Thủ tướng Lê Minh Hưng: Huy động nguồn lực lớn, tạo động lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội, Thủ tướng cũng làm rõ các giải pháp thu hút đầu tư, nâng cao hiệu quả đầu tư công, thúc đẩy khoa học, công nghệ và tăng cường năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng.

Kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô

Báo cáo làm rõ thêm một số vấn đề kinh tế - xã hội trước Quốc hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng trân trọng cảm ơn, nghiêm túc tiếp thu những ý kiến phân tích, đánh giá, đóng góp tâm huyết, trách nhiệm và sát thực tiễn của các đại biểu Quốc hội, đồng bào, cử tri cả nước. Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng công tác chỉ đạo, điều hành, tập trung giải quyết những vấn đề được đại biểu và Nhân dân quan tâm.

Về kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền và củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô, Thủ tướng khẳng định đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, là ưu tiên trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế phải mang tính bao trùm, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội, ổn định và nâng cao đời sống Nhân dân.

Quang cảnh phiên chất vấn chiều 12/11.

Thời gian qua, Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm chi phí đầu vào, hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến người dân và doanh nghiệp. Trong đó, có các biện pháp tiếp tục giảm, giãn, miễn thuế; giảm 2% giá điện; hướng dẫn giảm 30% thuế thu nhập cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong năm 2026 - 2027. Với các biện pháp miễn, giảm thuế này, ngân sách nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 256,7 nghìn tỷ đồng trong năm 2026.

Cùng với đó, Chính phủ điều hành đồng bộ, linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định tỷ giá, góp phần ổn định giá trị đồng tiền và sức mua. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, bình quân tỷ giá liên ngân hàng 10 tháng đầu năm 2026 chỉ tăng 0,63% so với bình quân năm 2025. Lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên đã giảm từ 1,5 - 2%.

Chính phủ cũng điều hành chặt chẽ giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý, không tăng giá dịch vụ y tế trong năm 2026; quyết liệt chỉ đạo xử lý sai phạm, điều chỉnh và cải cách một số lĩnh vực thiết yếu như xăng dầu, điện, y tế, nông nghiệp nhằm giảm chi phí đầu vào của nền kinh tế, tăng năng suất và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Theo Thủ tướng, nhờ triển khai chủ động, kịp thời, linh hoạt và đồng bộ các chính sách, bình quân chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 10 tháng được kiểm soát ở mức 4,57%. Đây là kết quả rất tích cực trong bối cảnh lạm phát toàn cầu gia tăng, giá xăng thế giới tăng từ 76 - 78% so với đầu năm, giá dầu diesel tăng khoảng 109%, giá nhiều loại nguyên vật liệu cũng tăng mạnh, gây bất ổn tại nhiều quốc gia.

Song song với ổn định kinh tế vĩ mô, Chính phủ tập trung huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng, thúc đẩy mạnh mẽ các động lực phát triển thông qua hoàn thiện thể chế, đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; đẩy mạnh đầu tư công.

Các chính sách thu hút đầu tư, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, xử lý các dự án tồn đọng và mở rộng thị trường đã góp phần thúc đẩy tiêu thụ nguyên vật liệu, hàng hóa, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động và thúc đẩy tăng trưởng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng làm rõ một số vấn đề đại biểu quan tâm.

Thủ tướng thông tin, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đến cuối tháng 9 đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Thu ngân sách nhà nước 10 tháng ước đạt 2,44 triệu tỷ đồng, bằng gần 96,4% dự toán và tăng 11% so với cùng kỳ, trong khi đã miễn, giảm và gia hạn trên 366.000 tỷ đồng tiền thuế, phí, lệ phí. Trong đó, thu nội địa đạt trên 2,1 triệu tỷ đồng, tăng 11,4%, chiếm 86,2% tổng thu ngân sách nhà nước.

Giải ngân đầu tư công đạt gần 708,6 nghìn tỷ đồng, trên 74% kế hoạch, tăng 19,7% về tỷ lệ và tăng trên 217.000 tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ. Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là điểm sáng, với vốn đăng ký đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74%; vốn thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%. Kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD; riêng tháng 10 xuất siêu 7,31 tỷ USD.

Cùng với tăng trưởng kinh tế, Chính phủ tích cực triển khai các chính sách an sinh xã hội, chăm lo đời sống Nhân dân. Trong 10 tháng, khoảng 578.000 tỷ đồng từ nguồn chi thường xuyên đã được chi cho y tế, giáo dục và bảo đảm an sinh xã hội. Từ ngày 1/7/2026, lương cơ sở tăng 8%; phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%; phụ cấp đối với nhân viên y tế được quy định cụ thể trong khoảng 30 - 80%. Chính phủ cũng thúc đẩy chính sách khám sức khỏe, mở rộng đối tượng hưởng và nâng phụ cấp đối với giáo viên, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho y tế, giáo dục.

Một số địa phương đã thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông. Chính phủ xác định mục tiêu phấn đấu triển khai chính sách này trên phạm vi toàn quốc từ năm học 2028 - 2029, sớm hơn một năm so với kế hoạch.

Đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tháng 10 tiếp tục chuyển biến tích cực, khá toàn diện trên các lĩnh vực, Thủ tướng cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, thách thức, tồn tại như ý kiến của các đại biểu Quốc hội. Thời gian tới, Chính phủ quyết tâm phấn đấu tăng trưởng cả năm 2026 đạt trên 10%, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, tạo nền tảng thực hiện kế hoạch năm 2027 và cả giai đoạn 2026 - 2030.

Năm 2027 cần huy động 6 - 6,4 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội

Đối với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Thủ tướng cho biết, ngày 7/11/2026, Quốc hội đã thông qua kế hoạch với 45 chỉ tiêu chủ yếu, trong đó phấn đấu tăng trưởng kinh tế 10%, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% và xác định 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trên cơ sở kết luận của Trung ương và nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ sẽ khẩn trương ban hành nghị quyết về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2027, xác định rõ nhiệm vụ, thời hạn hoàn thành và cơ quan thực hiện.

Thủ tướng nhấn mạnh, để đạt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, cần huy động nguồn lực rất lớn. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 cần đạt khoảng 36 - 38% GDP, tương đương 6 - 6,4 triệu tỷ đồng. Trong đó, chi đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 27 - 29%.

Nhằm huy động đủ nguồn lực, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo các giải pháp tăng thu ngân sách, tiết kiệm chi thường xuyên, chi đầu tư công; phát hành các loại hình trái phiếu, vay vốn ODA, huy động nguồn tín dụng; tăng đầu tư từ doanh nghiệp nhà nước; đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư tư nhân, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài; phát triển thị trường vốn trung và dài hạn hiện đại, thu hút các quỹ đầu tư quốc tế và dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài dài hạn, ổn định.

Đồng thời, Chính phủ sẽ xây dựng kịch bản tăng trưởng, giao nhiệm vụ và tiến độ cụ thể cho các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhà nước. Trọng tâm phát triển là ba lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp và thương mại - dịch vụ, gắn với tạo đột phá trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chính phủ cũng xác định thúc đẩy chuyển đổi số thực chất trong quản trị nhà nước, dịch vụ công và nâng cao năng lực điều hành của chính quyền địa phương; đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu, liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ được thúc đẩy trở thành động lực chủ yếu cho tăng trưởng, đổi mới mô hình phát triển và phát triển các ngành kinh tế mới.

Bên cạnh mục tiêu tăng trưởng, nhiệm vụ ưu tiên là tiếp tục củng cố vững chắc nền tảng vĩ mô, kiểm soát lạm phát; điều hành linh hoạt các công cụ chính sách vĩ mô, bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điện. Chính phủ sẽ tiếp tục đổi mới các ngành, lĩnh vực để tiết giảm chi phí trung gian, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, công khai, minh bạch giá và xử lý nghiêm vi phạm; chủ động xây dựng các kịch bản điều hành, giao chỉ tiêu kiểm soát CPI cho các địa phương.

Thủ tướng khẳng định, phát triển kinh tế phải gắn với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an sinh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, để mọi người dân được thụ hưởng thành quả phát triển. Chính phủ sẽ tập trung triển khai hiệu quả các chương trình hành động thực hiện nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị và Quốc hội về phát triển văn hóa, giáo dục, y tế; chủ động phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển hạ tầng nông thôn và triển khai hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia hợp nhất.

Trả lời chất vấn của Đại biểu về giải pháp huy động nguồn vốn đầu tư nước ngoài, vốn đầu tư gián tiếp và nguồn lực từ các nhà đầu tư tư nhân, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đầu tiên và quan trọng nhất là hoàn thiện thể chế. Theo đó, cần xây dựng khuôn khổ pháp lý minh bạch, phù hợp với thông lệ, chuẩn mực quốc tế, tạo lòng tin để người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài yên tâm về môi trường pháp lý, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Cùng với hoàn thiện thể chế, cần kiên định duy trì nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, kiểm soát các cân đối vĩ mô. Theo Thủ tướng, nhà đầu tư sẽ không thể yên tâm nếu môi trường pháp lý thiếu minh bạch, không rõ ràng, khó thực hiện hoặc các cân đối vĩ mô không được bảo đảm.

Đối với nguồn vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài, nhất là các quỹ đầu tư và nguồn vốn trung, dài hạn, Chính phủ sẽ chỉ đạo xây dựng các công cụ thu hút vốn, tạo cơ sở và công cụ tài chính cho nhà đầu tư. Việc triển khai trung tâm tài chính tại TP Hồ Chí Minh và TP Đà Nẵng là một trong những giải pháp cùng với thúc đẩy sự tham gia của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán. Thủ tướng cũng đề cập việc tổ chức FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên mức thị trường mới nổi và một số tổ chức xếp hạng xác định thị trường ở mức đầu tư, qua đó tạo thêm điều kiện huy động vốn.

Về đầu tư công, Thủ tướng cho biết vấn đề quan trọng không chỉ là bố trí vốn mà còn là xác định nguồn vốn được đưa vào đâu. Theo Kết luận 18 của Hội nghị Trung ương 2, số lượng dự án đầu tư công phải được kiểm soát, giảm tối thiểu 30%. Trong nhiệm kỳ vừa qua, số lượng dự án đã giảm mạnh, xuống còn khoảng 5.000 dự án; tổng số dự án sử dụng vốn đầu tư công ngân sách Trung ương theo báo cáo của Bộ Tài chính hiện chỉ còn khoảng trên 3.000 dự án.

Nguồn vốn đầu tư công sẽ được tập trung cho các dự án có tính lan tỏa, liên vùng và hạ tầng thiết yếu như giao thông, cảng biển, một số lĩnh vực khoa học, công nghệ then chốt, nông nghiệp và hạ tầng nông nghiệp. Việc kiểm soát số lượng, chất lượng và tiến độ dự án nhằm bảo đảm vốn đầu tư được sử dụng đúng mục đích, phục vụ tăng trưởng, tạo hiệu ứng lan tỏa để huy động thêm nguồn lực tư nhân và nước ngoài, đồng thời không gây bất ổn trên thị trường.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn chất vấn.

Đối với vấn đề giải ngân vốn dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mà Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn Hải Phòng) quan tâm, Thủ tướng cho biết đây là lĩnh vực mới, khó, các Bộ, ngành Trung ương còn lúng túng trong quá trình triển khai, địa phương còn gặp nhiều khó khăn hơn. Chính phủ và Ban Chỉ đạo 57 đã xác định các nhóm nhiệm vụ cần tập trung thực hiện.

Trong đó, Khung kiến trúc tổng thể số quốc gia phiên bản 1.0 đã được hoàn thiện, tạo nền tảng để các Bộ, ngành, địa phương xây dựng khung kiến trúc của mình và có cơ sở quyết định đầu tư phần cứng, phần mềm, trang thiết bị. Chính phủ cũng đã ban hành khung dữ liệu tổng thể, yêu cầu các Bộ, ngành xây dựng khung dữ liệu chuyên ngành để số hóa và cung cấp dữ liệu.

Tiến độ hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành đang được Chính phủ tập trung chỉ đạo, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. Một số lĩnh vực như dữ liệu đất đai có thể cần thêm thời gian và chuyển sang năm 2027. Thủ tướng lưu ý, việc xây dựng dữ liệu phải bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”, kết nối và liên thông, đòi hỏi nguồn nhân lực, kinh phí và thời gian để số hóa, đồng thời phải xác định những dữ liệu ưu tiên phục vụ quản lý, điều hành.

Về đầu tư cho công nghệ và sản phẩm chiến lược, Chính phủ đã chỉ đạo đẩy nhanh thẩm định, thông qua các chương trình đầu tư. Theo Thủ tướng, đến thời điểm báo cáo đã có khoảng 18 công nghệ và sản phẩm được ưu tiên tập trung, triển khai đặt hàng nghiên cứu, kết nối giữa cơ quan nhà nước với viện, trường đại học và doanh nghiệp. Các Bộ, ngành phải chủ động xác định công nghệ, sản phẩm chiến lược thuộc lĩnh vực quản lý của mình, như vắc xin, thuốc chữa bệnh trong lĩnh vực y tế; gen, giống, phân bón, thuốc trừ sâu trong lĩnh vực nông nghiệp.

Thủ tướng cho biết, các quy định pháp luật cơ bản đã được ban hành, song thực tiễn triển khai trong lĩnh vực mới còn nhiều thách thức. Vì vậy, trong quá trình thực hiện cần tiếp tục đánh giá, nhận diện những vướng mắc về quy định pháp luật để đồng thời có giải pháp hoàn thiện.

Đại biểu Trịnh Xuân An chất vấn.

Trả lời câu hỏi của Đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn Đồng Nai) về hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng, Thủ tướng nhấn mạnh trước hết phải tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ thể chế theo hướng chuẩn mực, đơn giản, minh bạch, dễ thực hiện; giảm thời gian, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Đây là yêu cầu tiên quyết để tạo hành lang pháp lý thông thoáng, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư, phát triển.

Bên cạnh đó, Nhà nước cần có các cơ chế khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các chương trình phát triển sản xuất, kinh doanh. Thủ tướng dẫn các chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ, chiến lược thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa đến năm 2030, chương trình xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, thực thi các hiệp định thương mại tự do và kết nối doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp Việt Nam.

Thủ tướng nêu ví dụ, đối với việc thu hút đầu tư nước ngoài, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, thông qua Luật Đầu tư với các cơ chế khuyến khích mạnh để doanh nghiệp nước ngoài cam kết chuyển giao công nghệ, tăng cường sử dụng nhà cung ứng là doanh nghiệp Việt Nam và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng của Việt Nam.

Thủ tướng cũng đề cập vai trò của Bộ Công Thương và các thương vụ Việt Nam ở nước ngoài trong việc tiếp tục đưa hàng hóa Việt Nam ra thị trường quốc tế, mở mới thị trường thông qua các hiệp định thương mại tự do song phương và theo khối. Cùng với giải pháp của Chính phủ về thuế, đất đai, hỗ trợ tiếp cận vốn và khoa học, công nghệ, bản thân doanh nghiệp Việt Nam cần nỗ lực nâng cao năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Thủ tướng tiếp tục dẫn chứng, trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, Nhà nước sẽ chủ động đặt hàng, phối hợp với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học phát triển công nghệ, sản phẩm có khả năng ứng dụng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiếp cận công nghệ với chi phí hợp lý, tăng năng suất, giảm chi phí trung gian, nâng cao chất lượng sản phẩm, tham gia chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường.

Theo Thủ tướng, các chỉ tiêu như tỷ trọng xuất khẩu, tỷ trọng doanh nghiệp trong nước trong cơ cấu xuất nhập khẩu và mức độ đóng góp của doanh nghiệp nội địa trong chuỗi cung ứng sẽ được thể hiện trong báo cáo kinh tế - xã hội hằng năm để Quốc hội theo dõi, giám sát.