Pháp luật phải thích ứng với yêu cầu phát triển
Đánh giá về kết quả Hội thảo, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí cho rằng, Hội thảo đã diễn ra thành công, có chất lượng và mang lại nhiều cách tiếp cận mới đối với việc hoàn thiện dự thảo Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”. Các ý kiến phong phú, sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn, giúp Ban soạn thảo có thêm thông tin để nghiên cứu, lựa chọn những nội dung phù hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật.
Theo ông Lê Minh Trí, những vấn đề được nêu ra tại Hội thảo cần được phản ánh khách quan trong báo cáo tới đây, kể cả những nội dung được tiếp thu hoặc chưa tiếp thu, cùng với lý do cụ thể. Điều này nhằm bảo đảm dự thảo Đề án được xem xét trên nhiều góc độ, có sự lắng nghe đầy đủ đối với những vấn đề lớn đang đặt ra trong quá trình thực hiện chủ trương của Đảng và Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nhấn mạnh, cần có nhận thức đầy đủ về những thành tựu của hệ thống pháp luật Việt Nam trong suốt 40 năm đổi mới. Những thành tựu đó đã đóng góp quan trọng vào kết quả phát triển chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, góp phần tạo dựng vị thế mới của đất nước trong khu vực và trên thế giới. Vì vậy, mục tiêu của Đề án không phải là phủ nhận những kết quả đã đạt được hay cầu toàn xây dựng ngay một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh theo mọi mong muốn, mà là tiếp tục hoàn thiện để pháp luật đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo ông, thế giới đang chuyển biến, vận động và diễn biến rất nhanh; trong khi đó, đất nước cũng đang đặt ra những mục tiêu phát triển lớn, đặc biệt là hai mục tiêu 100 năm vào năm 2030 và năm 2045. Hệ thống pháp luật phải trở thành công cụ hữu hiệu góp phần hiện thực hóa những mục tiêu ấy, đồng thời đáp ứng các quan điểm, chủ trương, chính sách mới của Đảng.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu ổn định, minh bạch của pháp luật vẫn là những thuộc tính cơ bản, bắt buộc. Tuy nhiên, ổn định không đồng nghĩa với cứng nhắc, máy móc hay chậm thay đổi trước những đòi hỏi mới của thực tiễn. Nếu chỉ nhấn mạnh sự ổn định theo cách thông thường mà không có khả năng thích ứng, pháp luật sẽ khó đáp ứng được yêu cầu tăng tốc phát triển nhanh và bền vững.
Ông Lê Minh Trí dẫn chứng quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Khi chủ trương được đặt ra vào tháng 7/2025, còn có nhiều ý kiến băn khoăn về tính khả thi. Đến nay, bộ máy đã cơ bản ổn định và vận hành; việc hợp nhất các đơn vị hành chính còn mở ra nguồn lực và không gian phát triển mới cho 34 tỉnh, thành phố. Trong quá trình triển khai những chủ trương lớn, có những vấn đề cần tiếp tục điều chỉnh để phù hợp với thực tế, nhưng điều đó không làm lu mờ những kết quả và lợi ích tổng thể đã đạt được.
Từ thực tiễn này, Trưởng Ban Nội chính Trung ương cho rằng, khi đất nước hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số và trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, không thể chỉ dựa vào những cách làm thông thường. Cần có những giải pháp đột phá, thậm chí có cơ chế đặc cách trong những trường hợp cần thiết, nhưng vẫn phải đặt trên nền tảng và nguyên tắc nhất định.
Đề cập Nghị quyết 66-NQ/TW, ông Lê Minh Trí nhìn nhận đây là định hướng mới, thể hiện tư duy và cách tiếp cận mới trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật. Pháp luật trước hết vẫn thực hiện chức năng quản lý xã hội, bảo đảm trật tự, ổn định. Tuy nhiên, yêu cầu hiện nay là phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý thông thường sang chủ động kiến tạo, tạo động lực và không gian cho phát triển. Đây không phải là bỏ vai trò quản lý của pháp luật, mà là bổ sung nội hàm kiến tạo phát triển, làm cho công cụ pháp luật phát huy hiệu quả cao hơn.
Ông cho rằng, các nghị quyết nền tảng của Đảng, trong đó có Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đặt ra yêu cầu phải nhanh chóng được thể chế hóa. Những quan điểm, chủ trương và chính sách mới cần được chuyển hóa thành quy định pháp luật kịp thời, để đi vào cuộc sống và trở thành hiện thực.
Cùng với đó, chất lượng hệ thống pháp luật không thể chỉ được đánh giá qua số lượng văn bản được ban hành hay việc xử lý tình trạng nợ văn bản. Điều quan trọng hơn là khả năng thực thi và hiệu quả mà pháp luật tạo ra đối với đời sống xã hội. Theo ông Lê Minh Trí, chính kết quả thực thi, mức độ tạo động lực và những đóng góp thực tế về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh mới là thước đo quan trọng đối với chất lượng của hệ thống pháp luật.
Hoàn thiện pháp luật để khuyến khích đổi mới, kiểm soát quyền lực và bảo vệ phát triển
Một vấn đề được Trưởng Ban Nội chính Trung ương đặc biệt nhấn mạnh là yêu cầu kết hợp hài hòa giữa phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Theo ông, đây không phải là hai mục tiêu đối lập, mà cần được thực hiện đồng thời thông qua một hệ thống pháp luật phù hợp.
Tư duy phòng, chống tham nhũng hiện nay không chỉ dừng lại ở xử lý người vi phạm, mà còn phải đồng hành với yêu cầu thúc đẩy phát triển, bảo vệ đổi mới sáng tạo, khuyến khích khoa học, công nghệ, kinh tế dữ liệu, kinh tế số và tài sản số. Pháp luật cần tạo được môi trường để những người có năng lực, có tinh thần đổi mới yên tâm hành động, đóng góp cho xã hội; đồng thời phải có cơ chế kiểm soát để ngăn chặn và xử lý nghiêm những hành vi lợi dụng, làm sai.
Ông Lê Minh Trí lưu ý, yêu cầu xử lý nghiêm minh phải được đặt trong mối quan hệ với tính nhân văn, thuyết phục và hiệu quả. Chẳng hạn, đối với những trường hợp vi phạm có thái độ tích cực khắc phục hậu quả, việc xem xét giảm hoặc miễn trách nhiệm theo quy định và tùy tình tiết cụ thể có thể góp phần khuyến khích khắc phục, tạo điều kiện để người có khả năng tiếp tục đóng góp cho xã hội. Tinh thần này cũng gắn với quan điểm khoan dung đối với thất bại và chia sẻ rủi ro trong đổi mới sáng tạo, nhất là trong lĩnh vực khoa học, công nghệ.
Tuy nhiên, khoan dung với rủi ro trong đổi mới không có nghĩa là buông lỏng kiểm soát. Hệ thống pháp luật phải bảo đảm đa số những người làm việc vì lợi ích chung được an tâm, phấn khởi, có động lực cống hiến; còn những trường hợp cố tình làm sai, tham nhũng, tiêu cực phải nhận thức rõ nguy cơ và trách nhiệm pháp lý của mình.
Một yêu cầu khác là phải hoàn thiện pháp luật gắn với chuyển đổi số và quản lý xã hội bằng dữ liệu. Theo ông Lê Minh Trí, việc ứng dụng khoa học, công nghệ không chỉ tạo thuận lợi cho phát triển mà còn giúp hoạt động quản lý minh bạch, chính xác hơn, nâng cao khả năng kiểm soát và đánh giá. Chứng cứ điện tử, dữ liệu số có thể hỗ trợ xác minh các quan hệ, hành vi và sự việc khách quan hơn, hạn chế tình trạng chỉ dựa vào lời khai hoặc những tài liệu trên giấy. Do đó, quá trình xây dựng pháp luật cần tính đến phương thức quản lý mới, bảo đảm các quy định phù hợp với môi trường số và khả năng khai thác dữ liệu.
Trưởng Ban Nội chính Trung ương cũng đề nghị không thể bỏ qua yếu tố quốc tế trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật. Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) vừa đem lại nhiều cơ hội, vừa đặt ra những nguy cơ và hệ lụy khó lường. Những vấn đề này không thể chỉ được giải quyết bằng pháp luật của từng quốc gia, mà đòi hỏi sự phối hợp, điều chỉnh ở phạm vi quốc tế, khu vực và thông qua các tổ chức quốc tế.
Tương tự, tội phạm xuyên quốc gia và tội phạm trên không gian mạng không phải là vấn đề một quốc gia có thể tự mình xử lý hiệu quả. Hợp tác quốc tế, tương trợ tư pháp, các hiệp định dẫn độ và chuyển giao người bị kết án phạt tù là những công cụ cần được tính đến. Vì vậy, khi xây dựng pháp luật, bên cạnh yêu cầu về cạnh tranh thương mại, cần nghiên cứu cả những vấn đề mới phát sinh từ sự liên kết và biến động của thế giới.
Đối với việc giải quyết tranh chấp, ông Lê Minh Trí cho rằng đây cũng là một khía cạnh quan trọng của thực thi pháp luật. Việc giải quyết tranh chấp phải thỏa đáng, qua đó củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp và xã hội đối với hệ thống pháp luật. Đồng thời, cần cụ thể hóa các chủ trương về gắn trách nhiệm thực thi với trách nhiệm người đứng đầu và kiểm soát quyền lực, ngăn ngừa việc lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ can thiệp vào quá trình xây dựng pháp luật.
Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí đề nghị Ban soạn thảo tiếp thu có chọn lọc các ý kiến tại Hội thảo, giải trình rõ những nội dung được tiếp thu và chưa tiếp thu, báo cáo đầy đủ Ban Chỉ đạo trong tháng 12/2026. Ông bày tỏ tin tưởng rằng, với tư duy và cách tiếp cận phù hợp, hệ thống pháp luật sẽ tiếp tục phát huy vai trò là công cụ quan trọng bảo đảm trật tự, kỷ cương, đồng thời kiến tạo động lực và tạo nền tảng cho đất nước phát triển nhanh, bền vững trong thời gian tới.
(PLM) - Trường Đại học Điện lực kỷ niệm 60 năm, khẳng định khát vọng làm chủ công nghệ năng lượng, đào tạo nhân lực chất lượng cao cho chuyển dịch năng lượng, điện hạt nhân, lưới điện thông minh và đổi mới sáng tạo.
Khoảng 11h ngày 13/11, một vụ nổ nghi do khí gas xảy ra tại cửa hàng kinh doanh gas 6 Nồm, số 81 đường Bùi Văn Ba, phường Tân Thuận, TPHCM. Vụ nổ khiến căn nhà số 81 và 83 đổ sập hoàn toàn, các căn nhà liền kề bị hư hỏng nặng. Nhiều mảng bê tông, gạch đá văng ra mặt đường, gây ùn ứ giao thông qua khu vực. Đại tá Trần Hồng Minh, Phó Giám đốc Công an TPHCM và Đại tá Trần Trung Hiếu, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ Công an TPHCM trực tiếp có mặt chỉ đạo công tác tìm kiếm, cứu nạn.
(PLM) - Chiều 11/11, Đội CSGT Cát Lái, thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với V.V.Tr. 18 tuổi, quê Quảng Trị và L.H.Th, 22 tuổi, quê Cà Mau liên quan vụ nhóm thanh niên chạy xe máy bốc đầu, lạng lách gây mất trật tự trên đường Kha Vạn Cân, phường Linh Xuân.
(PLM)- Ngày 12/11, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Đặng Xuân Triều (SN 1999, trú tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) để điều tra về hành vi vận chuyển hàng cấm.
Chiều 11/11, tại Hà Nội, Hội Nhà báo thành phố Hà Nội tổ chức họp các đoàn vận động viên và bốc thăm các môn thi đấu Hội khỏe Hội Nhà báo thành phố Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026. Hội khỏe năm nay có sự tham gia của 21 đoàn với gần 300 lượt vận động viên, tranh tài ở 6 môn thể thao
(PLM) - Nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, ngày 9/11, Trường Đại học Luật TP HCM phối hợp với Báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức lễ công bố và phát động Giải thưởng Tinh hoa pháp lý Việt Nam lần thứ hai, năm 2027, với thông điệp “Vinh danh giá trị – Kiến tạo tương lai”. Tham dự buổi lễ có TS Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP HCM và ông Nguyễn Khắc Văn, Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, cùng đại diện nhiều cơ quan, đơn vị.
PLM - Sau phản ánh về tình trạng tập kết, trung chuyển đất tại khu vực bến thủy nội địa trên sông Lục Nam, thuộc tổ dân phố Nghè, phường Lục Nam đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một cá nhân có hành vi lấn chiếm lòng sông, xây dựng công trình làm gia tăng nguy cơ rủi ro thiên tai.
PLM - Hình ảnh những chiếc thuyền nhôm chở học sinh cùng người dân ở thôn Đồng Phú, xã Tuyên Phú, tỉnh Quảng Trị vượt sông Gianh giữa lúc nước lũ dâng cao, chảy xiết vào chiều ngày 9/11/2026, được đăng tải trên một số nền tảng mạng xã hội khiến nhiều người thót tim, lo lắng.
(PLM) - 80 năm kể từ ngày bản Hiến pháp đầu tiên được thông qua, tinh thần xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân tiếp tục được kế thừa và phát huy. Với ý nghĩa lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, ngày 9/11 đã dần trở thành ngày hội của toàn dân, tạo nét đẹp văn hóa “sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật”. Để đất nước vươn mình phát triển mạnh mẽ, với bản lĩnh cùng kinh nghiệm quý báu trong xây dựng, thi hành pháp luật thời gian vừa qua, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ của toàn dân, nhất định chúng ta sẽ thành công trong đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới, vì một Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
(PLM) - Bộ trưởng GD&ĐT Hoàng Minh Sơn thăm, chúc mừng Bộ Tư pháp nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, nhấn mạnh đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và tăng cường giáo dục pháp luật từ nhà trường đến xã hội.