Công tác tư tưởng phải giải quyết những vấn đề từ cuộc sống

Cải cách càng lớn, càng cần đồng thuận

Khẳng định vị trí đặc biệt quan trọng của công tác tư tưởng trong sự nghiệp cách mạng, Nghị quyết số 25-NQ/TW, ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới (Nghị quyết số 25) khẳng định: Trong suốt quá trình cách mạng, công tác tư tưởng luôn thắp sáng ngọn lửa niềm tin, quy tụ lòng dân, nhân lên sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đây là lần đầu tiên công tác tư tưởng của Đảng được xác lập ở tầm một chiến lược tổng thể, dài hạn, bằng một nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, với hệ mục tiêu, chỉ tiêu, nguồn lực và trách nhiệm cụ thể. Đồng thời, từ những hạn chế, yếu kém đã được nhận diện thẳng thắn, Nghị quyết yêu cầu chuyển mạnh việc quán triệt nghị quyết từ truyền đạt một chiều sang trao đổi, đối thoại, giải thích, thuyết phục gắn với tổ chức thực hiện; mỗi chủ trương, chính sách lớn phải đánh giá tác động về tư tưởng và phương án tuyên truyền, giải thích, đối thoại. Truyền thông chính sách phải đi trước một bước, từ sớm, từ xa, xuyên suốt quá trình hoạch định - thực thi - đánh giá chính sách.

Sâu xa hơn, những yêu cầu đó đều hướng tới một mục tiêu: đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống bằng sự hiểu đúng, hành động đúng. Bởi một chủ trương đúng chỉ thực sự trở thành giá trị thực tiễn khi tạo được đồng thuận rộng rãi, được tổ chức thực hiện đến cùng và tạo ra kết quả thực chất. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh đất nước ta đang triển khai nhiều chủ trương, quyết sách lớn, tác động trực tiếp đến tổ chức bộ máy, quản trị quốc gia và đời sống người dân. Khi chính sách càng lớn, phạm vi tác động càng rộng thì yêu cầu giải thích, đối thoại càng cao; những câu hỏi đặt ra trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân đòi hỏi phải được trả lời sớm, trả lời đúng, trả lời có sức thuyết phục. Không thể kỳ vọng sự đồng thuận chỉ bằng việc truyền đạt một chiều. Người dân cần được biết, được hiểu, được trao đổi và được thấy kết quả thực hiện. Cải cách càng sâu, càng cần đồng thuận; thay đổi càng lớn, càng cần niềm tin lớn.

Thực tiễn - nơi kiểm chứng sức thuyết phục của công tác tư tưởng

Hiệu quả của công tác tư tưởng không phải là một khái niệm trừu tượng, mà có thể nhìn thấy qua mức độ đồng thuận xã hội và sự tham gia của Nhân dân đối với những nhiệm vụ chính trị lớn của đất nước. Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là một minh chứng rõ nét. Với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt gần 100% - mức cao nhất qua các nhiệm kỳ, cuộc bầu cử cho thấy sự tham gia rộng rãi của các tầng lớp Nhân dân vào việc lựa chọn những người đại biểu xứng đáng, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình, đồng thời phản ánh mức độ quan tâm, tin tưởng và trách nhiệm của cử tri đối với một sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt. Đằng sau những kết quả của ngày bầu cử là cả một quá trình chuẩn bị từ sớm, từ xa; đó là tuyên truyền, vận động, giải thích, cung cấp thông tin và tổ chức thực hiện đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Nhiều người dân quét mã QR để góp ý vào phương án điều chỉnh quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận. (Ảnh: hanoimoi.vn)

Thành công của cuộc bầu cử còn cho thấy sự thống nhất giữa ý Đảng và lòng dân không tự nhiên mà có. Sự thống nhất ấy được tạo dựng qua quá trình gần dân, hiểu dân, cung cấp thông tin cho dân, hướng về cơ sở để lắng nghe ý kiến, giải đáp những vấn đề Nhân dân quan tâm. Thực tiễn cuộc bầu cử vì thế cũng là câu trả lời thuyết phục trước những luận điệu xuyên tạc, chống phá, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc hoặc bóp méo ý nghĩa của cuộc bầu cử.

Nhưng điều quan trọng hơn là những kết quả tạo dựng được trong thực tiễn phải trở thành cách làm thường xuyên, chứ không chỉ xuất hiện trong những thời điểm, sự kiện cụ thể. Triển khai Nghị quyết số 25 vì thế phải hướng tới mục tiêu thiết thực: công tác tư tưởng phải tạo ra những kết quả có thể kiểm chứng trong cuộc sống, thay vì chỉ dừng ở việc hoàn thành các hoạt động tuyên truyền, quán triệt. Một nghị quyết được phổ biến rộng rãi nhưng không giúp cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu rõ hơn, tin tưởng hơn và hành động hiệu quả hơn thì chưa thể coi là đã thực sự đi vào cuộc sống.

“Một chủ trương đúng mà lòng dân chưa thông thì vẫn ách tắc; một chính sách hay mà cán bộ chưa tin, hoặc không hiểu thì vẫn nằm trên giấy. Vì vậy, Nghị quyết về chiến lược công tác tư tưởng vừa đi trước mở đường, vừa đi cùng trong tổ chức thực hiện, vừa đi sau tổng kết và củng cố niềm tin cho từng nghị quyết chiến lược” - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh khi quán triệt những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết 25 tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị.

Thực tiễn triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay cũng cho thấy, sự đồng thuận của Nhân dân là một trong những thước đo rõ nhất hiệu quả của công tác tư tưởng. Từ việc sắp xếp đơn vị hành chính, thay đổi địa giới, đến phương thức giải quyết thủ tục hành chính, những thay đổi ấy đều đặt ra yêu cầu rất cao về thông tin và giải thích chính sách. Khi mọi cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân được cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, được đối thoại và giải đáp những vấn đề thiết thân, tâm lý băn khoăn, lo lắng và có phần hoài nghi đã chuyển thành sự đồng thuận, ủng hộ.

Và trên hết, sự đồng thuận chỉ thực sự bền vững khi được củng cố bằng những kết quả cụ thể trong đời sống. Bộ máy sau sắp xếp có vận hành thông suốt không, thủ tục hành chính có thuận lợi hơn, những “điểm nghẽn” có được tháo gỡ kịp thời, quyền và lợi ích chính đáng của người dân có được bảo đảm…? Những câu hỏi ấy không thể trả lời bằng tuyên truyền, mà phải được trả lời bằng hiệu quả từ thực tiễn, khi người dân có thể cảm nhận, kiểm chứng và đặt niềm tin.

Giải quyết những vấn đề cụ thể từ cơ sở

Một trong những đột phá mà Nghị quyết số 25 đặt ra là đưa trọng tâm công tác tư tưởng về cơ sở, về từng địa bàn dân cư; đồng thời kết hợp chặt chẽ công tác tư tưởng trên không gian thực với không gian số. Theo đó, không chỉ dừng ở việc chủ động nắm bắt thông tin, mà phải chủ động xử lý kịp thời các vấn đề tư tưởng ngay tại nơi phát sinh theo quy trình: nắm tình hình, đối thoại, giải thích, xử lý theo thẩm quyền, thông báo kết quả; gắn với công tác dân vận, giải quyết đơn, thư, khiếu nại, tố cáo…, không để hình thành “điểm nóng”.

Hà Nội là một trong những địa phương đang tích cực hiện thực hóa những quy định này. Trong bối cảnh Thủ đô triển khai hàng loạt quy hoạch, dự án lớn, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của hàng triệu người dân, như quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, các dự án tuyến đường vành đai lớn, đặc biệt là Đồ án điều chỉnh quy hoạch phân khu đô thị khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, việc thông tin, tuyên truyền từ sớm có ý nghĩa đặc biệt. Đây không chỉ là những câu chuyện về định hướng không gian đô thị, mà còn liên quan trực tiếp đến giải phóng mặt bằng, bồi thường, tái định cư, ổn định đời sống và bảo đảm an sinh xã hội của người dân.

Qua khảo sát thực tế tại các điểm tổ chức lấy ý kiến cho thấy, khi thông tin được cung cấp sớm, người dân không chỉ đến để nghe phổ biến chính sách mà còn chủ động tìm hiểu, trao đổi và đóng góp ý kiến cho các phương án quy hoạch. Ở đây, hiệu quả công tác tư tưởng được nhìn thấy bằng sự tham gia và phản hồi tích cực của người dân, đó là lúc công tác tư tưởng chuyển từ truyền đạt một chiều sang đối thoại. Và cũng từ đây, những vấn đề phát sinh trong đời sống có cơ hội được nhận diện, giải thích và xử lý ngay từ cơ sở.

Đưa công tác tư tưởng về nơi người dân đang sống, đang làm việc và đang chịu tác động trực tiếp của chính sách, vừa là yêu cầu đổi mới phương thức làm việc, vừa là điều kiện xây dựng và củng cố đồng thuận xã hội. Đó cũng là cách Hà Nội cụ thể hóa Nghị quyết 25 thông qua công khai, minh bạch thông tin, chủ động cung cấp thông tin chính thống, tăng cường đối thoại và tiếp thu phản biện xã hội, qua đó tạo sự đồng thuận, củng cố niềm tin của Nhân dân.