Cần tập trung đầu tư xây dựng các cơ sở dữ liệu thiết yếu của ngành Tư pháp

Phát biểu mở đầu buổi làm việc, Cục trưởng Vũ Văn Tấn nhấn mạnh vai trò, nhiệm vụ quan trọng, “cầm trịch” của Bộ Tư pháp khi được Tổng Bí thư Tô Lâm (theo Thông báo Kết luận số 07-TB/CQTTBCĐ của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số) và Thủ tướng Chính phủ (Công điện số 201/CĐ-TTg) giao trong chủ trì, hướng dẫn các Bộ, ngành, địa phương rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa TTHC dựa trên dữ liệu. Điều này đòi hỏi Bộ Tư pháp phải nêu gương, hoàn thiện bộ dữ liệu, làm tốt việc rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa TTHC. Theo Thiếu tướng, 2 cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về dân cư (Bộ Công an), CSDL hộ tịch (Bộ Tư pháp) được hoàn thiện là gần như đáp ứng yêu cầu về thành phần hồ sơ của khoảng 5.800 TTHC hiện hành.

Nêu rõ quan điểm “đừng níu kéo quá khứ” trong xây dựng các CSDL, Cục trưởng Cục 06 khẳng định, đây là cơ hội để xây dựng “ngôi nhà mới” khang trang, đẹp đẽ hơn. Nếu cứ quanh quẩn, chắp vá tu sửa các CSDL hiện có thì “ngôi nhà cũ” càng dễ sập, từ đó ông đề nghị Bộ Tư pháp khẩn trương rà soát, tính toán lại để đăng ký vốn triển khai nhiệm vụ cho năm 2026, đảm bảo tầm nhìn xa bởi đây là bộ mặt của cả quốc gia. Đặc biệt, theo ông, CSDL hộ tịch là những dữ liệu gốc, thiết yếu của con người, dữ liệu hộ tịch còn là dữ liệu xuyên biên giới, cần thiết được tập trung nâng cấp, đầu tư.

Thay mặt Bộ Tư pháp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh trình bày một số nội dung trọng tâm liên quan đến công tác phối hợp và triển khai các nhiệm vụ liên quan. Trong đó, về cải cách TTHC, Bộ đã tập trung rà soát, hệ thống hóa và đơn giản hóa TTHC dựa trên dữ liệu. Trong quá trình này, Bộ Tư pháp đã nhận được sự hỗ trợ và hướng dẫn rất kịp thời từ Bộ Công an. Cụ thể, các đơn vị bên Bộ Công an đã chủ động phát huy tinh thần trách nhiệm cao, rà soát hơn 700 TTHC, từ đó đưa ra những định hướng ban đầu hết sức quan trọng, giúp Bộ Tư pháp có thể hoàn thành nhiệm vụ được giao đúng hạn. Bộ Tư pháp hy vọng những hạn chế, bất cập trong cải cách TTHC sẽ sớm được tháo gỡ.

Một ví dụ điển hình khác cho sự phối hợp hiệu quả là việc triển khai Cổng Pháp luật quốc gia. Bộ Tư pháp đã nâng cấp thành công phiên bản mới, giúp giao diện trở nên thân thiện hơn và đặc biệt là cho phép truy cập thuận lợi trực tiếp từ ứng dụng VNeID. Đây là một sự ủng hộ rất lớn, bởi hiện nay trên VNeID, ngoài các trang của Bộ Công an, chỉ có trang Báo Nhân dân và Cổng Pháp luật quốc gia của Bộ Tư pháp được tích hợp. Điều này cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa hai Bộ, hai ngành.

Về xây dựng các CSDL, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh cho rằng, nếu không có sự hướng dẫn và đôn đốc từ Bộ Công an, tiến độ xây dựng các CSDL của Bộ Tư pháp khó có thể được đảm bảo. Buổi làm việc lần này cũng là dịp để Bộ Tư pháp tự rà soát lại một số vấn đề quan trọng. Theo đó, đối với 4 CSDL trọng tâm, 2 CSDL đã hoàn thành (Hộ tịch và Giao dịch bảo đảm), hiện đang trong giai đoạn cập nhật để đảm bảo dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất dùng chung”. Tuy nhiên, Bộ sẽ rà soát lại nhằm bảo đảm chất lượng hạ tầng và dữ liệu được đồng đều giữa các địa phương.

Quang cảnh buổi làm việc.

Với 2 CSDL phải hoàn thành trong năm 2025 (Thi hành án và Trợ giúp pháp lý), Bộ Tư pháp sẽ làm rõ các vấn đề như nguồn vốn có vướng mắc không, các doanh nghiệp đồng hành có đáp ứng yêu cầu không và quan trọng nhất, sự phối hợp với các đơn vị của Bộ Công an cần tăng cường như thế nào? Bộ Tư pháp sẽ chủ động đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật để sẵn sàng kết nối, trước khi đề nghị Bộ Công an đẩy nhanh giải pháp thực hiện.

Đối với 7 CSDL khác theo Nghị quyết 24, dù mức độ ưu tiên thấp hơn, Bộ Tư pháp xác định vẫn phải triển khai và hoàn thành trong năm 2026. Bộ sẽ đưa vào danh mục và xây dựng lộ trình thực hiện sớm. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh cho biết thêm, về phía Bộ Tư pháp, Ban Chỉ đạo 57 do Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh làm Trưởng ban, dù bận nhiều công việc nhưng tuần nào cũng tổ chức họp giao ban để đôn đốc tiến độ và tìm giải pháp tháo gỡ các vướng mắc. Thứ trưởng cam kết, Bộ sẽ tiếp tục chủ động, tích cực phối hợp để hoàn thành các nhiệm vụ được giao.

Các đại biểu tham dự cuộc họp đã rà soát, đánh giá, thúc đẩy triển khai các CSDL tại Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW, Nghị quyết số 71/NQ-CP và CSDL chuyên ngành có liên quan, thúc đẩy tiến độ hoàn thành nhiệm vụ về dữ liệu số do Ban Chỉ đạo Trung ương giao, phục vụ xây dựng Trung tâm Dữ liệu quốc gia; đôn đốc tiến độ triển khai các nhiệm vụ khác có liên quan của đơn vị theo lộ trình Nghị quyết số 57-NQ/TW, Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW và Đề án 06 trong năm 2025.

Tại cuộc họp, đại diện Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ chia sẻ, CSDL của BTP được xây dựng từ nhiều năm trước nên cách tiếp cận chưa được hiện đại, ngân sách dành cho chuyển đổi số, khoa học, công nghệ chưa đáp ứng mong muốn đề ra. Bộ Tài chính cam kết sẽ phối hợp với BTP để ưu tiên đầu tư xây dựng các CSDL trọng yếu.

Theo báo cáo về rà soát, đánh giá các CSDL hiện có của Bộ Tư pháp, theo Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW, Bộ Tư pháp được giao xây dựng 02 CSDL trọng yếu phải hoàn thành trong năm 2025 gồm: CSDL hộ tịch điện tử và CSDL quốc gia về xử lý vi phạm hành chính (chuyển sang Bộ Công an). Tại Nghị quyết số 71/NQ-CP của Chính phủ, Bộ Tư pháp được giao nhiệm vụ xây dựng, đưa vào khai thác sử dụng 5 CSDL: CSDL hộ tịch điện tử; CSDL trợ giúp pháp lý; CSDL thi hành án dân sự; CSDL quốc gia về xử lý vi phạm hành chính (chuyển sang Bộ Công an) và CSDL về giao dịch bảo đảm (biện pháp bảo đảm bằng động sản thuộc thẩm quyền của Bộ Tư pháp). Kết quả, đã xây dựng và sử dụng được 2/4 CSDL (hộ tịch điện tử; giao dịch bảo đảm); còn lại 2/4 CSDL phải hoàn thành trong năm 2025;

4/4 CSDL: Hộ tịch điện tử, Giao dịch bảo đảm, Trợ giúp pháp lý, Thi hành án dân sự đã có Kế hoạch chi tiết triển khai cho từng CSDL; đã bố trí/đăng ký vốn với Bộ Khoa học và Công nghệ cho từng CSDL. Hiện có 2 CSDL có nền tảng thống nhất dùng chung (CSDL Hộ tịch và CSDL Giao dịch bảo đảm).

Ngoài Kế hoạch số 02, Nghị quyết số 71/NQ-CP, tại Nghị quyết số 214/NQ-CP đã đề xuất xây dựng thêm 7 CSDL phục vụ giải quyết TTHC, bao gồm: CSDL quốc gia về pháp luật; CSDL theo dõi thi hành pháp luật; CSDL phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải cơ sở; CSDL bồi thường nhà nước, CSDL thừa phát lại (thừa hành viên); CSDL quản lý đấu giá tài sản; CSDL quản lý các chức danh bổ trợ tư pháp.