Thứ sáu 23/01/2026 03:47
Home | Văn hóa - Giải trí | Đàn Đá – Nét văn hóa đặc trưng của tỉnh Phú Yên

Đàn Đá – Nét văn hóa đặc trưng của tỉnh Phú Yên

Những người con sinh ra và lớn lên ở vùng đất Tuy An, tỉnh Phú Yên đã và đang cố gắng gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đá theo những cách riêng. Qua bàn tay chế tác của con người, những thanh đá tưởng như vô tri đã ngân lên âm thanh trong trẻo. Âm vang của đá đã trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của Phú Yên.

Trong số hàng trăm cổ vật đang được lưu giữ ở Bảo tàng Phú Yên, ngoài bộ kèn đá đực - cái độc nhất vô nhị trên thế giới, còn có bộ đàn đá Tuy An từng gây chấn động trong giới khảo cổ học và những chuyên gia nghiên cứu âm nhạc trong nước.

Được biết, bộ đàn đá Tuy An được nông dân Huỳnh Ngọc Hồng phát hiện năm 1990 ở vùng núi Hòn Một (xã An Nghiệp, huyện Tuy An). Tám thanh trong bộ đàn đá Tuy An có độ dài từ 30-59cm (6 thanh có độ dài từ 40cm trở lên); đầu rộng (đầu lớn) từ 10,5-6,5cm; nặng từ 2,3-14kg, được làm từ đá riolit pocfia.

Đàn đá Tuy An
Đàn đá Tuy An

Theo tài liệu khoa học, cổ vật đàn đá Tuy An có niên đại cách ngày nay khoảng 2.500 – 3.000 năm, do chính người tại đây chế tác. Đặc biệt, đàn đá Tuy An có tính vượt trội so với các đàn đá khác về âm sắc vì đàn đá Tuy An còn đủ bộ, nguyên vẹn và có thang âm hoàn chỉnh nhất.

Ông Nguyễn Hữu An, GĐ Bảo tàng Phú Yên cho biết: Đây là một bộ đàn đá cổ có niên đại khoảng thế kỷ V Trước Công nguyên. Các thanh của bộ đàn đá gồm có 8 thanh và 8 thăng âm khác nhau, được giới nghiên cứu đánh giá là bộ đàn đá có thăng âm hoàn chỉnh nhất trong những bộ đàn đá được phát hiện. Sắp xếp theo thứ tự, khi gõ sẽ tạo thành bộ âm thanh hoàn chỉnh, có thể hoà tấu với một số nhạc cụ khác như là kèn đá và một số nhạc cụ hiện đại.

"Trước đây, sở có chỉ đạo cho bảo tàng tỉnh lập hồ sơ công nhận là bảo vật quốc gia. Hồ sơ được lập năm 2014, nhưng khi được thẩm định, các chuyên gia của Bộ thẩm định và có yêu cầu chứng minh về tiêu chí chủ thể văn hoá của bộ đàn đá. Tuy nhiên, đây còn là một vướng mắc lớn trong nghiên cứu. Do thiếu tiêu chí này nên bộ đàn đá chưa được công nhận là bảo vật quốc gia thì trong thời gian tới cần tiếp tục đi sâu nghiên cứu để làm rõ tiêu chí này”. Ông Nguyễn Hữu An chia sẻ thêm.

Theo ghi nhận của phóng viên tại Di tích quốc gia đặc biệt Gành Đá Đĩa, từ ngoài cổng vào, du khách đã bắt đầu nghe văng vẳng tiếng đàn đá đang hòa tấu ở nhiều thể loại nhạc khác nhau. Những bài hát truyền thống cách mạng như: Cô gái vót chông, Tiếng đàn Ta lư, Cô gái Pako, Bài ca nữ tự vệ Sài Gòn, Mùa xuân trên TP Hồ Chí Minh… hay những bài hát về quê hương Phú Yên được các cô gái biểu diễn một cách thuần thục. Tiếng đàn đá lúc trầm bổng, lúc réo rắt hòa cùng âm thanh hiện đại khiến người nghe thích thú đến mê mẩn.

Được biết, không chỉ được biểu diễn ở Gành Đá Dĩa, hiện nay đàn đá còn được biểu diễn tại di tích quốc gia đặc biệt Tháp Nhạn (thành phố Tuy Hòa). Hơn hết, người biểu diễn còn là các bạn trẻ có niềm đam mê với bộ môn nghệ thuật này. Đối với các bạn trẻ này, để đánh được đàn đá cơ bản chỉ cần tập luyện 1 – 2 tháng. Nhưng để biểu diễn hay và có hồn, cần đến 4-5 tháng học hỏi từ các nghệ sỹ đi trước. Ngoài ra, người biểu diễn phải có đam mê và hòa mình vào âm thanh của đàn đá.

Theo bà bà Nguyễn Thị Hồng Thái, Giám đốc Sở Văn Hóa, Thể thao tỉnh Phú Yên cho biết : “Văn hóa đá Phú Yên độc đạo ở chỗ ngoài tạo ra những kiệt tác còn phát ra những thanh âm rất hay, tạo thành các nhạc cụ rất hay. Để vừa bảo tồn và phát huy, quảng bá gắn kết với du lịch, Sở đã chỉ đạo cho Nhà hát ca múa nhạc tỉnh phục chế bộ đàn đá cổ tương đồng với bộ gốc đang lưu giữ tại bảo tàng và thường xuyên lưu diễn.

Biểu diễn đàn đá tại TP. Tuy Hòa
Biểu diễn đàn đá tại TP. Tuy Hòa

Thông qua sự sáng tạo của con người, đá đã trở thành những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể trong đời sống của cộng đồng dân cư trên miền đất Phú Yên. Thanh âm thanh thoát đầy sự thu hút của loại nhạc cụ cổ kết hợp với những giai điệu hiện đại đã mang lại những cảm xúc đặc biệt trong lòng du khách. Giá trị văn hóa của đàn đá đã được khẳng định theo thời gian. Bên cạnh những nỗ lực của cơ quan chức năng tỉnh Phú Yên để nhiều người biết đến bộ đàn đá cổ Phú Yên thì sự tìm tòi học hỏi, tham gia biểu diễn đàn đá tại các điểm du lịch trên địa bàn tỉnh của các bạn trẻ cũng sẽ góp phần phát huy giá trị của đàn đá.

Được biết, hiện nay, đàn đá đang được đưa vào biểu diễn tại các điểm du lịch trên địa bàn tỉnh không chỉ thu hút du khách mà còn phát huy giá trị của đàn đá Tuy An nói riêng, tỉnh Phú Yên nói chung.

Ngọc Châu (https://baophapluat.vn/post-486698.html)

Tags:

Bài liên quan
Tin bài khác
Ba bộ phim đánh dấu bước đi mới của phim truyền hình Việt

Ba bộ phim đánh dấu bước đi mới của phim truyền hình Việt

"Đồng hồ đếm ngược", "Lời hứa đầu tiên", "Lửa trắng" là những tác phẩm mở màn cho nhiều bộ phim khác thuộc dòng phim chất lượng Miniseries của VFC. Đây đánh dấu bước đi mới của phim truyền hình Việt trong bối cảnh thị trường và thói quen khán giả thay đổi mạnh mẽ.
"Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng" - bản hòa ca về niềm tự hào dân tộc và niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng

"Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng" - bản hòa ca về niềm tự hào dân tộc và niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng

“Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng” là sự kiện văn hóa - chính trị quy mô lớn, được tổ chức nhằm chào mừng thành công Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sẽ được tổ chức tối 23/01/2026 tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội).
Gala Cười 2026 với tiếng cười chào xuân Bính Ngọ

Gala Cười 2026 với tiếng cười chào xuân Bính Ngọ

“Gala Cười 2026” kết hợp giữa những nghệ sĩ gạo cội và lớp diễn viên trẻ tài năng hứa hẹn tạo nên một bức tranh đa sắc thái, vừa mang tính thời sự, vừa gần gũi với đời sống thường nhật.
TP HCM ứng dụng y học giấc ngủ trong huấn luyện thể thao thành tích cao

TP HCM ứng dụng y học giấc ngủ trong huấn luyện thể thao thành tích cao

Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT TP HCM và Hội Y học Giấc ngủ Việt Nam mới tổ chức Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác đưa y học giấc ngủ vào huấn luyện thể thao thành tích cao.
ASEAN Para Games 13: Việt Nam giành 8 huy chương Vàng trong ngày thi đấu đầu tiên

ASEAN Para Games 13: Việt Nam giành 8 huy chương Vàng trong ngày thi đấu đầu tiên

Ngày 21/1, Đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam khởi đầu đầy ấn tượng với tổng cộng 8 Huy chương vàng (HCV), riêng môn bơi đóng góp tới 7 HCV, trở thành điểm sáng trong ngày thi đấu đầu tiên tại ASEAN Para Games 13.
Hiểu Minh phải nghỉ thi đấu khoảng 9 tháng

Hiểu Minh phải nghỉ thi đấu khoảng 9 tháng

Trung vệ Nguyễn Hiểu Minh sẽ được phẫu thuật chấn thương và điều trị hồi phục dài hạn.
Ông Kim Sang Sik xin lỗi

Ông Kim Sang Sik xin lỗi

U23 Việt Nam thua trận bán kết trước Trung Quốc, HLV Kim Sang Sik xin lỗi và tuyên bố chuẩn bị tốt cho trận tranh hạng Ba.
Đình Bắc xin lỗi sau trận thua U23 Trung Quốc, mạng xã hội tràn ngập lời động viên

Đình Bắc xin lỗi sau trận thua U23 Trung Quốc, mạng xã hội tràn ngập lời động viên

(PLVN) - Sau thất bại trước U23 Trung Quốc ở trận bán kết Vòng chung kết U23 châu Á 2026, tiền đạo Nguyễn Đình Bắc đã đăng lời xin lỗi người hâm mộ trên Facebook cá nhân. Chia sẻ ngắn gọn này nhanh chóng thu hút sự chú ý, mạng xã hội tràn ngập các bình luận động viên, an ủi và ghi nhận những nỗ lực của U23 Việt Nam trong suốt hành trình tại giải.
Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026: “Xuân hội tụ – Vững bước vươn mình”

Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026: “Xuân hội tụ – Vững bước vươn mình”

(PLVN) Với chủ đề “Xuân hội tụ – Vững bước vươn mình”, Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 không chỉ là không gian văn hóa Tết truyền thống mà còn là một tuyên ngôn thị giác mạnh mẽ về khát vọng vươn lên của Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên phát triển mới.
"Huyền tình Dạ Trạch" với hành trình tìm về cội nguồn

"Huyền tình Dạ Trạch" với hành trình tìm về cội nguồn

"Huyền tình Dạ Trạch" khiến đường đua phim Tết năm nay thêm phong phú và đa dạng. Khán giả sẽ không còn bị giới hạn ở drama gia đình hiện đại, tâm lý... thường thấy trong mùa phim Tết. Ngoài tính giải trí, khán giả còn có cơ hội trải nghiệm hành trình về cội nguồn và văn hóa thiêng liêng ngay trong những ngày đầu năm mới.
Đội tuyển Việt Nam tụt một bậc trên bảng xếp hạng FIFA

Đội tuyển Việt Nam tụt một bậc trên bảng xếp hạng FIFA

Đội tuyển Việt Nam xếp hạng 108 thế giới trên bảng xếp hạng FIFA tháng 1/2026.
Thành phố Huế được vinh danh “Điểm đến trong nước của năm 2025”

Thành phố Huế được vinh danh “Điểm đến trong nước của năm 2025”

Ngày 20/1, Sở Du lịch thành phố Huế cho biết, Huế vừa được vinh danh là “Điểm đến trong nước của năm 2025” trong khuôn khổ HOTLIST Travellive Editor’s Pick – dự án thường niên uy tín do Travellive Media Group khởi xướng và tổ chức, nhằm tôn vinh những thương hiệu, điểm đến và cá nhân tiêu biểu có đóng góp tích cực cho sự phát triển của ngành du lịch Việt Nam.
bao-anh-land
happer-vn
Đồng chí Nguyễn Hải Ninh tái đắc cử Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Đồng chí Nguyễn Hải Ninh tái đắc cử Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Ngày 22/1, theo chương trình làm việc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Đồng chí Nguyễn Hải Ninh - Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Bộ trưởng Bộ Tư pháp tái đắc cử Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Ưu tiên nguồn lực, tập trung thi hành các vụ án kinh tế, tham nhũng

Ưu tiên nguồn lực, tập trung thi hành các vụ án kinh tế, tham nhũng

(PLVN) - Nhờ thực hiện nhiều giải pháp quyết liệt, đồng bộ công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế thời gian qua đạt nhiều kết quả: Trong số có điều kiện thi hành, thi hành xong 6.471 việc, đạt tỷ lệ trên 82%; thi hành xong hơn 27.416 tỷ đồng, tăng trên 5.239 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2024.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu trúng cử Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu trúng cử Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Chiều 22/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã công bố kết quả và thông qua danh sách các đồng chí trúng cử vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV gồm 200 đồng chí, trong đó 180 đồng chí Ủy viên chính thức và 20 đồng chí Ủy viên dự khuyết. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu được Đại hội tín nhiệm bầu làm Uỷ viên chính thức.
Khởi tố đối tượng tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng

Khởi tố đối tượng tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng

Ngày 22/01, Công an xã Vĩnh Bình (tỉnh An Giang) cho biết, Cơ quan An ninh điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Ngô Văn Lộc (SN 2003, ngụ xã Vĩnh Bình) để điều tra hành vi tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng.
Thanh niên đá vào bụng thai phụ lãnh án tù

Thanh niên đá vào bụng thai phụ lãnh án tù

Ngày 22/01, TAND Khu vực 11 – Đắk Lắk mở phiên xét xử sơ thẩm và tuyên phạt bị cáo Trần Triệu Quí (SN 2000, ngụ phường Bình Kiến) 6 tháng tù giam về tội “Gây rối trật tự công cộng”. Trước đó, Quí tấn công 2 mẹ con chủ quán tạp hóa vì cho rằng bán mì tôm giá cao.
Thu giữ gần 13.000 sản phẩm và thiết bị sản xuất hàng giả

Thu giữ gần 13.000 sản phẩm và thiết bị sản xuất hàng giả

(PLVN) - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh vừa ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự “Sản xuất, buôn bán hàng giả” và khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Thị Phương Liên (SN 1994, trú tại tổ 3, khu Phong Thái, phường Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh); khởi tố bị can, áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Vũ Thị Thu Hà (SN 1996, trú tại phường Thanh Sơn 3, tỉnh Quảng Ninh).
Hà Nội: Lòng đường, vỉa hè khu vực chung cư Kim Văn – Kim Lũ bị lấn chiếm

Hà Nội: Lòng đường, vỉa hè khu vực chung cư Kim Văn – Kim Lũ bị lấn chiếm

Theo phản ánh, hiện nay tại khu vực chung cư Kim Văn – Kim Lũ, phường Định Công mặc dù có biển cấm nhưng tình trạng xe ô tô, xe máy chiếm dụng lòng đường, vỉa hè diễn ra tràn lan trên tuyến đường Nguyễn Xiển, Nghiêm Xuân Yêm.

Tiếp vụ người dân nghi bị lừa gần 500 triệu (kỳ 2): Có dấu hiệu hình sự?

Tiếp vụ người dân nghi bị lừa gần 500 triệu (kỳ 2): Có dấu hiệu hình sự?

(PLM) - Liên quan đến sự việc, người dân có dấu hiệu bị chiếm đoạt số tiền gần 500 triệu đồng, khi tin lời tư vấn, dụ dỗ của một số đối tượng hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động “núp bóng” dưới hình thức đi du lịch nước ngoài, sau đó sắp xếp ở lại làm việc dài hạn với mức thu nhập cao. Ngày 02/10/2025 anh Lê Công Tuấn đã đến cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội gửi đơn, đề nghị xem xét giải quyết theo thẩm quyền.

Lan toả yêu thương từ chương trình Mái ấm Tư pháp

Lan toả yêu thương từ chương trình Mái ấm Tư pháp

Với sự chung tay của Báo Pháp luật Việt Nam và chính quyền địa phương xã Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, một 'Mái ấm Tư pháp' khang trang đã kịp hoàn thiện ngay trước thềm Tết Nguyên đán Bính Ngọ, biến giấc mơ về một nơi an cư của người phụ nữ đơn thân nghèo khó trở thành hiện thực."

Xuân ấm biên cương nơi tuyến đầu Tổ quốc

Xuân ấm biên cương nơi tuyến đầu Tổ quốc

PLM - Ngày 17/1 vừa qua, Đoàn Thanh niên Báo Pháp luật Việt Nam đã phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn tổ chức Chương trình sinh hoạt chuyên đề “Xuân ấm biên cương - Thắm tình quân dân” tại Đồn Biên phòng Thanh Lòa, xã Cao Lộc. Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động “Theo dấu chân Người”, hưởng ứng đợt sinh hoạt chính trị “Khát vọng hùng cường - Sứ mệnh thanh niên” của Chi đoàn Báo Pháp luật Việt Nam.

Pháp luật Media: Dấu ấn nửa thập kỷ trong hành trình chuyển đổi số

Pháp luật Media: Dấu ấn nửa thập kỷ trong hành trình chuyển đổi số

PLM - Ngày 18/1, trong không khí trang trọng, ấm áp, Pháp luật Media (Báo Pháp luật Việt Nam) đã tổ chức Lễ kỷ niệm 5 năm ngày thành lập – dấu mốc ghi nhận một chặng đường hình thành, phát triển và khẳng định vị thế của một Bộ phận truyền thông pháp luật chuyên nghiệp, trách nhiệm và giàu bản sắc trong hành trình chuyển đổi số của Báo Pháp luật Việt Nam.

Vụ người dân khởi kiện Chủ tịch UBND huyện Đông Anh (cũ): Kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm của TAND TP Hà Nội

Vụ người dân khởi kiện Chủ tịch UBND huyện Đông Anh (cũ): Kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm của TAND TP Hà Nội

(PLM) - Sáng 9/1/2026, sau 5 ngày nghị án kéo dài phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hành chính về việc một số người dân thôn Đìa, xã Nam Hồng, huyện Đông Anh (cũ), nay là thôn Đìa, xã Phúc Thịnh, TP. Hà Nội khiếu kiện các quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai của Chủ tịch UBND huyện Đông Anh (người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của người bị kiện là Chủ tịch UBND xã Phúc Thịnh) đã tiếp tục diễn ra. Thay mặt Hội đồng xét xử, Chủ toạ - Thẩm phán Nguyễn Thị Ngọc Yên đã tuyên chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn Hùng, ông Nguyễn Văn Thảo và bà Vũ Thị Cúc. Kết thúc phiên sơ thẩm, người khởi kiện tiếp tục kháng cáo toàn bộ bản án vì cho rằng cần xem xét lại để khách quan, công bằng toàn bộ hồ sơ vụ án để rõ bản chất sự việc cũng như đánh giá lại quá trình sử dụng đất và tài sản trên đất.

BCĐ 197 phường Ô Chợ Dừa: Quyết liệt xử lý các "điểm nghẽn" về trật tự đô thị

BCĐ 197 phường Ô Chợ Dừa: Quyết liệt xử lý các "điểm nghẽn" về trật tự đô thị

Pháp luật Media: Từ hành trình đổi mới đến khát vọng khẳng định vị thế trong kỷ nguyên số

Pháp luật Media: Từ hành trình đổi mới đến khát vọng khẳng định vị thế trong kỷ nguyên số

(PLM) - Năm 2020, báo chí Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ. Báo in truyền thống dần đánh mất lợi thế độc tôn, trong khi công chúng dịch chuyển nhanh chóng sang các nền tảng số. Cùng lúc đó, đại dịch COVID-19 bùng phát, đặt hoạt động báo chí trước những thách thức chưa từng có. Chính trong “tâm bão” ấy, Báo Pháp luật Việt Nam đã đưa ra một quyết định mang tính chiến lược: Thành lập Pháp luật Media – tiền thân của Ban Truyền thông Đa phương tiện ngày hôm nay. Kể từ đó, thông tin pháp luật không còn khô khan trên những trang giấy, mà được truyền tải bằng hình ảnh, âm thanh… trở nên sinh động, dễ tiếp cận và lan tỏa rộng rãi hơn.

Cả nước rực rỡ cờ hoa, náo nức chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV

Cả nước rực rỡ cờ hoa, náo nức chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV

(PLM) - Những ngày này, từ Thủ đô Hà Nội đến những bản làng biên giới xa xôi hay hải đảo tiền tiêu, đâu đâu cũng rực rỡ sắc đỏ của cờ Đảng, cờ Tổ quốc. Không khí hân hoan, tin tưởng đang lan tỏa khắp mọi miền, khi toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta cùng hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV – dấu mốc mở ra "Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc".

Phú Thọ: Cần làm rõ dấu hiệu "gom đất, bạt núi" để phân lô bán nền quy mô lớn tại xã Tu Vũ

Phú Thọ: Cần làm rõ dấu hiệu "gom đất, bạt núi" để phân lô bán nền quy mô lớn tại xã Tu Vũ

Thời gian gần đây, tại xã Tu Vũ tỉnh Phú Thọ, có dấu hiệu nhiều cá nhân "mua gom" đất vườn rồi đào núi san lấp mặt bằng xin chuyển đổi mục đích sử dụng rồi "băm nhỏ" diện tích để phân lô bán nền rao bán với giá tiền tỷ. Thực trạng này không chỉ làm thay đổi hiện trạng đất đai, tàn phá cảnh quan môi trường mà còn tiềm ẩn nguy cơ phá vỡ quy hoạch, thất thu thuế và hình thành các khu dân cư tự phát, gây áp lực nặng nề lên hạ tầng địa phương.