Diễn biến pháp lý vụ người mẹ dùng búa đánh chết con trai nghiện rượu

Ngày 25/3, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đã dẫn giải bà H Mĩm Niê (54 tuổi) về lại nhà ở xã Ea Tul (huyện Cư M'gar, tỉnh Đắk Lắk) để thực nghiệm điều tra về hành vi dùng búa đánh chết con trai.

Theo đó, khoảng 9 giờ ngày 5/3, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk tiếp nhận tin báo về việc anh Y Khai Niê (27 tuổi, ngụ xã Ea Tul) tử vong tại phòng ngủ, không rõ nguyên nhân. Sau khi khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi và triển khai các biện pháp nghiệp vụ, cơ quan công an xác định đây là vụ án mạng và đối tượng tình nghi chính là mẹ nạn nhân.

Sau khi lo xong đám tang cho con, được sự vận động của lực lượng công an, ngày 7/3, bà H Mĩm Niê đã đến công an đầu thú và khai nhận toàn bộ hành vi giết chết con trai. Theo lời khai của bà H Mĩm Niê, những năm qua anh Y Khai Niê lười lao động, ham chơi, nhiều lần xin tiền mẹ và các thành viên trong gia đình để đi nhậu với bạn bè. Nếu không xin được tiền, anh Y Khai Niê phá đồ đạc trong nhà, đánh đập và đe dọa giết các thành viên trong gia đình.

Ngày 5/3, sau khi nhậu về, anh Y Khai Niê xin 5 triệu đồng để đi ăn chơi nhưng bà H Mĩm Niê trả lời không có. Lúc này, anh Y Khai Niê chửi bới và đe dọa sẽ giết bà H Mĩm Niê, rồi về phòng nằm ngủ. Bực tức vì nhiều lần anh Y Khai Niê xin tiền, bán xe máy của gia đình để tiêu xài, thường xuyên đe dọa giết mình nên bà H Mĩm Niê nảy sinh ý định giết con.

Lúc này, bà H Mĩm Niê đi lấy 1 chiếc búa sang phòng anh Y Khai Niê đang ngủ. Lúc tới cửa phòng, bà H Mĩm Niê đứng nhìn con ngủ rồi bật khóc. Tuy nhiên, sau khi nghĩ lại những hành động mà con trai gây ra, bà H Mĩm Niê đã đi tới dùng búa đánh nhiều cái vào người khiến anh Y Khai Niê tử vong tại chỗ.

Chị H Luit Niê (chị gái của nạn nhân) cho biết anh Y Khai Niê nghiện rượu gần 10 năm nay, thường xuyên xin tiền, đánh đập cha mẹ và người thân. Trước đó, Y Khai Niê xin tiền chị nhưng không có cũng bị Y Khai Niê đánh dù chị đang mang thai.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Lê Hoàng Phúc An - Hệ thống dịch vụ pháp lý Luật sư X cho biết, đây là một vụ án mạng đau lòng khi hung thủ gây án chính là mẹ của nạn nhân, điều đáng chú ý lý do gây án là những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, kéo dài của nạn nhân đối với người mẹ và những người thân trong gia đình. Đây là nguyên nhân, động cơ phạm tội của người phụ nữ này, đồng thời là yếu tố tác động lên tinh thần của đối tượng gây án. Bởi vậy trong quá trình điều tra làm rõ hành vi phạm tội, cơ quan điều tra cũng cần làm rõ mặt chủ quan của tội phạm, trong đó có yếu tố lỗi, động cơ, mục đích.

Cụ thể, cần xem xét làm rõ tinh thần của người phụ nữ này để có hình thức xử lý phù hợp với quy định của pháp luật. Nếu tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật của nạn nhân thì có thể chuyển tội danh sang tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh để giải quyết cho phù hợp với quy định của pháp luật.

Khi đã làm rõ diễn biến chuỗi hành vi của người con trai và của người mẹ để xác định hành vi của người con trai có vi phạm pháp luật nghiêm trọng hay không và hành vi trái pháp luật đó đã tác động đến tinh thần của người mẹ và những người khác như thế nào. Nếu hành vi trái pháp luật nghiêm trọng diễn ra nhiều lần, kéo dài, khiến cho bị can bị áp lực, tinh thần bị dồn nén dẫn đến ảnh hưởng đến việc nhận thức và điều khiển hành vi thì lúc này người mẹ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh căn cứ theo Điều 125 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017, cụ thể:

"Điều 125. Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh. Người nào giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó, thì bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm".

Còn trường hợp kết quả điều tra không đủ căn cứ để xác định tinh thần của bị can là kích động mạnh, sẽ xử lý về tội giết người theo Điều 123 Bộ luật Hình sự thì cũng phải xác định người bị hại có lỗi một phần và khung hình phạt có thể xử lý là phạt tù từ 7 năm đến 15 năm.