Thứ năm 29/10/2026 04:53
Home | Văn hóa - Giải trí | Chuyện năm Tỵ và người tuổi rắn trong lịch sử

Chuyện năm Tỵ và người tuổi rắn trong lịch sử

(PLVN) - Năm Dương lịch 2025, gọi theo Âm lịch và cách tính đếm của văn minh phương Đông cổ truyền, thì là năm “Tỵ”, đứng thứ sáu trong số hệ 12 năm của “Địa Can”, sau năm “Thìn”, trước năm “Ngọ”, có con giáp tương ứng và làm biểu tượng là con rắn.

Đọc trong cổ sử, thấy có hiện tượng nhiều chiến thắng quan trọng diễn ra vào năm Tỵ. Như Lê Hoàn trong cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống nhà Tống và quân Tống xâm lược, theo cách đánh “đập nát đầu rắn”, giết được chủ tướng Hầu Nhân Bảo của giặc, ngày Kỷ Mùi tháng Ba năm Tân Tỵ (28/4/981) đuổi đại binh giặc khỏi đất nước.

Đó cũng là những trận đánh gay go trên phòng tuyến sông Cầu do nguyên soái Lý Thường Kiệt chỉ huy, đọc thư thần “Nam quốc sơn hà” làm khiếp vía địch quân, buộc quân Tống xâm lược lần thứ hai vào đầu tháng Hai năm Đinh Tỵ (đầu tháng 3/1077), phải rút chạy về nước.

Còn có những chiến thắng khác xảy ra vào năm Tỵ, nhưng có thể đã bị chép nhầm niên đại sang các năm khác, cần phải được xem xét lại.

Đó là trận quyết chiến chiến lược Đông Bộ Đầu đại thắng quân Mông Nguyên sang xâm lược lần thứ nhất. Một số biên niên sử bằng chữ quốc ngữ chép trận này diễn ra vào năm 1258, hoặc chép cụ thể cả ngày tháng năm (theo lịch dương) là 29/1/1258. Vì năm 1258 là năm Mậu Ngọ, nên một số người cho rằng trận Đông Bộ Đầu diễn ra vào năm Mậu Ngọ.

Nhưng thực tế, ngày 29/1/1258, tính theo Âm lịch là ngày 24 tháng Chạp năm Đinh Tỵ. Cho nên niên đại của trận Đông Bộ Đầu cần phải được viết lại cho đúng là năm Tỵ.

Nhà sử học Lê Văn Lan
Nhà sử học Lê Văn Lan

Trong lịch sử, còn một số sự kiện quan trọng diễn ra cũng vào các năm Tỵ. Như việc lễ, gả và cưới chồng của các công chúa thời Lý - Trần.

Đây không chỉ là những chuyện vui vẻ hôn nhân, mà còn là cốt cách của một quyết sách chính trị đặc sắc cho sự nghiệp giữ gìn lãnh thổ, bảo toàn biên cương của các triều đại này. Vì ở đây, các công chúa “lá ngọc cành vàng” từ Kinh đô Thăng Long được đưa đi làm và thành vợ của các thủ lĩnh người dân tộc vùng biên viễn phía Bắc, hoặc quốc vương nước láng giềng phương Nam xa xôi. Thì không khác gì làm “phái viên” (đại sứ) của triều đình đi giữ “tay hòm chìa khóa” cho chính quyền Trung ương ở các địa phương ấy.

Các công chúa Bình Dương, vào năm Kỷ Tỵ 1029, được gả cho châu mục Thân Triệu Thái ở châu Lạng; Phụng Kiều mất vào năm Quý Tỵ 1113 ở châu Chân Đăng sau khi được gả cho châu mục châu này, là những “nhân vật của năm Tỵ” như thế.

Hình tượng Bà Triệu trong tranh dân gian Đông Hồ
Hình tượng Bà Triệu trong tranh dân gian Đông Hồ

Còn có trường hợp công chúa Huyền Trân, được gả cho quốc vương Chế Mân, nước Chiêm Thành. Năm Ất Tỵ 1305, quốc vương Chiêm Thành phái sứ giả Chế Bồ Đài cùng hơn 100 người, đem rất nhiều lễ vật quý, đến Thăng Long cầu hôn.

* * *

Theo quan niệm xưa, người sinh năm Tỵ thường được đánh giá là có đầu óc tư duy nhanh nhạy, nhạy bén trong xử lý tình huống, có trực giác mạnh mẽ. Họ thường hành động lặng lẽ, không phô trương, nhưng lại rất thận trọng và tính toán kỹ lưỡng. Với bản tính thâm trầm khôn ngoan, người tuổi Tỵ có thể đạt được nhiều thành công, nếu biết tận dụng tốt năng lực của mình.

Một số quan niệm hiện đại cho rằng đấy chỉ là điều người xưa nhận xét căn cứ vào thuộc tính của loài rắn. Còn khảo sát cuộc đời của một số nhân vật nổi tiếng tuổi Rắn trong lịch sử, ta sẽ thấy những điều thực tế, uyển chuyển, sinh động, rộng rãi hơn thế nhiều.

Như trường hợp của nữ Anh hùng dân tộc Bà Triệu, là người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa “long trời lở đất” bùng nổ vào năm 248 chống ách thống trị của nhà Ngô. Bà Triệu, người cầm tinh con Rắn (sinh vào năm Ất Tỵ 226) đã có câu nói được truyền tụng muôn đời: “Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở biển Đông, đánh đuổi quân Ngô, giành lại giang sơn, cởi ách nô lệ, chứ tôi không chịu khom lưng làm tì thiếp người ta”.

Tranh Đông Hồ vẽ chiến thắng Bạch Đằng, năm 938
Tranh Đông Hồ vẽ chiến thắng Bạch Đằng, năm 938

“Thi thánh” Cao Bá Quát, theo sách “Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam”, cũng là cầm tinh con Rắn. Ông sinh vào năm Kỷ Tỵ (1809). Với hành động dùng muội đèn sửa bài thi cho thí sinh khoa thi Hương năm 1841 mà ông là giám khảo; với nhiệt tình tham gia làm quân sư cho cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương và sau đó bị giặc sát hại vào năm 1855; với hàng trăm tác phẩm thi ca tài tình, đầy tính nhân văn khí phách của một bậc “thánh thơ”, ta lại thấy ở ông không nhiều tính thâm trầm, lặng lẽ; mà trái lại rất sôi động, quyết liệt đến mức sắc bén, ngang tàng.

Ta còn thấy nhiều học giả, văn nhân, nghệ sĩ “cầm tinh con Rắn”, như ông tổ nghệ thuật tuồng Đào Tấn, sinh năm Ất Tỵ (1845). Hay nhà văn Nguyễn Bá Học, sinh năm Đinh Tỵ (1857), để lại hậu thế câu danh ngôn: “Đường đi khó, không khó vì ngăn sông cách núi, mà khó vì lòng người ngại núi e sông”. Nhà văn liệt sĩ Nam Cao, sinh năm Đinh Tỵ (1917), rất xông xáo, sắc sảo, nồng nàn trong cả những tác phẩm nổi tiếng, cũng như trong cuộc đời cống hiến cho cách mạng đến khi hy sinh.

Nhà sử học Lê Văn Lan

(baophapluat.vn)
Bài liên quan
Tin bài khác
40.000 khán giả tìm về “Cội nguồn - Di sản” cùng các nghệ sĩ

40.000 khán giả tìm về “Cội nguồn - Di sản” cùng các nghệ sĩ

Ca sĩ Tùng Dương và nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung sẽ hội ngộ trên Sân vận động Mỹ Đình (Hà Nội) trong chương “Cội nguồn - Di sản” với những sáng tác về tình yêu quê hương, đất nước cùng 40.000 khán giả.
Hà Nội bắn pháo hoa tầm cao mừng ngày Văn hoá Việt Nam 24/11

Hà Nội bắn pháo hoa tầm cao mừng ngày Văn hoá Việt Nam 24/11

Hà Nội sẽ tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 với quy mô tiếp cận khoảng 100.000 người, trong đó điểm nhấn là màn pháo hoa tầm cao kéo dài 15 phút.
U15 Việt Nam có trận đấu hay  trước U15 Iran

U15 Việt Nam có trận đấu hay trước U15 Iran

U15 Việt Nam thua đáng tiếc trước U15 Iran tại FIFA U15 World Cup & Festival 2026.
Vòng 5 V.League: Dấu ấn các đội bóng Bắc miền Trung

Vòng 5 V.League: Dấu ấn các đội bóng Bắc miền Trung

Sau vòng 5 LPBank V.League 2026/27, các đội bóng phía Bắc Trung Bộ đang có phong độ tốt trên bảng xếp hạng.
Khai mạc "Lễ hội hoa Tam giác mạch" âm vang miền đá

Khai mạc "Lễ hội hoa Tam giác mạch" âm vang miền đá

Tối 25/10, tại Quảng trường Thanh niên (xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang), "Lễ hội hoa Tam giác mạch" lần thứ XII đã chính thức khai mạc trong không gian nghệ thuật đong đầy cảm xúc mang tên "Âm vang miền đá".
Gìn giữ và phát huy giá trị Di tích lịch sử đền Trần ở Đồ Sơn

Gìn giữ và phát huy giá trị Di tích lịch sử đền Trần ở Đồ Sơn

(PLVN) - Ngày 25/10, UBND phường Đồ Sơn (Hải Phòng) tổ chức lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo Di tích lịch sử đền Trần.
"Hào khí Lạc Hồng" tái hiện huyền sử dân tộc trên sân khấu thực cảnh tại Đền Hùng

"Hào khí Lạc Hồng" tái hiện huyền sử dân tộc trên sân khấu thực cảnh tại Đền Hùng

Ngày 25/10, Khu Di tích lịch sử Đền Hùng tổ chức giới thiệu chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hào khí Lạc Hồng” tại Nhà đón tiếp khách Quốc tế – Trung tâm lễ hội Đền Hùng. Chương trình được dàn dựng trên không gian mặt nước, lấy cảm hứng từ những truyền thuyết gắn với nguồn gốc dân tộc và quá trình dựng nước thời các Vua Hùng.
EL Clásico: ai sẽ chiếm ưu thế trong đại chiến tại Camp Nou?

EL Clásico: ai sẽ chiếm ưu thế trong đại chiến tại Camp Nou?

Barcelona và Real Madrid sẽ bước vào trận "siêu kinh điển" đầu tiên của mùa giải 2026/27 với quyết tâm giành chiến thắng, đồng thời tạo lợi thế trong cuộc đua vô địch La Liga.
Tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cơ bản thống nhất với phương án, quy mô tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 do UBND thành phố Hà Nội đề xuất; yêu cầu tổ chức trang trọng, sáng tạo, an toàn, tiết kiệm, hiệu quả, có sức lan tỏa.
Bộ GD&ĐT lấy ý kiến về thi tuyển lớp 10 chỉ còn 2 môn Toán và Ngữ văn

Bộ GD&ĐT lấy ý kiến về thi tuyển lớp 10 chỉ còn 2 môn Toán và Ngữ văn

Bộ GD&ĐT đã công bố dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp nhằm lấy ý kiến góp ý rộng rãi, trong đó có nội dung thi tuyển lớp 10 chỉ còn 2 môn Toán và Ngữ văn.
Trồng 400ha hoa tam giác mạch phục vụ lễ hội năm 2026

Trồng 400ha hoa tam giác mạch phục vụ lễ hội năm 2026

"Lễ hội Hoa Tam giác mạch" lần thứ XII năm 2026 góp phần tôn vinh vẻ đẹp hoa tam giác mạch, quảng bá hình ảnh vùng đất, con người, bản sắc văn hóa các dân tộc và tiềm năng du lịch của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn nói riêng, tỉnh Tuyên Quang nói chung.
Bạo lực học đường - không thể giải thích đơn giản bằng sự bồng bột của tuổi mới lớn

Bạo lực học đường - không thể giải thích đơn giản bằng sự bồng bột của tuổi mới lớn

(PLVN) - Những vụ bạo lực học đường nghiêm trọng liên tiếp được ghi nhận khiến dư luận day dứt: Vì sao một vấn nạn đã được cảnh báo, có quy định phòng ngừa và nhiều chương trình giáo dục vẫn tái diễn? Câu trả lời không thể dừng ở việc lên án người gây bạo lực, mà phải nhìn vào trách nhiệm và hành động thực chất của gia đình, nhà trường và toàn xã hội, hướng tới xây dựng một môi trường giáo dục “biết luật, sống đẹp”.
bao-anh-land
lsa
Hoàn thiện vị trí việc làm gắn với quản lý biên chế theo yêu cầu mới

Hoàn thiện vị trí việc làm gắn với quản lý biên chế theo yêu cầu mới

(PLVN) - Sáng 27/10, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đã chủ trì cuộc họp Tổ công tác về rà soát, hoàn thiện hệ thống việc làm gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế.
Dự kiến, Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 diễn ra ngày 8/11

Dự kiến, Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 diễn ra ngày 8/11

Sáng 27/10, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc nghe báo cáo về công tác chuẩn bị tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026.
Bảo đảm cân bằng giữa nghiêm trị hành vi tội phạm nguy hiểm mới và mở rộng chính sách nhân đạo

Bảo đảm cân bằng giữa nghiêm trị hành vi tội phạm nguy hiểm mới và mở rộng chính sách nhân đạo

Sáng 27/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi).
Khởi tố 3 cán bộ đất đai tại Lạng Sơn vì thiếu trách nhiệm

Khởi tố 3 cán bộ đất đai tại Lạng Sơn vì thiếu trách nhiệm

Ngày 28/10, Công an tỉnh Lạng Sơn vừa khởi tố bổ sung quyết định khởi tố vụ án hình sự, quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với 3 người cùng trú tại xã Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn để điều tra hành vi "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".
Giám đốc công ty luật ở Bắc Ninh bị khởi tố vì chiếm đoạt 5,25 tỷ đồng

Giám đốc công ty luật ở Bắc Ninh bị khởi tố vì chiếm đoạt 5,25 tỷ đồng

(PLVN) – Lợi dụng việc ký kết hợp đồng dịch vụ pháp lý để tư vấn, hỗ trợ giải quyết tranh chấp tài sản sau ly hôn, ông Dương Văn Quang, Giám đốc Công ty luật TNHH An Tâm Phúc, bị cáo buộc đưa ra thông tin gian dối, chiếm đoạt của khách hàng 5,25 tỷ đồng.
Lời khai "nhói lòng" của các bị hại trong vụ “ông trùm” Mr Pips lừa đảo hơn 1.500 tỷ đồng

Lời khai "nhói lòng" của các bị hại trong vụ “ông trùm” Mr Pips lừa đảo hơn 1.500 tỷ đồng

Phiên tòa “Mr Pips” hé lộ đường dây lừa đảo tinh vi, chiếm đoạt hơn 1.500 tỷ đồng, nhiều bị hại trắng tay, ly hôn, suy sụp...
Những kẽ hở của thị trường môi giới bất động sản Kỳ 1: Tuyển dụng lao động nhưng không phải lao động

Những kẽ hở của thị trường môi giới bất động sản Kỳ 1: Tuyển dụng lao động nhưng không phải lao động

(PLM) - Trong bối cảnh thị trường bất động sản có dấu hiệu ấm trở lại, Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Khôi và Công ty Cổ phần Tập đoàn Faraland Việt Nam liên tục tuyển dụng lực lượng "chuyên viên kinh doanh" với số lượng lớn. Tuy nhiên những đội ngũ chuyên viên này lại không hề có sự ràng buộc từ hai "ông lớn" này.

Nhóm PV

Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026: “Hoà bình - Hữu nghị - Hợp tác cùng phát triển”

Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026: “Hoà bình - Hữu nghị - Hợp tác cùng phát triển”

PLM - Sáng ngày 20/10, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức họp báo thông tin về Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026. Đồng chủ trì cuộc họp có Thủ trưởng Cục Tuyên huấn, Thủ trưởng Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Thủ trưởng Cục Đối ngoại.

Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10: Phát huy vai trò nữ cán bộ ngành Tư pháp

Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10: Phát huy vai trò nữ cán bộ ngành Tư pháp

(PLM) - Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam bằng chương trình “Khám phá di sản văn hóa Trà Việt”, tôn vinh đóng góp của nữ cán bộ và lan tỏa tinh thần gắn kết, sáng tạo, nhân văn trong toàn ngành.

Quảng Ninh: Công trình gần 400 tỷ đồng ở cửa khẩu Bắc Luân 2 có dấu hiệu xuống cấp

Quảng Ninh: Công trình gần 400 tỷ đồng ở cửa khẩu Bắc Luân 2 có dấu hiệu xuống cấp

PLM - Được đầu tư khoảng 395 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh Quảng Ninh và đưa vào sử dụng từ năm 2019, trạm kiểm soát liên ngành Bắc Luân 2 được kỳ vọng là công trình cửa khẩu hiện đại, phục vụ hoạt động xuất nhập cảnh và giao thương Việt Nam - Trung Quốc. Tuy nhiên, sau khoảng hơn 7 năm vận hành, nhiều hạng mục tại đây đã xuất hiện tình trạng thấm dột, bong tróc, hư hỏng.

Hành trình gieo mầm yêu thương

Hành trình gieo mầm yêu thương

(PLM) - Dạy học dự án – Khơi nguồn yêu thương (OLPBL) của cô giáo Trần Thị Hương không chỉ mở ra hành trình khám phá tri thức mà còn là cơ hội để mỗi học sinh trưởng thành qua những trải nghiệm giàu ý nghĩa. Bằng việc kết nối kiến thức với thực tiễn, rèn luyện kỹ năng với tinh thần sẻ chia, OLPBL góp phần khơi dậy lòng nhân ái, nuôi dưỡng trách nhiệm và lan tỏa những giá trị sống tốt đẹp. Qua mỗi dự án, học sinh không chỉ học để hiểu, làm để trưởng thành mà còn biết yêu thương, đồng cảm và hành động vì cộng đồng, để mỗi bài học trở thành một hạt mầm gieo nên những điều tử tế trong cuộc sống.

Thanh Hóa: Người dân đề nghị làm rõ nguyên nhân cá chết hàng loạt tại hồ Cánh Chim

Thanh Hóa: Người dân đề nghị làm rõ nguyên nhân cá chết hàng loạt tại hồ Cánh Chim

PLM- Phản ánh tới Pháp luật Media – Báo Pháp luật Việt Nam, người dân phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hóa cho biết, thời gian qua, tại khu vực hồ Cánh Chim, đoạn có mương nước chảy qua khu vực trang trại chăn nuôi lợn, nhiều thời điểm xuất hiện tình trạng nước chuyển màu đen đục, bốc mùi khó chịu. Đáng chú ý, gần đây, hiện tượng cá chết hàng loạt tại hồ khiến người dân lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường và đề nghị cơ quan chức năng làm rõ nguyên nhân.

Công chứng trong kỷ nguyên số: Công nghệ là công cụ, con người là trụ cột an toàn pháp lý

Công chứng trong kỷ nguyên số: Công nghệ là công cụ, con người là trụ cột an toàn pháp lý

(PLM) - Công chứng trong kỷ nguyên số: AI, Blockchain và bài toán giữ “bộ lọc” an toàn pháp lý cho giao dịch, đầu tư. Tọa đàm quốc tế hé lộ giải pháp rút ngắn thủ tục nhưng không đánh đổi an toàn pháp lý.

Hà Nội: Việc đổ đất vào dự án nhà tang lễ Thanh Xuân chỉ là giải pháp tạm thời với khối lượng khoảng 7000m3

Hà Nội: Việc đổ đất vào dự án nhà tang lễ Thanh Xuân chỉ là giải pháp tạm thời với khối lượng khoảng 7000m3

(PLM) - Ngày 05/09/2026, Báo Pháp luật Việt Nam đã phản ánh về tình trạng hàng loạt xe tải trọng lớn vận chuyển đất vào khu vực dự án nhà tang lễ Thanh Xuân, phường Khương Đình, Hà Nội khiến đường phố bụi bẩn, đất đá rơi vãi, ảnh hưởng đến đời sống người dân và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

"Hương vị" nhẹ nhàng của Thu Hà Nội

"Hương vị" nhẹ nhàng của Thu Hà Nội

(PLM) - Thu Hà Nội không chỉ níu lòng người bởi nắng vàng, gió heo may mà còn bởi hương cốm xanh dịu nhẹ, thanh tao. Những hạt cốm non gói trong lá sen thơm ngát, mang theo vị ngọt bùi của lúa non và nét tinh tế của đất trời, trở thành thức quà đặc trưng mỗi độ thu về.

Tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa tuổi trẻ xã Hương Sơn và tuổi trẻ Báo Pháp luật Việt Nam

Tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa tuổi trẻ xã Hương Sơn và tuổi trẻ Báo Pháp luật Việt Nam

Trong không khí thi đua sôi nổi của tuổi trẻ hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam – vào chiều ngày 11/10/2026, Đoàn Thanh niên xã Hương Sơn, TP.Hà Nội đã phối hợp với Đoàn Thanh niên Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức thành công Giải thi đấu Pickleball. Đây không chỉ là sân chơi thể thao lành mạnh, mà còn là dịp để tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa đoàn viên, thanh niên và cán bộ, nhân viên của 2 đơn vị. Qua đây, góp phần thiết thực hưởng ứng phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”.