Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026: Chuyển đổi số phải tạo ra cách làm mới

Thu hẹp khoảng cách giữa đầu tư và hiệu quả chuyển đổi số

Diễn đàn là sự kiện thường niên quy tụ các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ và đối tác quốc tế nhằm trao đổi các định hướng, giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số và quốc gia số tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là ba trụ cột chiến lược, tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Theo Thứ trưởng, trong những năm gần đây, Việt Nam đã tạo dựng được những nền tảng quan trọng cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Hệ thống thể chế tiếp tục được hoàn thiện với nhiều văn bản pháp luật quan trọng được ban hành và sửa đổi. Riêng năm 2025, nhiều luật liên quan trực tiếp đến chuyển đổi số đã được xây dựng và hoàn thiện như Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Dữ liệu và Luật Trí tuệ nhân tạo.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương - Chuyển đổi số phải tạo ra cách làm mới.

Song song với đó, hạ tầng số tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Tỷ lệ phủ sóng 5G đã đạt trên 90% dân số. Các cơ sở dữ liệu quốc gia quy mô lớn và các nền tảng số dùng chung như Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, VNeID đang từng bước trở thành hạ tầng nền tảng cho hoạt động quản lý nhà nước, phát triển kinh tế và phục vụ người dân.

Một điểm đáng chú ý khác là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang được thúc đẩy ngày càng mạnh mẽ trong cả khu vực công và khu vực tư. Nhiều chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, phổ cập kiến thức và kỹ năng số cho người dân cũng đang được triển khai trên phạm vi rộng.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho rằng, quá trình chuyển đổi số vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. “Chúng ta vẫn đang chứng kiến khoảng cách giữa thể chế và thực thi; giữa hạ tầng được đầu tư và giá trị thực tế được tạo ra; giữa kỳ vọng và trải nghiệm số của người dân, doanh nghiệp”, Thứ trưởng nhận định.

Bản chất của chuyển đổi số là giải quyết vấn đề

Theo lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, câu hỏi lớn đặt ra hiện nay không còn là làm thế nào để có thêm công nghệ hay thêm nền tảng số, mà là làm thế nào để chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống, tạo ra những giá trị mới và những đột phá mới cho phát triển kinh tế - xã hội.

Từ thực tiễn đó, Thứ trưởng cho rằng điều quan trọng nhất hiện nay là phải thay đổi cách tiếp cận đối với chuyển đổi số.

Ông chỉ ra rằng nhiều tổ chức, doanh nghiệp vẫn đang hiểu chuyển đổi số chủ yếu là đầu tư thêm máy móc, phần mềm, nền tảng hay cơ sở dữ liệu. Đây là những điều kiện cần nhưng chưa phải là yếu tố quyết định thành công.

“Bản chất của chuyển đổi số là giải quyết vấn đề. Chuyển đổi số phải bắt đầu từ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn của người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước để tạo ra cách làm mới hiệu quả hơn”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Theo đó, mục tiêu của chuyển đổi số không phải là đưa nguyên trạng các quy trình cũ lên môi trường số, mà là thiết kế lại quy trình, đổi mới phương thức vận hành nhằm tạo ra hiệu quả cao hơn, minh bạch hơn và thuận tiện hơn. “Chuyển đổi số không phải là số hóa quy trình cũ mà phải tạo ra cách làm mới dựa trên công nghệ số”, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương khẳng định.

Theo lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, khi người dân cảm nhận được sự thuận tiện hơn trong tiếp cận dịch vụ công, khi doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí và thời gian trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, khi đội ngũ cán bộ nâng cao được hiệu quả công việc, lúc đó chuyển đổi số mới thực sự phát huy giá trị và tạo ra động lực phát triển bền vững.

Các đại biểu tham quan các gian hàng.

Đề cập chủ đề của Diễn đàn năm nay, Thứ trưởng cho rằng “Phát triển nền tảng số và dịch vụ số, chuyển hoạt động lên môi trường số” không đơn thuần là câu chuyện công nghệ mà phản ánh sự chuyển dịch căn bản trong phương thức vận hành của nền kinh tế và xã hội.

Đó là quá trình chuyển từ môi trường vật lý sang môi trường số; từ dữ liệu phân tán sang dữ liệu kết nối; từ phương thức quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Trong bối cảnh đó, Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026 hướng tới bốn mục tiêu trọng tâm.

Thứ nhất, tạo dựng không gian đối thoại chính sách thực chất giữa cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp, giới nghiên cứu và các đối tác quốc tế nhằm nhận diện các điểm nghẽn và đề xuất giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

Thứ hai, thúc đẩy phát triển các nền tảng số và dịch vụ số dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, coi đây là hạ tầng cốt lõi để xây dựng chính phủ số, phát triển kinh tế số và xã hội số.

Thứ ba, tăng cường kết nối nguồn lực, chia sẻ kinh nghiệm và lan tỏa các mô hình chuyển đổi số hiệu quả từ trung ương đến địa phương, từ khu vực đô thị đến nông thôn, miền núi và hải đảo.

Thứ tư, mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và tăng cường vị thế của Việt Nam trong dòng chảy công nghệ toàn cầu.

Các chuyên gia Số tham gia tọa đàm tại Diễn đàn.

Theo Ban tổ chức, trong khuôn khổ Diễn đàn, các chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và đại diện nhiều tổ chức quốc tế sẽ tập trung thảo luận các giải pháp phát triển nền tảng số, dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo, dịch vụ số và các mô hình chuyển đổi số hiệu quả trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội.

Các phiên thảo luận cũng tập trung vào việc tìm kiếm giải pháp khai thác hiệu quả hơn các nguồn dữ liệu, thúc đẩy ứng dụng AI trong quản trị, sản xuất và cung cấp dịch vụ, qua đó góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và chất lượng phục vụ người dân.

Bày tỏ tin tưởng vào triển vọng phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên số, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho rằng đất nước đang đứng trước cơ hội lớn để tận dụng công nghệ số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo nhằm tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

“Với sự đồng hành của Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp, các nhà khoa học và người dân, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng thành công một quốc gia số phát triển, thịnh vượng và bền vững”, Thứ trưởng nhấn mạnh.