Chia sẻ ký ức là cách tốt nhất để phát huy giá trị của di sản, nâng cao trách nhiệm của mỗi người trong việc phát huy di sản.
Quan điểm trên được nhà sử học Dương Trung Quốc nêu tại tọa đàm “Chia sẻ ký ức-Phát huy di sản,” do Trung tâm Lưu trữ quốc gia I (Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ) tổ chức sáng 24/2.
Tọa đàm nhằm đánh giá thực trạng, chia sẻ kinh nghiệm trong hoạt động phát huy giá trị di sản, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng, phát động các phong trào hiến tặng, chia sẻ tài liệu nói chung trong xã hội. Qua đó, phát huy hiệu quả di sản vì lợi ích chung của toàn xã hội.
Đặc biệt, đối với thế hệ trẻ, chia sẻ và phát huy di sản góp phần giáo dục tình yêu di sản, là tiền đề cho việc giáo dục tình yêu quê hương, đất nước cho các thế hệ.
Bà Trần Thị Mai Hương, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, cho biết phát huy giá trị tài liệu là một trong các nhiệm vụ quan trọng của trung tâm. Nhiều năm qua, bằng nhiều hình thức khác nhau, trung tâm đã đưa di sản tài liệu lưu trữ đến với đông đảo công chúng trong và ngoài nước để lan tỏa giá trị đến với đời sống xã hội.
Trung tâm cũng nhận được sự hưởng ứng đóng góp tư liệu của nhiều cá nhân để các hoạt động phát huy giá trị di sản ngày càng hiệu quả.
Đơn cử như cuộc Triển lãm “Cầu Long Biên-chứng nhân lịch sử” mới đây, lần đầu tiên trung tâm kêu gọi cá nhân, tổ chức đóng góp chia sẻ tài liệu, tư liệu, hình ảnh cầu Long Biên để chia sẻ, kể câu chuyện về cây cầu từ khi được xây dựng cho đến ngày nay.
Kết quả thu được đã vượt mong đợi của trung tâm. Nhiều bức ảnh, ký ức của các cá nhân, nhiếp ảnh gia, nhà báo, họa sỹ gửi đến đều mang câu chuyện riêng và được chia sẻ trong không gian triển lãm, là một phần quan trọng làm nên thành công của cuộc triển lãm.
Hiện nay, bên cạnh khối tài liệu lưu trữ được bảo quản tại các Lưu trữ quốc gia, còn rất nhiều tài liệu, tư liệu đang nằm rải rác trong các bộ sưu tập của các cá nhân, tổ chức, cũng như trong các câu chuyện kể của các nhân chứng lịch sử.
Các tài liệu, tư liệu này có mối quan hệ chặt chẽ và bổ sung cho nhau, giúp phác họa được bức tranh về đời sống xã hội một cách toàn diện nhất trong lịch sử.
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, việc chia sẻ ký ức dưới nhiều hình thức đã trở thành một xu hướng cũng như nhu cầu tất yếu của xã hội.
Các cá nhân và tổ chức đã chủ động chia sẻ thông tin phục vụ cho đông đảo công chúng. Do đó, chia sẻ sẽ tạo cơ hội cho di sản hội tụ và phát huy giá trị tốt nhất.
Theo Nhà sử học Dương Trung Quốc, con người có hai xu hướng, một là “giữ khư khư cho mình,” hai là “mang ra khoe.” Phải có phương thức để đánh thức, khích lệ phát huy những tài liệu, tư liệu lưu trữ cá nhân. Chia sẻ chính là tạo ra sự tích hợp.
Phó Giáo sư Nguyễn Văn Huy, nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học, cho rằng chúng ta thường nghĩ lưu trữ và bảo tàng là nơi để cất giữ, nên nó xa lạ. Khối lượng di sản trong các lưu trữ rất lớn, giá trị, chia sẻ khối tài liệu lưu trữ, những ký ức trong các kho lưu trữ là vô cùng ý nghĩa.
Các tài liệu, ký ức nằm trong lưu trữ chỉ là một phần, còn phần lớn là nằm trong cộng đồng. Vì thế, việc vận động cộng đồng chia sẻ tài liệu, ký ức là rất quan trọng. Nhiều khi chúng ta không nhận ra được giá trị của những tư liệu, có người nắm giữ di sản nhưng không thấy hết được giá trị nên sẵn sàng bỏ đi.
Cần đánh thức cộng đồng để không vô tình làm mất đi những di sản quý giá, chia sẻ ký ức để chúng ta có hiểu biết nhiều hơn về lịch sử, văn hóa. Các Trung tâm Lưu trữ thường xuyên tổ chức triển lãm, trưng bày, kêu gọi chia sẻ tài liệu lưu trữ chính là những cuộc tổng kiểm kê các di sản văn hóa.
Từ kinh nghiệm nhiều năm công tác trong lĩnh vực bảo tàng, Phó Giáo sư Nguyễn Văn Huy nhấn mạnh người làm công tác bảo tàng cần biết lắng nghe và tôn trọng các ý kiến. Khi người dân mang tư liệu đến, đầu tiên phải thể hiện sự tôn trọng, phải biết lắng nghe, chia sẻ câu chuyện họ mang đến. Trong quá trình chia sẻ với cộng đồng, phải giữ được chữ tín, niềm tin, có vậy những tư liệu đang nằm trong cộng đồng sẽ được chia sẻ nhiều hơn nữa.
Ông Phạm Định Phong, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), cho hay Luật Di sản văn hóa sẽ được sửa đổi toàn diện, trong đó điểm nhấn là vấn đề di sản tư liệu sẽ được đưa vào luật.
“Với việc đưa vào luật, chúng ta có công cụ pháp lý cao nhất để bảo vệ các tài liệu lưu trữ nói chung và di sản tư liệu nói riêng,” ông Phong nói.
Trước khi Luật sửa đổi được ban hành, Cục Di sản văn hóa và Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước sẽ chỉ đạo các cơ quan ngành dọc trên cả nước phối hợp khai thác và sử dụng hiệu quả nhất khối tài liệu di sản tư liệu trong các bảo tàng, di tích, trung tâm lưu trữ thông qua hoạt động trưng bày chuyên đề, giới thiệu các danh mục tài liệu lưu trữ, nội dung thông tin, tài liệu.
Để phát huy khối tài liệu trong dân, Bộ sẽ chỉ đạo các bảo tàng công lập nghiên cứu, phối hợp với các tổ chức, cá nhân tổ chức các trưng bày chuyên đề.
Nhìn từ hai phía, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Đặng Thanh Tùng cho rằng cơ quan nhà nước phải là đi trước trong việc chia sẻ tài liệu, tư liệu. Những cuộc triển lãm là một phần trách nhiệm của cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, ngay trong cùng hệ thống cơ quan nhà nước, việc chia sẻ với nhau cũng không hề dễ dàng.
Ông Đặng Thanh Tùng cũng đề cập đến việc sửa đổi Luật Lưu trữ với việc đưa nội dung lưu trữ tư vào trong luật nhằm phục vụ tốt hơn việc chia sẻ tài liệu, tư liệu.
“Trước đây, theo định nghĩa trong Luật Lưu trữ, tài liệu lưu trữ là vật mang tin, thì giờ đây không còn là vật mang tin mà là thông tin. Đây là quan điểm quan trọng, đặc biệt có ý nghĩa đối với việc chia sẻ, vì chia sẻ vật mang tin rất khó, chia sẻ thông tin rất dễ. Mọi thứ sẽ thay đổi, cách thức chúng ta giữ các vật chứa thông tin cũng thay đổi, cách thức chúng ta chia sẻ với nhau có thể sẽ thay đổi, nhưng cái không bao giờ thay đổi là thông tin chỉ có giá trị khi nó được chia sẻ và được sử dụng bởi tất cả mọi người. Khi được quan niệm tài liệu không phải là vật mang tin mà là thông tin thì đích cuối cùng của việc chia sẻ sẽ có giá trị đặc biệt,” ông Đặng Thanh Tùng khẳng định.
Tại tọa đàm, các nhà nghiên cứu, nhà sưu tầm cũng trao đổi nhiều câu chuyện về việc sưu tầm, chia sẻ, phát huy giá trị các di sản.
Nghệ sỹ Trần Quốc Dũng, người tặng cây cầu Long Biên bằng tre trong Triển lãm “Cầu Long Biên-chứng nhân lịch sử,” cho biết di sản phải có sự thú vị, nên anh đã dựng mô hình cây cầu Long Biên bằng tre. Anh muốn nối ký ức quá khứ với hiện tại và tương lai. Trong thời đại ngày nay, có nhiều cách để công chúng có thể tiếp cận với các biểu tượng, công trình như cầu Long Biên, và thế hệ trẻ có thể biết được các thông tin trong quá khứ thông qua cây cầu, “biết mình đi đâu và từ đâu mình đến.”
Còn nhà sưu tầm Nguyễn Phi Dũng (Nam Định) cho hay khối lượng bộ sưu tập báo và tạp chí của ông đến nay đã lên tới 20 tấn. Trong số này, có nhiều tờ báo đặc biệt quý đối với ông, đó là tờ Gia Định Báo, xuất bản năm 1896 - tờ báo đầu tiên bằng chữ Quốc ngữ; tờ báo Cờ Giải Phóng - Cơ quan tuyên truyền cổ động Trung ương của Đảng Cộng sản Đông Dương, số 1 ra ngày 10/10/1942. Để mua được tờ báo Cờ Giải Phóng này, ông đã phải bỏ ra 50 triệu đồng.
Ông Dũng chia sẻ sẵn lòng tặng 1 tờ báo có ngày, tháng, năm sinh trùng với ngày sinh nhật của bạn bè và ông đang hướng đến hình thành bảo tàng báo chí tư nhân trước năm 2025 ./.
Theo dõi chúng tôi trên:
Những ngày cuối tháng Tư, khi sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc rợp bóng khắp các con phố, Thủ đô Hà Nội không chỉ là điểm đến của người dân trong nước mà còn trở thành không gian văn hóa đặc sắc cho du khách quốc tế. Với họ, đây là cơ hội quý giá để chạm vào nhịp sống đặc trưng và cảm nhận tinh thần dân tộc mãnh liệt của người Việt.
(PLM) - Kỳ nghỉ lễ 30/4 năm nay chứng kiến một sự dịch chuyển mạnh mẽ của du khách Việt đi du lịch quốc tế. Dù giá tour ở mức cao, Nhật Bản và Hàn Quốc đang là lựa chọn “hot” nhờ vào sự thay đổi trong tư duy hưởng thụ và chiến lược làm mới sản phẩm từ các doanh nghiệp lữ hành.
(PLM) - Trong khi phần lớn cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tận hưởng kỳ nghỉ lễ dài ngày dịp 30/4 -1/5 bên gia đình hoặc đi du lịch. Song vẫn còn một bộ phận không nhỏ các y bác sĩ, người lao động đang lặng lẽ "trực chiến" để duy trì công việc hàng ngày, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho người dân. Câu chuyện của họ là những mảng màu lặng thầm nhưng vô cùng ý nghĩa. Tại khoa truyền máu, Bệnh viện Huyết học Trung Ương, Hà Nội. Với phương châm ánh đèn không bao giờ tắt, luôn sẵn sàng tiếp nhận và cấp cứu kịp thời cho mọi trường hợp, mang lại hy vọng sống cho hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày.
(PLM) - Giữa nhịp sống hiện đại, khi chiến tranh đã lùi xa, vở diễn “Quân khu Nam Đồng” trở thành hành trình đặc biệt của những nghệ sĩ trẻ đi ngược dòng ký ức dân tộc. Không chỉ tái hiện một thời kỳ khốc liệt, họ mang lên sân khấu tinh thần kiên cường, khát vọng sống và tình yêu Tổ quốc thấm sâu trong từng vai diễn, góp phần đánh thức niềm tự hào và kết nối cảm xúc của nhiều thế hệ khán giả.
PLM - Ngày 29/4, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đại diện lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ, Văn phòng Bộ và một số đơn vị liên quan đã đến thăm hỏi, động viên gia đình các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ qua các thời kỳ. Đoàn đã tới thăm gia đình cố Bộ trưởng Phan Hiền và nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Uông Chu Lưu.
Ghi nhận của phóng viên báo Pháp Luật Việt Nam chiều ngày 29.4 tại cửa ngõ phía nam Thủ đô, nơi có nhiều bến xe lớn và các trục giao thông huyết mạch, đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 14 đã bố trí lực lượng khép kín địa bàn, phân luồng từ xa, tăng cường thời gian làm việc của cán bộ chiến sỹ tại các nút giao trọng điểm. Đồng thời, phối hợp với công an các phường xã kịp thời phân luồng, ưu tiên các phương tiện từ nội thành ra ngoại thành để người dân về quê, đi du lịch được thuận tiện, dễ dàng.
(PLM) - Ngày 30/4/1975 là một dấu mốc không thể quên trong lịch sử dân tộc – ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mở ra kỷ nguyên hòa bình, độc lập và phát triển. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ý nghĩa của ngày 30/4 vẫn còn nguyên giá trị, đặc biệt đối với thế hệ trẻ hôm nay.
Ngày 28/4, Tiến Sỹ Vũ Hoài Nam, Bí thư Đảng uỷ, Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam đã tiếp Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cuba tại Việt Nam cùng Đoàn công tác tới thăm làm việc tại báo.
Thời gian gần đây một địa điểm nằm trong khu du lịch được nhiều du khách yêu thích và tìm đến check-in, chụp ảnh để lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ đang gây sốt trên mạng xã hội, đó chính là đồng cỏ ở phía thượng nguồn hồ Suối Mỡ, xã Nghĩa Phương, tỉnh Bắc Ninh khu vực này chỉ xuất hiện khi hồ cạn nước. Dịp nghỉ lễ 30.4 này, theo ghi nhận đã có rất nhiều du khách đến đây cắm trại, tổ chức tiệc nướng ngoài trời ở khu vực bãi cỏ xanh mướt này.
PLM - Ngày 25/4, tại vùng đất giàu truyền thống Thái Nguyên, chúng ta cùng tự hào chứng kiến một dấu mốc quan trọng: Lễ khởi công Dự án Khu trung tâm thị trấn Quân Chu, sự kiện không chỉ đơn thuần đánh dấu sự khởi đầu của một công trình, mà còn mở ra cả một chương mới cho sự vươn mình của một vùng đất này.
