Đảm bảo yêu cầu chống tham nhũng,tiêu cực,gian lận trong đấu thầu
Thảo luận tại phiên họp chuyên đề pháp luật của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cho ý kiến về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội (QH) Vũ Hồng Thanh bày tỏ tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật Đấu thầu để có cơ sở pháp lý nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế trong quá trình tổ chức đấu thầu xảy ra thời gian qua; hạn chế tình trạng tiêu cực, tham nhũng, lãng phí trong công tác này; đặc biệt phải khắc phục được tình trạng việc đấu thầu thuốc, trang thiết bị y tế đang gặp khó khăn, đấu thầu thiên về chọn giá rẻ nhưng không chọn được nhà đầu tư tốt.
Cùng nhận định dự thảo Luật đã bổ sung một số quy định liên quan tới đấu thầu trong lĩnh vực y tế, Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về hình thức mua sắm thông qua các cơ quan Liên Hợp quốc một số loại hàng hóa liên quan đến y tế như vaccine, thuốc, sinh phẩm hoặc các sản phẩm chuyên biệt với mức giá thấp hơn so với việc tổ chức đấu thầu trong nước do đặt hàng số lượng lớn cho các nước trên thế giới.
Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thúy Anh đề nghị Ban soạn thảo cần dự tính đến việc, thuốc và trang thiết bị y tế khó có thể dự trù chính xác nhu cầu sử dụng vì phụ thuộc vào tình hình dịch bệnh. Trong khi đó, việc tổ chức đấu thầu theo quy định của luật mất nhiều thời gian nên có thể xảy ra việc thiếu thuốc, trang thiết bị y tế khi nhu cầu sử dụng thực tế vượt dự trù, ảnh hưởng đến quyền lợi của bệnh nhân và chất lượng dịch vụ.
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga nhận định, đấu thầu là lĩnh vực mà khi nói đến nhiều người sẽ nghĩ ngay đến tình trạng “quân xanh, quân đỏ”, có nhiều gian lận, tiêu cực.Trong đánh giá của Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực Trung ương cũng xác định đấu thầu là lĩnh vực có nhiều nguy cơ về tham nhũng. Vì vậy, khi sửa luật lần này cần xác định rõ tình trạng tham nhũng, tiêu cực trong đấu thầu thời gian qua có nguyên nhân do luật không, nếu có thì cần chỉ rõ nằm ở những quy định nào để sửa đổi đảm bảo đáp ứng được yêu cầu chống tham nhũng, tiêu cực, gian lận trong đấu thầu.
Cũng đề cập đến tình trạng “quân xanh, quân đỏ”, thông thầu, tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động đấu thầu, Chủ tịch QH Vương Đình Huệ đề nghị trong các báo cáo liên quan đến dự án Luật cần chỉ rõ tình trạng này do đâu.
“Bây giờ chúng ta nói bịt lỗ hổng. Vậy, luật này có lỗ hổng không, hổng ở đâu, vá chỗ nào, sửa chỗ nào? Tôi thấy nên đi thẳng vào những vấn đề đó. Nói tới đầu tư công, đấu thầu, đấu giá lúc nào cũng nói hành chính, thủ tục phức tạp, kéo dài, thậm chí là gây ách tắc. Sửa luật lần này cần chỉ hẳn ra nội dung nào, khoản nào làm ách tắc, phức tạp và làm quá trình đấu thầu kéo dài; nêu rõ sửa quy định nào khắc phục được tình trạng này” - Chủ tịch QH nhấn mạnh.
Chủ tịch QH cũng yêu cầu luật hóa các quy định, hạn chế việc tạo ra nhiều tầng nấc trung gian như nghị định, thông tư hướng dẫn có thể làm chậm trễ quá trình thi hành luật; tạo thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện cũng như việc kiểm tra, thanh tra, giám sát, đảm bảo công khai, minh bạch, chặt chẽ, trách nhiệm của các cơ quan tham mưu và người đứng đầu trong hoạt động đấu thầu.
Tránh việc lợi dụng, lạm dụng chỉ định thầu
Các ý kiến tại phiên họp cũng cho rằng, việc dự thảo Luật bổ sung, mở rộng thêm nhiều trường hợp áp dụng hình thức chỉ định thầu so với luật hiện hành là chưa phù hợp với mục tiêu nâng cao tính cạnh tranh, công khai, minh bạch, hiệu quả kinh tế trong hoạt động đấu thầu.
“Lẽ ra phải thắt chặt các trường hợp chỉ định thầu nhưng dự thảo Luật lại mở ra rất rộng. Đề nghị Chính phủ giải trình rõ lý do của từng trường hợp mở rộng chỉ định thầu, rà soát cụ thể từng trường hợp, đánh giá tác động của các trường hợp này để bảo đảm mục tiêu, yêu cầu sửa đổi Luật Đấu thầu đã đặt ra, tránh việc lợi dụng, lạm dụng chỉ định thầu” - bà Lê Thị Nga nêu ý kiến.
Chủ tịch QH Vương Đình Huệ cũng đề nghị cần báo cáo rõ để thuyết phục được QH về việc dự thảo Luật bổ sung nhiều trường hợp chỉ định thầu trong khi xu hướng hiện nay là tăng đấu thầu, chỉ định thầu với những trường hợp cấp bách, cần thiết.
Về lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt, bà Lê Thị Nga đề nghị Ban soạn thảo làm rõ tiêu chí của các trường hợp đặc biệt, đặc thù để đảm bảo tính minh bạch của quy định, đồng thời quy định về nguyên tắc, tiêu chí, điều kiện, yêu cầu đối với các gói thầu được áp dụng lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt.
Kịp thời thể chế hóa chủ trương đổi mới, nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể
Tại phiên họp buổi sáng,cho ý kiến về dự án Luật Hợp tác xã (sửa đổi), Ủy ban thường vụ Quốc hội tán thành việc sửa đổi toàn diện Luật Hợp tác xã hiện hành để kịp thời thể chế hóa Nghị quyết số 20-NQ/TW tại Hội nghị lần thứ 5 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới. Đồng thời, khắc phục những bất cập, những tồn tại trong hoạt động tổ chức hoạt động của hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã hiện hành.
Chủ tịch QH Vương Đình Huệ nhấn mạnh yêu cầu đảm bảo sự phù hợp và thống nhất của các quy định trong dự thảo Luật,cũng như quy định liên quan đến Bộ luật Dân sự, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa...
