Đánh giá nhu cầu đào tạo và đề xuất lồng ghép tư pháp người chưa thành niên vào chương trình đào tạo của Học viện Tư pháp

Hội thảo tổ chức nhằm thực hiện Kế hoạch hoạt động năm 2025-2026 của Dự án "Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam giai đoạn II" (Dự án EU JULE II) do Liên minh Châu Âu tài trợ, Chương trình này do UNDP và UNICEF thực hiện, với sự phối hợp của Bộ Tư pháp và các cơ quan của Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, NGƯT. PGS.TS Nguyễn Minh Hằng, Phó Giám đốc Học viện Tư pháp nêu rõ, báo cáo Đánh giá nhu cầu đào tạo và đề xuất lồng ghép tư pháp người chưa thành niên (NCTN) vào chương trình đào tạo nghề luật sư và chương trình đào tạo chung nguồn thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư tại Học viện Tư pháp được xây dựng với mục tiêu đánh giá một cách toàn diện thực trạng đào tạo, xác định các khoảng trống và nhu cầu về năng lực đối với các chức danh tư pháp so với các năng lực cốt lõi của thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư về tư pháp NCTN. Trên cơ sở đó, Học viện Tư pháp mong muốn từng bước hoàn thiện chương trình đào tạo theo hướng tiếp cận dựa trên năng lực, gắn với chuẩn mực quốc tế và đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn của hệ thống tư pháp.

NGƯT. PGS.TS Nguyễn Minh Hằng phát biểu khai mạc.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, báo cáo cần được tiếp tục hoàn thiện trên cơ sở các ý kiến góp ý đa chiều, khách quan và giàu kinh nghiệm từ các chuyên gia, do đó, Hội thảo được tổ chức với kỳ vọng tạo ra một diễn đàn trao đổi cởi mở, thực chất, tập trung vào các nội dung cốt lõi như: mức độ đáp ứng của chương trình đào tạo hiện hành, những khoảng trống cần ưu tiên, cũng như các định hướng đổi mới nội dung, phương pháp và điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo trong lĩnh vực tư pháp NCTN.

Phó Giám đốc Học viện Tư pháp mong muốn nhận được các ý kiến đóng góp thẳng thắn, sâu sắc và mang tính xây dựng từ các đại biểu, làm cơ sở hoàn thiện báo cáo không chỉ với tư cách là một sản phẩm nghiên cứu, mà còn là cơ sở thực tiễn quan trọng phục vụ việc hoạch định chính sách và phát triển chương trình đào tạo về tư pháp NCTN tại Học viện Tư pháp trong thời gian tới.

Bà Nguyễn Thanh Trúc, đại diện UNICEF tại Việt Nam phát biểu

Phát biểu tại Hội thảo, bà Nguyễn Thanh Trúc, đại diện UNICEF tại Việt Nam nêu rõ, hoàn thiện pháp luật mới chỉ là bước đi ban đầu. Để đưa những quy định tiến bộ của Luật Tư pháp NCTN vào cuộc sống, tạo ra sự thay đổi trong cuộc đời của mỗi trẻ em, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng, trước hết phải có sự đồng bộ về nhận thức và chuyên môn của người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng. Điều đó đặt ra yêu cầu đào tạo chuyên sâu, có hệ thống, cấu trúc về tư pháp NCTN cho đội ngũ điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán, và luật sư để đảm bảo rằng họ có đủ kiến thức, thái độ và kỹ năng để xử lý hiệu quả các vụ án liên quan đến NCTN.

Với vị trí là cơ sở đào tạo trung tâm cho các chức danh tư pháp, Học viện Tư pháp đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành năng lực chuyên môn và chuẩn mực nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ tư pháp tương lai, bao gồm cả năng lực làm việc với NCTN trong hệ thống tư pháp. Trong những năm vừa qua, Học viện đã triển khai một số nội dung đào tạo chuyên đề về tư pháp NCTN, trong đó phải kể đến 2 module về tư pháp NCTN trong hệ thống tư pháp hình sự và dân sự, 1 khóa học trực tuyến về người bị hại chưa thành niên, các học liệu mang tính sáng tạo về TPNCTN, và những nhiều kết quả tích cực.

Bà Nguyễn Thanh Trúc nhấn mạnh, hoạt động đánh giá nhu cầu đào tạo và đề xuất lồng ghép nội dung tư pháp NCTN vào các chương trình đào tạo tại Học viện Tư pháp là một bước đi chiến lược trong bối cảnh Luật Tư pháp NCTN đã được ban hành như một bước ngoặt chính sách quan trọng. UNICEF vui mừng được hỗ trợ Học viện Tư pháp tiến hành hoạt động này nhằm bảo đảm sự phù hợp giữa chương trình đào tạo với các yêu cầu pháp lý và thực tiễn mới, đóng góp thiết thực cho việc thi hành hiệu quả Luật Tư pháp NCTN.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm

Theo Báo cáo đánh giá nhu cầu đào tạo và đề xuất lồng ghép tư pháp người chưa thành niên vào chương trình đào tạo nghề luật sư và chương trình đào tạo chung nguồn thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư tại Học viện tư pháp, mục tiêu báo cáo nhằm đánh giá nhu cầu đào tạo về tư pháp NCTN đối với các chức danh tư pháp và bổ trợ tư pháp trong hệ thống đào tạo của Học viện Tư pháp. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm lồng ghép nội dung tư pháp NCTN vào chương trình đào tạo nghề luật sư và chương trình đào tạo chung nguồn thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư. Mục tiêu của việc lồng ghép là góp phần nâng cao năng lực của người hành nghề trong việc giải quyết các vụ việc có liên quan đến NCTN theo hướng phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam và các chuẩn mực quốc tế có liên quan.

Báo cáo được xây dựng trên cơ sở tham vấn ý kiến của các nhóm đối tượng như Giảng viên và chuyên gia tham gia giảng dạy trong chương trình đào tạo nghề luật sư và chương trình đào tạo chung nguồn thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư của Học viện Tư pháp; các Thẩm phán, Kiểm sát viên và Luật sư có kinh nghiệm tham gia giải quyết các vụ việc liên quan đến NCTN; học viên của các khóa đào tạo nghề luật sư và các khóa đào tạo chung nguồn thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư.

Trên cơ sở phân tích các phương án cụ thể, phương án mô hình kết hợp (xây dựng học phần độc lập về tư pháp NCTN đồng thời lồng ghép các nội dung lý thuyết/tình huống liên quan đến NCTN trong các học phần kỹ năng cơ bản của chương trình đào tạo) được đánh giá là phương án phù hợp và hiệu quả nhất đối với chương trình đào tạo nghề luật sư cũng như chương trình đào tạo chung nguồn thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư.

Các đại biểu trao đổi.

Tại Hội thảo, các đại biểu đánh giá cao và đồng tình với đề xuất của Báo cáo đánh giá nhu cầu đào tạo và đề xuất lồng ghép tư pháp người chưa thành niên vào chương trình đào tạo nghề luật sư và chương trình đào tạo chung nguồn thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư tại Học viện tư pháp do Học viện xây dựng; để hoàn thiện hơn dự thảo, các đại biểu trao đổi các nội dung về kinh nghiệm quốc tế trong đào tạo nâng cao năng lực tư pháp NCTN cho các chức danh tư pháp và gợi mở cho Việt Nam; tăng cường năng lực về tư pháp NCTN cho các chức danh tư pháp theo đó, đề xuất phương pháp đào tạo cần được đổi mới theo hướng tăng cường các hình thức đào tạo trải nghiệm và thực hành. Việc sử dụng các phương pháp như mô phỏng phiên tòa thân thiện với trẻ em, mô phỏng phỏng vấn hoặc lấy lời khai trẻ em, phân tích tình huống liên ngành và thực hành kỹ năng giao tiếp với NCTN sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo và giúp học viên hình thành các kỹ năng nghề nghiệp cần thiết.

Đồng thời, hệ thống học liệu đào tạo cần được phát triển theo hướng chuyên sâu và cập nhật, bao gồm các bộ hồ sơ tình huống, tài liệu hướng dẫn kỹ năng, video mô phỏng tình huống thực tế và các tài liệu tham khảo về các chuẩn mực quốc tế trong lĩnh vực tư pháp NCTN; đầu tư cơ sở vật chất phục vụ đào tạo nói chung và đào tạo tư pháp NCTN nói riêng cần được quan tâm hơn trong thời gian tới…