Chủ động phòng bệnh từ lối sống lành mạnh

Phòng bệnh không phải chuyện xa xôi

Mới đây, Ngày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam lần thứ 6 đã diễn ra tại TP HCM. Chương trình có sự đồng hành của các chuyên gia y tế, huấn luyện viên dinh dưỡng cùng hơn 3.000 người dân quan tâm tới lối sống lành mạnh. Không đơn thuần chỉ là một chương trình về dinh dưỡng hay sân chơi vận động, Ngày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam còn lan tỏa thông điệp mạnh mẽ về tinh thần tự chủ sức khỏe và dự phòng bệnh tật.

Phát biểu tại chương trình, GS. TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế nhận định, cuộc sống hiện đại mang lại nhiều tiện nghi hơn nhưng cũng khiến con người có xu hướng ít vận động hơn; tiêu thụ nhiều thức ăn nhanh, đường và muối hơn; dễ rơi vào tình trạng thức khuya, căng thẳng kéo dài… Chính những thói quen tưởng chừng nhỏ này đang âm thầm làm gia tăng nguy cơ bệnh tật.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, các bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường, tăng huyết áp, tim mạch, đột quỵ, ung thư… thường hình thành từ chính những thói quen sinh hoạt kéo dài trong nhiều năm. Vì vậy, đừng chờ đến khi mắc bệnh mới quan tâm chăm sóc sức khỏe. Sức khỏe cần được quan tâm chăm sóc ngay từ khi cơ thể còn khỏe mạnh. Bởi phòng bệnh không phải chuyện xa xôi, phòng bệnh nằm ngay trong mâm cơm gia đình, trong đôi giày đi bộ, trong giấc ngủ, trong cách lắng nghe cơ thể mình mỗi ngày.

Dẫn chứng về những thay đổi nhỏ trong lối sống nếu được duy trì đều đặn sẽ mang lại hiệu quả lớn, lãnh đạo Bộ Y tế cho biết, mỗi người có thể bắt đầu bằng việc giảm muối trong khẩu phần ăn, thay nước ngọt bằng nước lọc, dành khoảng 30 phút mỗi ngày để đi bộ hoặc tắt thiết bị điện tử sớm hơn để bảo đảm giấc ngủ. Nếu được duy trì thường xuyên, những thay đổi nhỏ này sẽ góp phần xây dựng một cuộc sống khỏe mạnh và bền vững hơn.

“Không ai có thể ăn uống điều độ hay tập luyện thay chúng ta. Bác sĩ có thể tư vấn, bệnh viện có thể điều trị, ngành Y tế có thể khuyến cáo nhưng quyết định cuối cùng vẫn nằm ở mỗi người. Hãy bắt đầu từ điều nhỏ nhất nhưng bắt đầu thật nghiêm túc”, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.

Lối sống lành mạnh - “liều thuốc” đơn giản nhưng hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tuổi thọ trung bình của người Việt Nam đã tăng lên, cao hơn mức trung bình thế giới. Tuy nhiên, số năm sống khỏe chỉ ở mức 65,2 tuổi. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều người phải trải qua gần một thập kỷ cuối đời trong tình trạng bệnh, suy giảm chức năng hoặc phụ thuộc vào chăm sóc y tế.

Có nhiều nguyên nhân khiến người cao tuổi Việt Nam phải đối mặt với nhiều bệnh tật, trong đó chủ yếu là tình trạng lão hóa sinh học khiến cơ thể mắc nhiều bệnh mạn tính hơn. Mặc dù lão hóa là quy luật tự nhiên của con người, nhưng tốc độ lão hóa nhanh hay chậm ở mỗi người mỗi khác. Trên thực tế, tuổi sinh học có thể trẻ hơn hoặc già hơn tuổi thật còn tùy thuộc vào yếu tố di truyền, chế độ ăn uống và lối sống sinh hoạt hàng ngày.

Theo WHO, sức khỏe tuổi già không bắt đầu ở tuổi già, mà được hình thành từ sớm qua lối sống, yếu tố nguy cơ và mức độ tiếp cận chăm sóc sức khỏe trong suốt vòng đời. Một cơ thể khỏe mạnh không đến từ một biện pháp đơn lẻ, mà từ sự kết hợp giữa dự phòng sớm, theo dõi sức khỏe định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh qua nhiều năm. Đặc biệt, lối sống lành mạnh được xem là “liều thuốc” đơn giản nhưng hiệu quả, là “lá chắn” đầu tiên để bảo vệ cơ thể trước bệnh tật.

Quan điểm đề cao lối sống lành mạnh cũng từng được Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh khi kêu gọi toàn dân tập thể dục. Người từng căn dặn: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới làm thành công. Mỗi một người dân yếu ớt tức là cả nước yếu ớt, mỗi người dân mạnh khỏe tức là góp phần cho cả nước mạnh khỏe. Vậy nên luyện tập thể dục, bồi bổ sức khỏe là bổn phận của mỗi một người yêu nước...”.

Kế thừa tinh thần đó, nhiều chủ trương, chính sách hiện nay đã và đang tập trung vào mục tiêu để người dân sống lâu hơn, khỏe hơn thông qua công tác dự phòng và nâng cao sức khỏe cộng đồng. Tiêu biểu là Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân đã đề cao tinh thần “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, khuyến khích lối sống lành mạnh và xây dựng văn hóa chăm sóc sức khỏe trong cộng đồng.