Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm hành vi sử dụng AI, công nghệ cao để gian lận thi cử

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu vừa ký Chỉ thị số 37/CT-TTg ngày 20/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo.

Theo Chỉ thị, thời gian qua, công tác thi, kiểm tra, đánh giá đã có nhiều đổi mới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và bảo đảm công bằng trong đánh giá năng lực người học. Tuy nhiên, tại một số cơ sở giáo dục, việc tổ chức dạy học, kiểm tra và thi vẫn chưa phản ánh đúng thực chất chất lượng đào tạo.

Tình trạng gian lận, vi phạm quy chế thi, thiếu trung thực trong học tập và nghiên cứu khoa học vẫn xảy ra, làm sai lệch kết quả đánh giá, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực, uy tín ngành giáo dục và niềm tin của xã hội.

Để khắc phục tình trạng này, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm; bảo đảm phương châm "học thật, thi thật, đánh giá thật".

Xử lý nghiêm hành vi thi hộ, sửa điểm, sử dụng công nghệ cao để gian lận

Thủ tướng yêu cầu các cơ quan, đơn vị, cơ sở giáo dục chủ động nhận diện nguy cơ gian lận trong thi cử, kiểm tra, đánh giá; chuyển mạnh từ việc tập trung phát hiện, xử lý vi phạm sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Các đơn vị phải rà soát, hoàn thiện quy chế thi, quy trình kiểm tra, đánh giá; tăng cường ứng dụng công nghệ và các biện pháp kỹ thuật nhằm phát hiện, ngăn chặn hành vi gian lận.

Đặc biệt, Chỉ thị yêu cầu kiên quyết xử lý các hành vi học thay, thi hộ, đạo văn, sửa điểm, làm lộ, lọt đề thi, sử dụng công nghệ cao để gian lận; đồng thời xử lý nghiêm những trường hợp bao che, tiếp tay hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động trái quy định đến kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá.

Việc xử lý phải bảo đảm nghiêm minh, đúng quy định, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Cùng với đó, các cơ sở giáo dục phải phân định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân; thiết lập cơ chế kiểm soát chéo, lưu vết hoạt động và kiểm tra độc lập tại những khâu có nguy cơ cao, không để xảy ra tình trạng can thiệp trái phép vào quá trình tổ chức thi.

Không lấy riêng tỷ lệ học sinh khá, giỏi, tốt nghiệp làm căn cứ thi đua

Một nội dung đáng chú ý tại Chỉ thị là yêu cầu đổi mới việc đánh giá thi đua, khen thưởng trong các cơ sở giáo dục nhằm khắc phục bệnh thành tích.

Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, đổi mới việc giao chỉ tiêu xếp loại, kết quả thi, kiểm tra, đánh giá để làm căn cứ thi đua, khen thưởng đối với cơ sở giáo dục, cán bộ quản lý và nhà giáo.

Theo đó, không lấy riêng tỷ lệ người học khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp hoặc kết quả thi làm căn cứ đánh giá, xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân. Nội dung này phải hoàn thành trước ngày 30/11/2026.

Chỉ thị cũng nghiêm cấm việc chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm để đạt thành tích.

Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu rà soát toàn diện các quy định, quy chế thi và hướng dẫn kiểm tra, đánh giá; kịp thời sửa đổi, bổ sung để phòng ngừa các phương thức gian lận mới, nhất là hành vi sử dụng AI, thiết bị công nghệ cao. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trước ngày 15/12/2026.

Tăng cường camera giám sát, thiết bị rà soát kim loại tại các kỳ thi

Để chủ động ngăn chặn gian lận, Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, hướng dẫn sử dụng camera, thiết bị rà soát kim loại và các giải pháp kỹ thuật phù hợp tại những khu vực, khâu có nguy cơ cao trong quá trình tổ chức kiểm tra, đánh giá và thi.

Việc triển khai trước hết tập trung vào kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia và kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông; bảo đảm thiết thực, hiệu quả, an toàn thông tin và đúng quy định pháp luật. Nội dung này phải hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Cùng với đó, ngành giáo dục phải xây dựng lộ trình kiểm tra, đánh giá và thi trên máy tính khi đáp ứng đầy đủ điều kiện; tăng cường quản lý ngân hàng câu hỏi, kiểm soát chất lượng đề thi và bảo mật thông tin.

Thủ tướng cũng yêu cầu xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích, đối sánh kết quả học tập và thi cử nhằm kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường, nguy cơ gian lận.

Xử lý nghiêm cán bộ tiếp tay, bao che gian lận thi cử

Chỉ thị nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan quản lý giáo dục và chính quyền địa phương trong bảo đảm kỷ cương, công bằng, minh bạch trong thi cử.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo tổ chức các hoạt động kiểm tra, đánh giá, thi cử thực chất, nghiêm túc; tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm hành vi vi phạm.

Các địa phương phải chủ động phát hiện, xử lý hoặc phối hợp xử lý hành vi môi giới, tổ chức gian lận, sản xuất, mua bán, cung cấp thiết bị, phần mềm và dịch vụ phục vụ gian lận thi cử.

Đặc biệt, cán bộ, công chức, viên chức và những cá nhân liên quan tuyệt đối không được lợi dụng chức vụ, quyền hạn, vị trí công tác để can thiệp, tác động trái quy định, tiếp tay hoặc bao che hành vi gian lận.

Bộ Công an được giao phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo và các cơ quan liên quan tăng cường phát hiện, điều tra, xử lý những hành vi có dấu hiệu tội phạm như tổ chức gian lận thi cử, làm giả tài liệu, mua bán đề thi, đưa hoặc nhận hối lộ, can thiệp trái phép vào kết quả thi.

Đồng thời, lực lượng công an tăng cường phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi sử dụng công nghệ cao để gian lận, xâm nhập, chiếm đoạt, sửa đổi dữ liệu trái phép hoặc làm lộ, lọt đề thi.

Siết chặt liêm chính học thuật, ngăn chặn gian lận bằng AI

Không chỉ tập trung vào các kỳ thi, Chỉ thị còn yêu cầu tăng cường liêm chính trong học tập và nghiên cứu khoa học tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục phổ thông.

Người đứng đầu cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm toàn diện về liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học, kiểm tra và đánh giá tại đơn vị.

Các cơ sở giáo dục có trách nhiệm rà soát, hoàn thiện quy định về phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi đạo văn, sao chép, thuê hoặc nhờ người khác làm bài, học thay, thi hộ, gian lận trong nghiên cứu khoa học và sử dụng trí tuệ nhân tạo trái quy định.

Đồng thời, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá theo hướng chú trọng quá trình và sản phẩm học tập, nghiên cứu; bảo đảm đánh giá đúng năng lực thực chất của người học, phù hợp với sự phát triển của công nghệ.

Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc triển khai Chỉ thị; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý những tồn tại, vi phạm, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục trung thực, công bằng và minh bạch.