: vận động hành lang chính phủ, tài trợ nghiên cứu, tác động đến khuyến nghị dinh dưỡng và tiếp thị trực tiếp đến người tiêu dùng ngay từ khi còn nhỏ tuổi.

Nếu nhìn vào những trường hợp cụ thể, ta sẽ thấy rõ sự giằng co giữa sức khỏe cộng đồng và lợi ích doanh nghiệp. Câu chuyện về tháp dinh dưỡng ở Mỹ, tranh luận về thuế nước ngọt tại Việt Nam, hay những chiến dịch tiếp thị nhắm vào trẻ em và sự bùng nổ của thực phẩm bổ sung đều cho thấy một bức tranh chung: thực phẩm không còn chỉ là vấn đề dinh dưỡng, mà là trận địa quyền lực nơi chính trị, kinh tế và sức khỏe cộng đồng đan xen.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ gia tăng thừa cân trẻ em cao nhất khu vực. Trong bối cảnh ấy, đánh thuế được coi là công cụ hữu hiệu nhằm hạn chế tiêu thụ, đồng thời khuyến khích người dân chuyển sang lựa chọn lành mạnh hơn.

Tuy nhiên, phản ứng từ ngành đồ uống ngay lập tức bùng nổ. Các hiệp hội và doanh nghiệp đa quốc gia đồng loạt phản đối, đưa ra những lập luận quen thuộc: thuế sẽ làm tổn hại ngành sản xuất, ảnh hưởng đến việc làm; thuế không chắc giúp giảm béo phì mà chỉ làm tăng giá sản phẩm; và quan trọng hơn, “người tiêu dùng có quyền lựa chọn, Nhà nước không nên can thiệp quá sâu vào thói quen ăn uống”… Đến nay, chính sách thuế nước ngọt tại Việt Nam vẫn liên tục bị trì hoãn. Nước ngọt, trà sữa, nước tăng lực vẫn tràn ngập trước cổng trường, giá rẻ và dễ tiếp cận. Mỗi ngày, hàng triệu trẻ em tiếp xúc với sản phẩm giàu đường, trong một môi trường gần như không có rào cản chính sách.

Trong bối cảnh ấy, việc tham khảo những công trình nghiên cứu có tính hệ thống là cần thiết. Cuốn Định chế Ẩm thực và Dinh dưỡng của Marion Nestle là một ví dụ tiêu biểu. Bằng cách theo dõi chi tiết cách ngành công nghiệp thực phẩm gây ảnh hưởng tới Chính phủ, các khuyến nghị khoa học và thói quen tiêu dùng, tác phẩm này cho thấy dinh dưỡng không chỉ thuộc phạm vi y tế, mà còn gắn chặt với chính trị và quyền lực. Đặt lại cuốn sách trong hiện tại, độc giả có thể tìm thấy một khung tham chiếu toàn diện để hiểu rõ hơn vì sao sức khỏe cộng đồng thường xuyên bị đặt trong thế giằng co giữa lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội.

Cách nhìn đó có thể hữu ích cho cả người tiêu dùng, những người cần sự tỉnh táo trước quảng cáo và thông điệp tiếp thị, lẫn các nhà hoạch định chính sách, những người đang tìm lời giải cho bài toán cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Câu trả lời cho những lựa chọn khó khăn này sẽ quyết định hình hài của môi trường thực phẩm trong nhiều thập kỷ tới và cũng quyết định xem bữa ăn hàng ngày của chúng ta sẽ là nền tảng cho sức khỏe hay là mối đe dọa âm thầm.

Tuấn Ngọc (baophapluat.vn)
Tin bài khác
40.000 khán giả tìm về “Cội nguồn - Di sản” cùng các nghệ sĩ

40.000 khán giả tìm về “Cội nguồn - Di sản” cùng các nghệ sĩ

Ca sĩ Tùng Dương và nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung sẽ hội ngộ trên Sân vận động Mỹ Đình (Hà Nội) trong chương “Cội nguồn - Di sản” với những sáng tác về tình yêu quê hương, đất nước cùng 40.000 khán giả.
Hà Nội bắn pháo hoa tầm cao mừng ngày Văn hoá Việt Nam 24/11

Hà Nội bắn pháo hoa tầm cao mừng ngày Văn hoá Việt Nam 24/11

Hà Nội sẽ tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 với quy mô tiếp cận khoảng 100.000 người, trong đó điểm nhấn là màn pháo hoa tầm cao kéo dài 15 phút.
U15 Việt Nam có trận đấu hay  trước U15 Iran

U15 Việt Nam có trận đấu hay trước U15 Iran

U15 Việt Nam thua đáng tiếc trước U15 Iran tại FIFA U15 World Cup & Festival 2026.
Vòng 5 V.League: Dấu ấn các đội bóng Bắc miền Trung

Vòng 5 V.League: Dấu ấn các đội bóng Bắc miền Trung

Sau vòng 5 LPBank V.League 2026/27, các đội bóng phía Bắc Trung Bộ đang có phong độ tốt trên bảng xếp hạng.
Khai mạc "Lễ hội hoa Tam giác mạch" âm vang miền đá

Khai mạc "Lễ hội hoa Tam giác mạch" âm vang miền đá

Tối 25/10, tại Quảng trường Thanh niên (xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang), "Lễ hội hoa Tam giác mạch" lần thứ XII đã chính thức khai mạc trong không gian nghệ thuật đong đầy cảm xúc mang tên "Âm vang miền đá".
Gìn giữ và phát huy giá trị Di tích lịch sử đền Trần ở Đồ Sơn

Gìn giữ và phát huy giá trị Di tích lịch sử đền Trần ở Đồ Sơn

(PLVN) - Ngày 25/10, UBND phường Đồ Sơn (Hải Phòng) tổ chức lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo Di tích lịch sử đền Trần.
"Hào khí Lạc Hồng" tái hiện huyền sử dân tộc trên sân khấu thực cảnh tại Đền Hùng

"Hào khí Lạc Hồng" tái hiện huyền sử dân tộc trên sân khấu thực cảnh tại Đền Hùng

Ngày 25/10, Khu Di tích lịch sử Đền Hùng tổ chức giới thiệu chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hào khí Lạc Hồng” tại Nhà đón tiếp khách Quốc tế – Trung tâm lễ hội Đền Hùng. Chương trình được dàn dựng trên không gian mặt nước, lấy cảm hứng từ những truyền thuyết gắn với nguồn gốc dân tộc và quá trình dựng nước thời các Vua Hùng.
EL Clásico: ai sẽ chiếm ưu thế trong đại chiến tại Camp Nou?

EL Clásico: ai sẽ chiếm ưu thế trong đại chiến tại Camp Nou?

Barcelona và Real Madrid sẽ bước vào trận "siêu kinh điển" đầu tiên của mùa giải 2026/27 với quyết tâm giành chiến thắng, đồng thời tạo lợi thế trong cuộc đua vô địch La Liga.
Tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cơ bản thống nhất với phương án, quy mô tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 do UBND thành phố Hà Nội đề xuất; yêu cầu tổ chức trang trọng, sáng tạo, an toàn, tiết kiệm, hiệu quả, có sức lan tỏa.
Bộ GD&ĐT lấy ý kiến về thi tuyển lớp 10 chỉ còn 2 môn Toán và Ngữ văn

Bộ GD&ĐT lấy ý kiến về thi tuyển lớp 10 chỉ còn 2 môn Toán và Ngữ văn

Bộ GD&ĐT đã công bố dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp nhằm lấy ý kiến góp ý rộng rãi, trong đó có nội dung thi tuyển lớp 10 chỉ còn 2 môn Toán và Ngữ văn.
Trồng 400ha hoa tam giác mạch phục vụ lễ hội năm 2026

Trồng 400ha hoa tam giác mạch phục vụ lễ hội năm 2026

"Lễ hội Hoa Tam giác mạch" lần thứ XII năm 2026 góp phần tôn vinh vẻ đẹp hoa tam giác mạch, quảng bá hình ảnh vùng đất, con người, bản sắc văn hóa các dân tộc và tiềm năng du lịch của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn nói riêng, tỉnh Tuyên Quang nói chung.
Bạo lực học đường - không thể giải thích đơn giản bằng sự bồng bột của tuổi mới lớn

Bạo lực học đường - không thể giải thích đơn giản bằng sự bồng bột của tuổi mới lớn

(PLVN) - Những vụ bạo lực học đường nghiêm trọng liên tiếp được ghi nhận khiến dư luận day dứt: Vì sao một vấn nạn đã được cảnh báo, có quy định phòng ngừa và nhiều chương trình giáo dục vẫn tái diễn? Câu trả lời không thể dừng ở việc lên án người gây bạo lực, mà phải nhìn vào trách nhiệm và hành động thực chất của gia đình, nhà trường và toàn xã hội, hướng tới xây dựng một môi trường giáo dục “biết luật, sống đẹp”.
bao-anh-land
lsa
Hoàn thiện vị trí việc làm gắn với quản lý biên chế theo yêu cầu mới

Hoàn thiện vị trí việc làm gắn với quản lý biên chế theo yêu cầu mới

(PLVN) - Sáng 27/10, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đã chủ trì cuộc họp Tổ công tác về rà soát, hoàn thiện hệ thống việc làm gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế.
Dự kiến, Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 diễn ra ngày 8/11

Dự kiến, Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 diễn ra ngày 8/11

Sáng 27/10, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc nghe báo cáo về công tác chuẩn bị tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026.
Bảo đảm cân bằng giữa nghiêm trị hành vi tội phạm nguy hiểm mới và mở rộng chính sách nhân đạo

Bảo đảm cân bằng giữa nghiêm trị hành vi tội phạm nguy hiểm mới và mở rộng chính sách nhân đạo

Sáng 27/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi).
Vụ khởi tố Bí thư, Chủ tịch xã ở Phú Thọ: Bắt thêm 1 bị can

Vụ khởi tố Bí thư, Chủ tịch xã ở Phú Thọ: Bắt thêm 1 bị can

Mở rộng vụ án liên quan Bí thư, Chủ tịch xã Hợp Kim, cơ quan chức năng khởi tố, bắt tạm giam thêm 01 bị can về tội “Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi”.
Cửa hàng bánh mì khiến hơn 350 người ngộ độc phải bồi thường hơn 1 tỷ đồng

Cửa hàng bánh mì khiến hơn 350 người ngộ độc phải bồi thường hơn 1 tỷ đồng

Cơ sở kinh doanh bánh mì Hồng Ngọc 37 ở Đồng Tháp bị phạt 94 triệu đồng, đình chỉ hoạt động 4 tháng và bị buộc chi trả 1,1 tỷ đồng viện phí cho 352 người bị ngộ độc.
Phá chuyên án nhóm đối tượng nghi núp bóng doanh nghiệp cưỡng đoạt tài sản

Phá chuyên án nhóm đối tượng nghi núp bóng doanh nghiệp cưỡng đoạt tài sản

(PLVN) – Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hải Phòng vừa phá chuyên án, tạm giữ hình sự 3 đối tượng liên quan đến nhóm có biểu hiện núp bóng doanh nghiệp để hoạt động phạm tội tại Khu công nghiệp An Phát 1 và khu vực lân cận.
Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026: “Hoà bình - Hữu nghị - Hợp tác cùng phát triển”

Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026: “Hoà bình - Hữu nghị - Hợp tác cùng phát triển”

PLM - Sáng ngày 20/10, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức họp báo thông tin về Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026. Đồng chủ trì cuộc họp có Thủ trưởng Cục Tuyên huấn, Thủ trưởng Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Thủ trưởng Cục Đối ngoại.

Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10: Phát huy vai trò nữ cán bộ ngành Tư pháp

Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10: Phát huy vai trò nữ cán bộ ngành Tư pháp

(PLM) - Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam bằng chương trình “Khám phá di sản văn hóa Trà Việt”, tôn vinh đóng góp của nữ cán bộ và lan tỏa tinh thần gắn kết, sáng tạo, nhân văn trong toàn ngành.

Quảng Ninh: Công trình gần 400 tỷ đồng ở cửa khẩu Bắc Luân 2 có dấu hiệu xuống cấp

Quảng Ninh: Công trình gần 400 tỷ đồng ở cửa khẩu Bắc Luân 2 có dấu hiệu xuống cấp

PLM - Được đầu tư khoảng 395 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh Quảng Ninh và đưa vào sử dụng từ năm 2019, trạm kiểm soát liên ngành Bắc Luân 2 được kỳ vọng là công trình cửa khẩu hiện đại, phục vụ hoạt động xuất nhập cảnh và giao thương Việt Nam - Trung Quốc. Tuy nhiên, sau khoảng hơn 7 năm vận hành, nhiều hạng mục tại đây đã xuất hiện tình trạng thấm dột, bong tróc, hư hỏng.

Hành trình gieo mầm yêu thương

Hành trình gieo mầm yêu thương

(PLM) - Dạy học dự án – Khơi nguồn yêu thương (OLPBL) của cô giáo Trần Thị Hương không chỉ mở ra hành trình khám phá tri thức mà còn là cơ hội để mỗi học sinh trưởng thành qua những trải nghiệm giàu ý nghĩa. Bằng việc kết nối kiến thức với thực tiễn, rèn luyện kỹ năng với tinh thần sẻ chia, OLPBL góp phần khơi dậy lòng nhân ái, nuôi dưỡng trách nhiệm và lan tỏa những giá trị sống tốt đẹp. Qua mỗi dự án, học sinh không chỉ học để hiểu, làm để trưởng thành mà còn biết yêu thương, đồng cảm và hành động vì cộng đồng, để mỗi bài học trở thành một hạt mầm gieo nên những điều tử tế trong cuộc sống.

Thanh Hóa: Người dân đề nghị làm rõ nguyên nhân cá chết hàng loạt tại hồ Cánh Chim

Thanh Hóa: Người dân đề nghị làm rõ nguyên nhân cá chết hàng loạt tại hồ Cánh Chim

PLM- Phản ánh tới Pháp luật Media – Báo Pháp luật Việt Nam, người dân phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hóa cho biết, thời gian qua, tại khu vực hồ Cánh Chim, đoạn có mương nước chảy qua khu vực trang trại chăn nuôi lợn, nhiều thời điểm xuất hiện tình trạng nước chuyển màu đen đục, bốc mùi khó chịu. Đáng chú ý, gần đây, hiện tượng cá chết hàng loạt tại hồ khiến người dân lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường và đề nghị cơ quan chức năng làm rõ nguyên nhân.

Công chứng trong kỷ nguyên số: Công nghệ là công cụ, con người là trụ cột an toàn pháp lý

Công chứng trong kỷ nguyên số: Công nghệ là công cụ, con người là trụ cột an toàn pháp lý

(PLM) - Công chứng trong kỷ nguyên số: AI, Blockchain và bài toán giữ “bộ lọc” an toàn pháp lý cho giao dịch, đầu tư. Tọa đàm quốc tế hé lộ giải pháp rút ngắn thủ tục nhưng không đánh đổi an toàn pháp lý.

Hà Nội: Việc đổ đất vào dự án nhà tang lễ Thanh Xuân chỉ là giải pháp tạm thời với khối lượng khoảng 7000m3

Hà Nội: Việc đổ đất vào dự án nhà tang lễ Thanh Xuân chỉ là giải pháp tạm thời với khối lượng khoảng 7000m3

(PLM) - Ngày 05/09/2026, Báo Pháp luật Việt Nam đã phản ánh về tình trạng hàng loạt xe tải trọng lớn vận chuyển đất vào khu vực dự án nhà tang lễ Thanh Xuân, phường Khương Đình, Hà Nội khiến đường phố bụi bẩn, đất đá rơi vãi, ảnh hưởng đến đời sống người dân và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

"Hương vị" nhẹ nhàng của Thu Hà Nội

"Hương vị" nhẹ nhàng của Thu Hà Nội

(PLM) - Thu Hà Nội không chỉ níu lòng người bởi nắng vàng, gió heo may mà còn bởi hương cốm xanh dịu nhẹ, thanh tao. Những hạt cốm non gói trong lá sen thơm ngát, mang theo vị ngọt bùi của lúa non và nét tinh tế của đất trời, trở thành thức quà đặc trưng mỗi độ thu về.

Tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa tuổi trẻ xã Hương Sơn và tuổi trẻ Báo Pháp luật Việt Nam

Tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa tuổi trẻ xã Hương Sơn và tuổi trẻ Báo Pháp luật Việt Nam

Trong không khí thi đua sôi nổi của tuổi trẻ hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam – vào chiều ngày 11/10/2026, Đoàn Thanh niên xã Hương Sơn, TP.Hà Nội đã phối hợp với Đoàn Thanh niên Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức thành công Giải thi đấu Pickleball. Đây không chỉ là sân chơi thể thao lành mạnh, mà còn là dịp để tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa đoàn viên, thanh niên và cán bộ, nhân viên của 2 đơn vị. Qua đây, góp phần thiết thực hưởng ứng phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”.

Ngập sâu trên đường ĐT747B: thiệt hại lớn, nguyên nhân còn bỏ ngỏ

Ngập sâu trên đường ĐT747B: thiệt hại lớn, nguyên nhân còn bỏ ngỏ

PLM - Tối 5/10/2026, nước bất ngờ dâng cao, tràn vào nhà dân và cơ sở sản xuất dọc đường ĐT747B, phường Tân Khánh, TP. Hồ Chí Minh. Theo thông tin ghi nhận ban đầu, khoảng 20 ha bị ngập, ảnh hưởng đến nhiều hộ dân và doanh nghiệp. Nước rút, nhưng phía sau là tài sản hư hỏng, hoạt động sản xuất đình trệ và nỗi lo của người dân. Đáng chú ý, một số người dân cho biết chưa từng chứng kiến tình trạng ngập nghiêm trọng như lần này, đặt ra yêu cầu cần sớm làm rõ diễn biến và nguyên nhân sự việc.