Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025, do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước - Bộ Công Thương biên soạn, là một bản báo cáo phân tích sâu và toàn diện về tình hình hoạt động thương mại bán lẻ tại thị trường Việt Nam.
Theo đó, Báo cáo ghi nhận thị trường bán lẻ Việt Nam đã đạt được quy mô ấn tượng khoảng 269 tỷ USD vào năm 2025, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng trưởng 9-10% so với năm 2024 - mức tăng cao trong 5 năm gần đây, ngoại trừ những năm chịu ảnh hưởng bất thường của dịch bệnh.
“Sự tăng trưởng ấy không chỉ phản ánh sự phục hồi nhanh chóng của sức mua mà còn cho thấy sự khôi phục niềm tin của người tiêu dùng vào thị trường nội địa, khi người dân nhận thức được tầm quan trọng của việc ủng hộ hàng hóa sản xuất trong nước theo Chương trình “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” - đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước nhận định.
Hạ tầng thương mại hiện đại tiếp tục được mở rộng đáng kể, với sự phát triển của 1.293 siêu thị và 276 trung tâm thương mại trên cả nước, cùng với mạng lưới 8.274 chợ truyền thống. Sự phát triển của các kênh phân phối này không chỉ tạo điểm nhấn về hình ảnh kinh tế đô thị mà còn thể hiện thước đo cho sự chuyển biến trong hành vi tiêu dùng từ các hình thức truyền thống sang hiện đại.
Tuy nhiên, số liệu cũng cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các khu vực thành thị và nông thôn, khi hạ tầng thương mại hiện đại tập trung chủ yếu ở các đô thị lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Hải Phòng, chiếm gần 50% tổng số các cơ sở này, trong khi các vùng miền núi, nông thôn vẫn phụ thuộc phần lớn vào các chợ truyền thống.
Một trong những nội dung nổi bật của Báo cáo là sự bùng nổ của thương mại điện tử, với quy mô đạt 32 tỷ USD vào năm 2025, chiếm gần 12% tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ toàn quốc. Tốc độ tăng trưởng của lĩnh vực này vượt xa tốc độ tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa dịch vụ chung, với mức tăng trên 20% so với năm 2024, cao thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á.
Sự gia tăng này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của người Việt, mà còn thể hiện sự đầu tư mạnh mẽ của các doanh nghiệp vào công nghệ số, từ hệ thống quản lý hàng hóa, thanh toán không dùng tiền mặt, đến các nền tảng bán hàng trực tuyến và livestream.
Phân tích cơ cấu tiêu dùng trong Báo cáo cho thấy mặc dù Việt Nam đang trên con đường phát triển, nhu cầu cơ bản vẫn chiếm ưu thế trong chi tiêu của người dân. Nhóm lương thực, thực phẩm vẫn là lĩnh vực có tỷ trọng cao nhất với 34,1% trong bán lẻ hàng hóa, cho thấy một thị trường nơi mà việc đáp ứng các nhu cầu thiết yếu vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Tuy nhiên, xu hướng chi tiêu cho dịch vụ - bao gồm lưu trú, ăn uống, du lịch đang tăng trưởng nhanh hơn chi tiêu cho hàng hóa, với mức tăng 12-14% hàng năm, phản ánh một sự thay đổi theo hướng của các nền kinh tế đã phát triển, nơi mà người tiêu dùng sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn cho chất lượng cuộc sống và trải nghiệm tinh thần.
Báo cáo cũng phân tích khách quan và phản ánh chân thực những thách thức và hạn chế hiện hữu của thị trường nội địa Việt Nam, với mức độ hội nhập kinh tế cao, dễ bị ảnh hưởng bởi các biến động từ thị trường quốc tế; môi trường kinh doanh còn những bất cập về thủ tục hành chính, chi phí mặt bằng, chất lượng nhân lực; hạ tầng giao thông, thanh toán, viễn thông còn chưa đồng bộ, nhất là khu vực nông thôn; vấn đề về chất lượng hàng hóa, thông tin thị trường...
Bên cạnh đó, năm 2025, những biến động về tỷ giá, áp lực lạm phát từ bên ngoài, cùng với những lo ngại về việc làm trong bối cảnh tự động hóa và trí tuệ nhân tạo, đã tác động đến tâm lý tiêu dùng. Ngoài ra, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp nội địa, mặc dù có cải thiện, vẫn kém so với các tập đoàn đa quốc gia, đặc biệt về quy mô, công nghệ và quản trị hiện đại.
Báo cáo dự báo triển vọng phát triển đầy hứa hẹn cho giai đoạn 2026-2030. Với dân số hơn 100 triệu người, cơ cấu dân số trẻ, thu nhập bình quân đầu người đang tăng trưởng nhanh, Việt Nam hứa hẹn sẽ trở thành một trong những thị trường bán lẻ lớn nhất khu vực. Thương mại điện tử dự kiến sẽ đạt 50 tỷ USD vào năm 2030, tiếp tục khẳng định vai trò của Việt Nam như một trong những thị trường tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất Đông Nam Á.
