Đề xuất đổi cách tính thuế với khoáng sản kim loại

Đại diện Bộ tài chính – cơ quan chủ trì soạn thảo cho biết, dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành, rà soát các luật liên quan, nghiên cứu Nghị quyết số 10-NQ/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW và tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Một trong những nội dung đáng chú ý là đổi phương pháp tính thuế đối với khoáng sản kim loại theo sản phẩm đầu ra thay vì quy đổi từ sản phẩm sau chế biến về khoáng sản nguyên khai.

Theo quy định hiện hành, việc tính thuế đối với khoáng sản qua chế biến phải xác định định mức sử dụng tài nguyên, quy đổi sản lượng sản phẩm sau chế biến về sản lượng tài nguyên đầu vào, đồng thời xác định chi phí chế biến được trừ. Cách tính này phát sinh nhiều khó khăn, nhất là với các loại quặng đa kim. Dự thảo vì vậy đề xuất tính thuế theo sản phẩm khoáng sản đầu ra, gồm khoáng sản nguyên khai, quặng tinh, kim loại và sản phẩm khác sau chế biến.

Dự thảo cũng bổ sung quy định cụ thể về sản lượng tính thuế theo từng công đoạn. Trường hợp bán khoáng sản nguyên khai, thuế tính trên sản lượng nguyên khai bán ra; nếu đưa khoáng sản vào chế biến, thuế được xác định theo sản phẩm đầu ra tương ứng như quặng tinh, kim loại hoặc sản phẩm khác. Trường hợp sử dụng cả khoáng sản tự khai thác và mua ngoài để chế biến, chỉ tính thuế đối với phần tài nguyên do doanh nghiệp tự khai thác.

Về thuế suất, dự thảo thiết kế theo mức độ chế biến nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ tiên tiến, hiện đại. Trường hợp sản phẩm chứa nhiều loại khoáng sản nhưng không xác định được sản lượng từng loại, áp dụng thuế suất của loại có mức cao nhất…

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn phát biểu tại buổi thẩm định.

Theo Bộ Tài chính, cách tiếp cận này giúp đơn giản hóa việc kê khai, nộp và quản lý thuế, khắc phục những bất cập trong quy đổi sản lượng và giá tính thuế từ sản phẩm đầu ra về đầu vào. Đồng thời, chính sách thuế theo mức độ chế biến được kỳ vọng tạo động lực để doanh nghiệp hạn chế khai thác, xuất bán khoáng sản thô, tăng đầu tư chế biến sâu, nâng cao giá trị tài nguyên và góp phần bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên quốc gia.

Tại buổi thẩm định, các đại biểu tập trung góp ý vào những nội dung trọng tâm của dự thảo, nhất là phương pháp tính thuế đối với khoáng sản kim loại, sản lượng và giá tính thuế, cũng như mức thuế suất theo từng mức độ chế biến. Các ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm quy định rõ ràng, khả thi, thống nhất với các luật chuyên ngành và phù hợp thực tiễn hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản…

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú phát biểu kết luận buổi thẩm định.

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đánh giá dự thảo cơ bản đáp ứng các tiêu chí thẩm định, song đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện một số nội dung.

Thứ trưởng đề nghị làm rõ hơn sự cần thiết sửa đổi Luật, nhất là thời điểm sửa đổi, phạm vi nội dung và lý do tập trung vào khoáng sản kim loại; đồng thời bổ sung căn cứ từ các nghị quyết liên quan, trong đó có Nghị quyết số 10-NQ/TW và Nghị quyết số 70 về năng lượng.

Về tính thống nhất, Thứ trưởng lưu ý một số quy định, khái niệm và bảng thuế suất trong dự thảo chưa đồng bộ, cần rà soát, chỉnh sửa để bảo đảm chính xác, dễ áp dụng. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm soát, hạn chế nguy cơ doanh nghiệp lợi dụng quy định về sản phẩm sau chế biến để giảm nghĩa vụ thuế.

Thứ trưởng cũng đề nghị bổ sung kinh nghiệm quốc tế làm cơ sở xây dựng các mức thuế suất; đánh giá đầy đủ tác động đến ngân sách, nhân lực và việc phân cấp cho địa phương. Cùng với đó, cần nghiên cứu giải pháp ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, cơ sở dữ liệu để hỗ trợ địa phương xác định giá tính thuế…

Đồng thời, Thứ trưởng yêu cầu cơ quan soạn thảo rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, gồm Tờ trình, Báo cáo giải trình, tiếp thu và các tài liệu liên quan, bảo đảm đầy đủ, thống nhất trước khi trình cấp có thẩm quyền.