“Thiên Tiên Thị” giữa không gian tâm linh Phủ Dầy
Theo các tư liệu cổ như Tục lệ xã An Thái (1850) và Nam Định dư địa chí mục lục (1893), Chợ Viềng xưa được gọi là “Thiên Tiên Thị” - chợ của Tiên. Phiên chợ chỉ họp duy nhất vào đêm mùng 7 rạng sáng mùng 8 tháng Giêng - thời khắc giao hòa âm dương, mở đầu một năm mới.
 |
| Dòng người đổ về Phủ Dầy tối 7 Tết. |
Gắn bó mật thiết với không gian tín ngưỡng Phủ Dầy - nơi thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh, một trong “Tứ bất tử” của dân gian Việt Nam - Chợ Viềng từ lâu đã vượt ra khỏi ý nghĩa của một hoạt động trao đổi hàng hóa thông thường. Đây cũng là không gian tiêu biểu của Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nơi niềm tin dân gian được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.
Người ta đến chợ không chỉ để mua bán. Họ đến để “mua may, bán rủi”. Người bán mong tiễn đi những điều không thuận của năm cũ. Người mua tin rằng mình sẽ mang về tài lộc, bình an, sự hanh thông cho năm mới.
 |
| Người đi lễ cầu mua may, bán rủi. |
Trong dòng người tấp nập đêm khai hội, ông Bùi Văn Xuân (Thanh Hóa) cùng đoàn khách hơn ba chục người nổi bật bởi tiếng cười nói rôm rả. Ông cho biết năm nào cũng tổ chức thuê hẳn một xe du lịch 36 chỗ ngồi để cả đoàn cùng đi Chợ Viềng.
“Chúng tôi đi từ chiều, đến nơi vừa kịp vào lễ Phủ rồi ra chợ. Năm nào tôi cũng mua vài cây non, mấy cái nơm, cái đó, giỏ… mang về treo ở góc vườn hoặc đặt trước hiên nhà. Không phải để dùng nhiều, mà là để cầu tài lộc, lấy may đầu năm,” ông Xuân chia sẻ.
Với ông Xuân, chuyến đi không chỉ là một cuộc du xuân mà còn là dịp kết nối anh em, bạn bè, cùng nhau khởi đầu năm mới trong tâm thế vui vẻ, tin tưởng. Mọi người đều mua chút thịt bê mang về, như một thói quen đẹp của phiên chợ đầu năm - vừa để đãi khách, vừa gửi gắm ước mong no đủ, sung túc cho cả gia đình.
Trao đổi với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam, ông Trần Minh Hoan - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Vụ Bản nhấn mạnh: “Lễ hội Chợ Viềng Xuân - Phủ Dầy không chỉ là sự kiện văn hóa thường niên mà còn là dấu mốc thể hiện sự tiếp nối bền bỉ trong hành trình gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa tâm linh lâu đời của quê hương. Đây vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Vụ Bản trong việc bảo tồn, nâng tầm giá trị truyền thống trong giai đoạn mới.”
Theo ông Hoan, việc tổ chức bài bản lễ hội hôm nay chính là cách để gìn giữ “ký ức cộng đồng”, bảo đảm các giá trị tâm linh được lan tỏa đúng hướng, bền vững và văn minh.
 |
| Bí thư, Chủ tịch xã Vụ Bản trao đổi về Lễ hội Chợ Viềng Xuân - Phủ Dầy. |
Giữa dòng người nô nức du xuân, giữa ánh đèn chợ hòa cùng khói hương Phủ Dầy, có thể cảm nhận rõ một mạch chảy bền bỉ của ký ức cộng đồng đang được gìn giữ qua từng thế hệ. Nhưng để những giá trị ấy không chỉ tồn tại trong hoài niệm mà tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống đương đại, đòi hỏi sự chủ động, bài bản và tầm nhìn dài hạn của cấp ủy, chính quyền địa phương.
Chính từ nhận thức ấy, năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi Chợ Viềng Xuân được nâng tầm tổ chức thành lễ hội quy mô ba ngày - một bước đi thể hiện quyết tâm vừa bảo tồn, vừa phát huy giá trị truyền thống trong điều kiện mới.
Nâng cấp thành lễ hội - Tổ chức quy củ, hiện đại
Năm 2026, Chợ Viềng Xuân chính thức được nâng tầm thành lễ hội kéo dài 3 ngày, dự kiến đón khoảng 8 vạn lượt du khách. Không gian họp chợ được quy hoạch kéo dài từ khu vực thị trấn Gôi cũ dọc Quốc lộ 37B, bảo đảm phân luồng giao thông, an ninh trật tự và vệ sinh môi trường.
 |
| Khu vực viết sớ cầu tài lộc, sức khoẻ. |
Chương trình nghệ thuật “Vụ Bản - Sắc xuân hội tụ” với ba chương: “Hào khí Tiên Thiên”, “Sắc thắm tình quê”, “Nhịp điệu xuân mới” cùng các trò chơi dân gian như đánh đu, cờ người, tổ tôm điếm, hát chèo, hát chầu văn… đã tạo nên không gian hội xuân vừa linh thiêng vừa rộn ràng.
 |
| Nơm, đó, giỏ là một trong các mặt hàng hút khách nhất của chợ Viềng. |
Ông Phạm Thanh Lợi - Chủ tịch UBND xã Vụ Bản khẳng định: “Việc nâng tầm tổ chức không làm thay đổi bản chất và nét đẹp vốn có của chợ xưa, mà nhằm chủ động gìn giữ, kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống. Với tinh thần trang nghiêm - an toàn - văn minh, địa phương đã chuẩn bị đồng bộ các phương án về chuyển đổi số, quy hoạch không gian, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy và vệ sinh môi trường.
Chúng tôi xác định xây dựng Lễ hội Chợ Viềng Xuân trở thành sản phẩm văn hóa đặc sắc, điểm gặp gỡ của truyền thống và hiện đại, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.”
 |
| Phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam tặng báo Pháp luật Việt Nam Xuân Bính Ngọ 2026 cho lãnh đạo xã Vụ Bản. |
Hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Cùng với việc đổi mới tổ chức, xã Vụ Bản đang hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền đề nghị công nhận Chợ Viềng Xuân - Phủ Dầy là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Theo ông Trần Minh Hoan, việc xây dựng hồ sơ di sản không đơn thuần là hoàn tất một thủ tục hành chính, mà là quá trình chắt lọc, hệ thống hóa và gọi tên đầy đủ những tầng giá trị đặc sắc đã bồi đắp nên Chợ Viềng qua bao thế hệ. Đó là tính độc bản của phiên chợ chỉ họp một lần trong năm, vào thời khắc giao hòa giữa cũ và mới; là triết lý “mua may, bán rủi” mang đậm tinh thần nhân văn, gửi gắm ước vọng bình an của người dân. Đó còn là sự gắn kết hữu cơ với không gian tín ngưỡng Phủ Dầy, nơi đời sống tâm linh và sinh hoạt cộng đồng hòa quyện, cùng vai trò gìn giữ các làng nghề truyền thống, lưu giữ ký ức của nền văn hóa nông nghiệp lúa nước.
Trong cách nhìn ấy, mỗi giá trị không đứng riêng lẻ mà kết thành một chỉnh thể văn hóa sống động, cần được nhận diện đúng tầm và bảo tồn bền vững.
 |
| Một góc chợ hoa, cây lộc. |
“Chúng tôi tin tưởng rằng, với truyền thống đoàn kết và sự đồng lòng của cán bộ, đảng viên và nhân dân, Lễ hội Chợ Viềng Xuân - Phủ Dầy sẽ được tổ chức ngày càng bài bản, xứng đáng trở thành di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, góp phần tạo động lực phát triển bền vững cho quê hương,” ông Trần Minh Hoan bày tỏ.
Giữa nhịp sống hiện đại, Chợ Viềng Xuân không chỉ là phiên chợ đầu năm mà còn là biểu tượng văn hóa - tâm linh của một vùng đất cổ, nơi truyền thống và hiện đại cùng song hành trên hành trình kiến tạo di sản.
Chợ Viềng Xuân vẫn lặng lẽ gìn giữ triết lý “mua may, bán rủi” - một quan niệm giản dị mà thấm đẫm tính nhân văn của cư dân nông nghiệp vùng châu thổ.
 |
| Cành lộc đa dạng về màu sắc, chủng loại. |
Việc nâng tầm tổ chức lễ hội và xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ là mục tiêu danh hiệu, mà còn là hành trình xác lập giá trị, bảo vệ ký ức cộng đồng và khẳng định bản sắc văn hóa của vùng đất giàu truyền thống.
Khi những bước chân du xuân còn vang trên lối nhỏ dẫn về Phủ Dầy, khi một mầm lộc được nâng niu mang về trong ánh sáng đầu năm mới, Chợ Viềng Xuân không chỉ là một phiên chợ. Đó là nơi mùa xuân được đánh thức trong niềm tin, nơi truyền thống tiếp tục được trao gửi, và cũng là nơi Vụ Bản khẳng định quyết tâm gìn giữ di sản để phát triển bền vững trong tương lai.
Theo dõi chúng tôi trên:
Ngày 21/02, tức ngày 5 Tết, tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam các hoạt động trải nghiệm lễ hội đặc trưng như: Viết thư pháp, nặn tò he, in tranh Đông Hồ, tô vẽ tranh 12 con giáp, múa sạp, tung còn, ném pao và nhiều trò chơi dân gian của các dân tộc thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế tới tham quan, trải nghiệm
Chiều ngày 22.2, tức ngày mùng 6 tết, người dân từ các tỉnh thành trở về Hà Nội sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài. Trái ngược với cảnh ùn tắc mọi năm, các cửa ngõ của thủ đô khá thông thoáng.
Sáng ngày 22/2, UBND xã Hương Sơn, Thành phố Hà Nội đã long trọng tổ chức Lễ Khai hội Du lịch Chùa Hương năm 2026 với chủ đề “An toàn – Thân thiện – Chất lượng”. Trong không gian phát triển mới, Danh lam thắng cảnh Chùa Hương không chỉ mang giá trị của một vùng miền, mà còn là giá trị lịch sử và giá trị sống trong chuỗi phát triển văn hóa tín ngưỡng Phật giáo của người Việt. Trên chuyến đò về với Chùa Hương, du khách được thưởng ngoạn cảnh trí, quần thể núi non hang động, những mái chùa ẩn hiện giữa rừng sâu và còn là về với một biểu tượng tâm linh, một di sản đã thấm sâu vào tâm thức của biết bao thế hệ.
(PLM) - Vinh dự đóng quân trên quê hương Trời văn Đất Võ Bình Định, Đoàn Không quân Tây Sơn, (Trung đoàn Không quân 925) Sư đoàn 372, Quân chủng Phòng không – Không quân như được tiếp thêm mạch nguồn của vùng đất anh hùng, từ khí phách võ thuật, âm vang trống hội hào sảng tới chiều sâu văn hoá thấm đẫm nghĩa tình. Tất cả những giá trị ấy đã được chắt lọc, hoà quyện trong chương trình “Xuân canh trời – Tết thắm tình quân dân”, tạo nên bức tranh mùa xuân mang đậm bản sắc võ thuật, vừa rắn rỏi, vừa tươi mới, miêu tả nhịp sống bình yên của người dân và tinh thần sẵn sàng chiến đấu cao của Bộ đội Không quân.
(PLM) - Trần Thương – một nữ doanh nhân trong lĩnh vực y tế đã lựa chọn song hành giữa kinh doanh và thiện nguyện. Từ những trăn trở khi chứng kiến bệnh nhân ung thư còn nhiều thiếu thốn, chị sáng lập Bếp ăn của Shu, trao những suất cơm 0 đồng ấm áp, tiếp thêm nghị lực cho người bệnh. Song song đó, chị còn tích cực kêu gọi cộng đồng chung tay hỗ trợ đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai, lũ lụt và những hoàn cảnh khó khăn ở nhiều địa phương. Trong từng chuyến đi, từng phần quà được trao, chị Trần Thương luôn tin rằng: khi yêu thương được nhân lên bằng sự chung tay của cộng đồng, những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy lại có thể tạo nên những giá trị rất lớn
PLM - Văn hóa Tết truyền thống sẽ biến chuyển ra sao trong thời đại số? Đó là chủ đề được bàn luận tại trường quay Báo Pháp luật Việt Nam hôm nay với sự tham gia của Thạc sĩ, giảng viên Nghiêm Xuân Mừng và bạn trẻ Trương Lê Đình Mạnh, đại diện cho hai thế hệ. Hai khách mời sẽ cùng chia sẻ những quan điểm thú vị về việc giữ gìn bản sắc xưa giữa nhịp sống công nghệ hiện đại.
PLM - Chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là câu chuyện công nghệ thuần túy, mà đã trở thành thước đo năng lực quốc gia trong kỷ nguyên số. Khi chuỗi cung ứng chip toàn cầu liên tục tái cấu trúc, Việt Nam đứng trước một câu hỏi lớn: chúng ta đang theo đuổi một “giấc mơ công nghệ”, hay đã thực sự bước vào cuộc chơi bằng những năng lực cụ thể?
“Nhâm nhi Tết Bính Ngọ” là một tuyển tập đặc sắc gồm truyện ngắn, thơ, tản văn, khảo cứu lịch sử, mỹ thuật, âm nhạc được sáng tác bởi nhiều tác giả cùng các họa sĩ đã dành trọn cảm hứng cho mùa xuân và linh vật ngựa của năm Bính Ngọ. Đây là một trong nhiều phẩm đặc biệt của Nhà Xuất bản Kim Đồng nhân dịp năm mới 2026.
Quan niệm của người Việt, tết để trở về nhà sum vầy cùng người thân sau một năm tất bật công việc, song những người chiến sĩ Sư đoàn 395 vẫn không xa rời vị trí thường trực nơi tuyến đầu. Vui xuân mới không quên nhiệm vụ - trên vai họ là trách nhiệm và nghĩa vụ thiêng liêng của người lính. Những ngày cuối năm, tại Trung đoàn 2, Sư đoàn 395, Quân khu 3 không khí đón Tết đã tràn ngập mọi nẻo đường quyết chiến, sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc và hoa đào rực rỡ hòa quyện cùng màu xanh áo lính, tạo nên một bức tranh mùa xuân đầy sức sống. “Tết của bộ đội” là sự hòa quyện giữa tinh thần thép, sẵn sàng chiến đấu và trái tim nồng ấm tình đồng chí, đồng đội trong ngôi nhà chung.
(PLM) - Người Dao sinh sống tại thôn Phìn Hồ, xã Thông Nguyên, tỉnh Tuyên Quang, thời gian được đo đếm bằng mỗi vụ chè trong năm. Những cây chè shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi vươn cao đón sương gió, hấp thụ linh khí của đất trời mang trong mình vẻ đẹp của dòng thời gian luân chuyển. Thế nhưng cứ mỗi khi xuân về lại luôn trổ những búp thanh tân. Vụ chè xuân phải tháng 3, tháng 4 mới cho thu hái nhưng các gia đình người Dao vẫn luôn để dành những cây chè ngon từ vụ trước để có thể sao uống trong dịp tết nguyên đán. Từ bao đời nay, những búp chè shan trong rừng cổ thụ đã theo bước chân người Dao trở về nhà để được tạo thành thứ thức uống thi vị và bổ dưỡng dưới bàn tay con người.
