Đưa thời trang dân tộc thiểu số ra sàn diễn quốc tế

Cảm hứng từ văn hóa dân tộc thiểu số đang được nhiều nhà thiết kế lựa chọn để sáng tạo ra những bộ sưu tập vươn tầm quốc tế. (Ảnh minh họa - Nguồn: Saigoneer)

Dấu ấn thời trang Việt Nam

Thực tế cho thấy, Việt Nam có rất nhiều tiềm năng để phát huy vẻ đẹp văn hóa bản địa. Với 54 dân tộc anh em cùng sinh sống trên khắp lãnh thổ Việt Nam từ Bắc vào Nam với đặc thù văn hóa Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ. Trong quá trình hình thành và phát triển lịch sử tộc người, mỗi dân tộc đều có bản sắc riêng làm phong phú nền văn hoá Việt Nam.

Đây cũng là một chất liệu để thời trang Việt Nam khai thác và sáng tạo nên những bộ trang phục độc đáo vươn tầm thế giới. Năm 2018, tại Cuộc thi Nữ hoàng Du lịch Quốc tế, người đẹp Diệu Linh chọn trang phục truyền thống của người Mông. Đây cũng là lần đầu tiên, nét văn hoá của dân tộc Mông được người đẹp Việt giới thiệu tại một cuộc thi quốc tế.

Một trong những yếu tố làm nên chiến thắng lịch sự cho Hoa hậu Bảo Ngọc tại Miss Intercontinental 2022 không thể không nhắc đến bộ trang phục “Cô em Dao Đỏ”. Với sắc đỏ - vàng - xanh đặc trưng cùng điểm nhấn là phần tà áo mang hình ảnh giống chiếc quạt xòe rực rỡ, Bảo Ngọc có phần thể hiện tự tin và truyền tải được bản sắc dân tộc tại chiến trường quốc tế. “Cô em Dao Đỏ” được lấy cảm hứng từ trang phục cưới của phụ nữ Dao Đỏ với những họa tiết thổ cẩm đặc trưng.

Cũng trong năm 2022, trang phục dân tộc Việt tỏa sáng tại Tuần lễ thời trang trẻ em quốc tế (Bangkok Kids International Fashion Week) ở Bangkok. Được biết, Bangkok Kids International Fashion Week là sự kiện thời trang mang tầm quốc tế quy tụ sự góp mặt của nhiều nhà mốt đình đám thế giới và được tín đồ thời trang đón đợi mỗi năm.

Bộ sưu tập “Xuống chợ” với 12 thiết kế lấy cảm hứng từ văn hóa của các dân tộc như Hà Nhì, Si La, Tày, Pà Thẻn, Dao Đỏ, Thái, La Hủ, Mông... mang hình ảnh mới mẻ và ấn tượng về trang phục Việt Nam đến với công chúng quốc tế. Các thiết kế của Việt Nam đã được bạn bè quốc tế chào đón và nhận được cơn mưa lời khen.

Năm 2024, “Festival Thổ cẩm Lào Cai - Sắc màu văn hóa” mang chủ đề “Sa Pa - Thổ cẩm miền sương mây” đã trở thành nơi để nhà thiết kế người Tày Vũ Thảo Giang kể câu chuyện dân tộc Tày của mình bằng thổ cẩm.

Bộ sưu tập mang tên “Màu của Mế” đã sử dụng những tấm vải chàm, những sắc màu thổ cẩm khắc họa sâu trong ký ức của nhà thiết kế. Bộ sưu tập đã để lại ấn tượng đẹp về thời trang Việt Nam đối với bạn bè quốc tế trong tuần lễ Festival tại Lào Cai.

Khai thác sự đa dạng của văn hóa dân tộc

Theo PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Phương - Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam (VICAST), Việt Nam có lợi thế về sức mạnh đa dạng bản sắc dân tộc. Mỗi dân tộc có một bản sắc dân tộc riêng biệt, với những bộ trang phục truyền thống độc đáo. Người dân Việt Nam có tư duy mặt trực quan, khả năng phối sắc màu tốt, đó là một trong những lý do thời trang Việt Nam có thế mạnh phát triển mạnh.

Thời trang đang là một ngành nghề mang lại lợi nhuận cao ở Việt Nam và có khả năng vươn tầm ra thị trường quốc tế. Đặc biệt, các thiết kế độc đáo từ thổ cẩm, lụa tơ tằm, lụa sen,... Ngoài ra, ngành thời trang, thủ công mỹ nghệ đang tạo công ăn việc làm cho rất nhiều nhân lực, trong đó có cả những người yếu thế như phụ nữ, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số.

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả chất liệu văn hóa dân tộc trong các thiết kế thời trang, thì chỉ dựa vào kỹ thuật thủ công, hình dáng, màu sắc của trang phục 54 dân tộc Việt Nam là không đủ độc đáo. Các nhà thiết kế sử dụng những câu chuyện văn hóa hấp dẫn, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại để “thổi hồn” cho bộ sưu tập của mình.

Câu chuyện văn hóa có thể được mở rộng, không chỉ những hình ảnh về người mẹ, người con dân tộc thiểu số. Mà có thể cả những lễ hội, đặc sản, món ăn, truyền thuyết, sử thi của người dân tộc. Lấy ví dụ, như trang phục “Bánh tét” của Hoa hậu Kim Dung đã được cô trình diễn tại Miss Universe năm 2021 gây được nhiều tiếng vang trên trường quốc tế về một món ăn đậm đà bản sắc Việt Nam.

Hay mới gần đây nhất, tại show Paris Fashion Air, thuộc Paris Fashion Week 2025, một nhà thiết kế trẻ người Việt Nam đã giới thiệu bộ sưu tập thời trang tôn vinh vẻ đẹp truyền thống. Anh đã có nhiều năm học tập, làm việc tại Đức. Bộ sưu tập đầu tay của anh tại tuần lễ thời trang được lấy cảm hứng từ nhiều chất liệu văn hóa dân gian của Việt Nam như bộ nón lá, nón ba tầm, túi mây tre đan, họa tiết tranh Đông Hồ,…

Hương Ngọc