Bảo đảm mọi học sinh có đủ sách phục vụ học tập

Sáng 15/9, tại Hội nghị giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo Trung ương; Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch và Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp tổ chức, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đoàn Trung Kiên đã báo cáo một số nội dung về rà soát, điều chỉnh tổng thể Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) và sách giáo khoa (SGK) được dư luận quan tâm.

Theo đó, ông Đoàn Trung Kiên cho biết, ngay sau khi có phản ánh về tình trạng thiếu SGK cục bộ tại một số địa phương vào giữa tháng 8/2026, Bộ GD&ĐT đã liên tiếp ban hành văn bản yêu cầu cung ứng đủ sách trước ngày khai giảng.

Tuy nhiên, sau ngày khai giảng năm học 2026-2027, một số địa phương vẫn thiếu SGK. Trước tình hình này, ngày 9/9, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã chủ trì cuộc họp về tình hình cung ứng SGK.

Thực hiện kết luận của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Bộ đã ban hành kế hoạch xử lý tình trạng thiếu SGK, tập trung triển khai các nhiệm vụ như rà soát, xác định chính xác nhu cầu và số lượng sách còn thiếu; điều chuyển ngay SGK từ nơi thừa sang nơi thiếu; tiếp tục in, cung ứng bổ sung những đầu sách còn thiếu, công khai điểm bán, đường dây nóng và các kênh đặt hàng trực tuyến; cung cấp miễn phí SGK điện tử trong thời gian chờ bản in....

Theo số liệu tổng hợp của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đến hết ngày 14/9, tổng nhu cầu SGK được cập nhật là 245,94 triệu bản; kế hoạch in là 228,9 triệu bản. Đến nay, NXB đã cung ứng đến các địa phương khoảng 236,6 triệu bản SGK.

Chiều 14/9, Bộ GD&ĐT đã tổ chức họp trực tuyến với Sở GD&ĐT 34 tỉnh, TP để tiếp tục rà soát, chỉ đạo xử lý tình trạng thiếu SGK. Theo số liệu tổng hợp, đến 18h00 ngày 14/9, các địa phương còn thiếu 3.916.370 cuốn SGK.

Trên cơ sở nhu cầu được các địa phương xác nhận, Bộ đã chỉ đạo NXB Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chuyển, cung ứng bổ sung ngay SGK trong ngày 15/9. Trong đó, ưu tiên những học sinh chưa có sách hoặc thiếu nhiều đầu sách, nhất là tại các trường nội trú ở địa bàn biên giới, trường ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện khó khăn và học sinh thuộc diện được hỗ trợ, cấp hoặc cho mượn SGK.

Bộ cũng yêu cầu các địa phương tiếp tục cập nhật, báo cáo trước 16h00 ngày 15/9 để xử lý ngay những trường hợp còn thiếu, bảo đảm mọi học sinh có đủ sách phục vụ học tập.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Đoàn Trung Kiên báo cáo tại Hội nghị.

Phân tích nguyên nhân, Bộ GD&ĐT cho biết tình trạng thiếu SGK có nguyên nhân khách quan là do có nhiều yếu tố mới tác động đồng thời trong năm học 2026-2027 như lần đầu sử dụng một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc; một số địa phương thực hiện chính sách hỗ trợ, cấp SGK; việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mạng lưới trường, lớp làm thay đổi nhu cầu. Trong khi đó, thời gian từ khi xác định đầy đủ nhu cầu đến lúc phải đáp ứng rất ngắn, còn quá trình sản xuất, in và cung ứng cần thời gian chuẩn bị.

Về chủ quan, Bộ GD&ĐT thẳng thắn nhận trách nhiệm trong công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu SGK trong điều kiện mới chưa theo kịp thực tế; việc đánh giá năng lực tổ chức sản xuất, quản trị và cung ứng của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chưa đầy đủ; việc xử lý một số hạn chế trong cung ứng, điều phối nguồn sách chưa đủ nhanh và linh hoạt.

Tại một số địa phương, việc đăng ký và phối hợp cung ứng cũng chưa chủ động, dẫn đến khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và thông tin phục vụ cung ứng. Việc cập nhật nhu cầu phát sinh, nhất là sau những thay đổi về tổ chức trường, lớp, chính sách hỗ trợ SGK và nhu cầu mua thêm của học sinh, phụ huynh, cũng chưa kịp thời.

Về các nhiệm vụ, giải pháp, Bộ GD&ĐT cho biết, trước mắt, thực hiện Thông báo số 467/TB-VPCP ngày 10/9/2026, Bộ sẽ tập trung xử lý số SGK còn thiếu đã được xác nhận; chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam điều chuyển sách giữa các địa bàn, tiếp tục in và cung ứng bổ sung theo nhu cầu thực tế; ưu tiên địa phương, cơ sở giáo dục và học sinh còn thiếu sách.

Trong thời gian chờ bản in, SGK điện tử được cung cấp miễn phí tại địa chỉ taphuan.nxbgd.vn/tap-huan; các cơ sở giáo dục đồng thời khai thác sách tại thư viện và sách cũ còn sử dụng được, hạn chế ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh.

Bộ cũng tiếp tục chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam rà soát năng lực sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng; khắc phục các điểm nghẽn, tăng cường điều phối và xây dựng cơ chế phản ứng nhanh khi nhu cầu biến động. Các địa phương khẩn trương xác nhận chính xác nhu cầu, phối hợp cung ứng bổ sung, bảo đảm mọi học sinh có đủ SGK phục vụ học tập.

Về lâu dài, Bộ sẽ rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý SGK theo hướng xác định đây là sản phẩm, dịch vụ công, mặt hàng thiết yếu đặc thù; quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thống nhất; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và doanh nghiệp; xây dựng cơ chế dự phòng, điều phối linh hoạt, bảo đảm cung ứng chủ động, ổn định ngay từ đầu mỗi năm học.