Dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất): Phải bảo đảm xử lý được các bất cập thực tế

Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc xây dựng dự án Luật trên cơ sở hợp nhất Luật Đầu tư công với Luật Ngân sách nhà nước là hết sức cần thiết nhằm cụ thể hóa các định hướng của Đảng tại Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV, các nghị quyết, kết luận, chỉ đạo, định hướng của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng rà soát pháp luật, đảm bảo đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận, khả thi.

Tăng cường phân cấp, phân quyền; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; khơi thông mọi nguồn lực, thực hiện hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội trong phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực; đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới; giảm số lượng văn bản phải ban hành, rút ngắn và thống nhất thời gian trong quy trình quản lý ngân sách, giảm chi phí tuân thủ và chi phí tổ chức thực hiện đối với cơ quan quản lý và cơ quan chấp hành.

Dự thảo Luật cơ bản kế thừa những quy định hiện hành đã được thực tiễn chứng minh đem lại các tác động tích cực đến kinh tế - xã hội của đất nước; sửa đổi, bổ sung một số quy định chưa đồng bộ, đang gây khó khăn, vướng mắc, yêu cầu cấp bách cần sửa đổi để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh; thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Đồng thời, tăng cường trách nhiệm của các Bộ, địa phương, cơ quan, đơn vị đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội trong đầu tư công ngay từ khâu đề xuất xây dựng dự án, đến khâu tổ chức thực hiện, giải ngân vốn theo đúng dự toán được giao; việc giải ngân gắn với đánh giá hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ.

Báo cáo tóm tắt ý kiến về định hướng xây dựng dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành với sự cần thiết, căn cứ chính trị, cơ sở pháp lý, căn cứ thực tiễn ban hành Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đã được nêu trong Tờ trình của Chính phủ.

Hồ sơ định hướng xây dựng dự án Luật đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến để trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.

Về định hướng lớn xây dựng dự án Luật, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản nhất trí việc tích hợp kế hoạch đầu tư công 5 năm vào kế hoạch tài chính 5 năm; chủ trương thống nhất quy trình phân bổ và giao dự toán chi ngân sách nhà nước với việc giao kế hoạch đầu tư công hằng năm; chủ trương ban hành một nghị quyết chung về tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước, đồng bộ giữa phân bổ chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên.

Đồng thời, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về tích hợp kế hoạch tài chính và kế hoạch đầu tư công 5 năm; quy trình phân bổ, giao và quản lý dự toán chi đầu tư công hằng năm sau khi hợp nhất; đồng thời làm rõ các nội dung áp dụng thống nhất và các nội dung cần quy định riêng trong nghị quyết về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước.

Thảo luận tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành với định hướng xây dựng dự án Luật nhằm thể chế hóa các nghị quyết, chủ trương của Đảng, khắc phục sự chồng chéo giữa quy trình quản lý ngân sách và đầu tư công, rút ngắn thời gian trong quy trình quản lý ngân sách, giảm chi phí tuân thủ và chi phí tổ chức thực hiện đối với cơ quan quản lý và cơ quan chấp hành.

Về tên gọi của dự án Luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ rà soát, cân nhắc lại tên gọi của luật cho phù hợp; đánh giá tác động kỹ lưỡng để luật sau khi ban hành có tính ổn định cao. Việc hợp nhất phải đảm bảo tính ổn định, tránh tình trạng "nhập vào rồi lại tách ra"; bảo đảm thực chất, không chỉ là lồng ghép kỹ thuật mà phải xử lý được các bất cập thực tế.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành việc tích hợp kế hoạch tài chính 5 năm, kế hoạch đầu tư công 5 năm và quy trình phân bổ dự toán ngân sách hàng năm.

Về các nội dung đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Ủy ban Thường vụ Quốc hội lưu ý, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phải gắn liền với kiểm soát quyền lực, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Việc phân cấp nhiệm vụ chi phải đi đôi với bảo đảm nguồn lực, đặc biệt là đối với ngân sách cấp xã.