Khơi dậy đam mê sáng tạo trong hành trình “Tìm kiếm Kĩ sư nhí”

Em Nguyễn Hoàng Thiên Phú bên mô hình “Cáp treo hỗ trợ học sinh vùng cao đến trường” – sản phẩm giành giải Nhất cá nhân tại cuộc thi “Tìm kiếm Kĩ sư nhí – Mùa 2”.

Sau thành công của mùa giải đầu tiên, Cuộc thi “Tìm kiếm Kĩ sư nhí – Mùa 2” ghi nhận sự phát triển vượt bậc cả về quy mô lẫn chất lượng. Nếu Mùa 1 chỉ thu hút vài trăm học sinh tham gia thì năm nay, Cuộc thi đã quy tụ hơn 3.500 học sinh đến từ 17/34 tỉnh, thành phố trên cả nước, tăng gấp 5 lần so với mùa đầu tiên. Khoảng hơn 1.600 bài dự thi đã được gửi về Ban tổ chức cùng hàng trăm chủ đề sáng tạo mới. Đặc biệt, nhiều mô hình không chỉ thể hiện sự khéo léo mà còn cho thấy khả năng quan sát cuộc sống và tư duy giải quyết vấn đề của học sinh.

Những ý tưởng bắt nguồn từ cuộc sống

Mùa giải năm nay xuất hiện nhiều mô hình giàu tính thực tiễn như: “Cáp treo hỗ trợ học sinh vùng cao đến trường”, “Nhà chống lũ”, “Trực thăng cứu trợ”, “Máy hút đinh”, “Xe rác thông minh”, “Hệ thống thu – trữ – tưới nước thông minh” hay “Nhà kính thông minh ứng dụng công nghệ tự động hóa”.

Trong số đó, mô hình “Cáp treo hỗ trợ học sinh vùng cao đến trường” của em Nguyễn Hoàng Thiên Phú đã xuất sắc giành giải Nhất cá nhân nhờ ý tưởng giàu tính nhân văn và khả năng ứng dụng thực tế cao. Mô hình được xây dựng từ trăn trở trước những khó khăn mà học sinh vùng cao phải đối mặt trong mùa mưa lũ. Không chỉ thể hiện tư duy sáng tạo, sản phẩm còn cho thấy khả năng vận dụng kiến thức cơ khí và kỹ thuật của học sinh nhỏ tuổi để giải quyết các vấn đề trong cuộc sống.

Một giải Nhất tập thể khác gây ấn tượng mạnh là mô hình “Ngôi nhà thông minh – Năng lượng xanh”. Mô hình được lấy cảm hứng từ nhu cầu sử dụng năng lượng sạch và xu hướng phát triển nhà ở hiện đại, thân thiện với môi trường. Nhóm học sinh đã tích hợp pin năng lượng mặt trời, điện gió, mô tơ và cảm biến để tạo ra các hoạt động tự động trong ngôi nhà. Sản phẩm cho thấy tư duy công nghệ hiện đại, khả năng tiếp cận STEM và ý thức bảo vệ môi trường của học sinh ngay từ lứa tuổi nhỏ.

Trường Tiểu học Chu Văn An nhận giải nhất tập thể với mô hình “Ngôi nhà thông minh – Năng lượng xanh”, sản phẩm ứng dụng nhiều giải pháp công nghệ và năng lượng tái tạo.

Trong khi đó, mô hình “Khu du lịch Mộc Châu – Sơn La” lại mang đến góc nhìn sáng tạo về bản sắc văn hóa và du lịch địa phương. Mô hình tái hiện sinh động những địa danh nổi tiếng như Cầu kính Bạch Long, Đồi cối xay gió hay khu Happy Land bằng tư duy thiết kế sáng tạo và khả năng mô phỏng công nghệ. Đây cũng là mô hình giành giải Nhất tập thể của nhóm học sinh Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và THCS Chiềng Khừa, xã Lóng Sập, tỉnh Sơn La.

Hành trình trưởng thành của những “kĩ sư nhí”

Không chỉ là sân chơi sáng tạo, Cuộc thi còn trở thành nơi giúp học sinh rèn luyện sự tự tin, khả năng thuyết trình, tinh thần làm việc nhóm và ý chí vượt khó. Em Nguyễn Đức Minh, học sinh lớp 5A4 – quán quân Mùa 1 và tiếp tục đạt giải Ba tập thể ở Mùa 2 – chia sẻ rằng Cuộc thi đã giúp em học hỏi được rất nhiều điều bổ ích, từ kiến thức khoa học, khả năng sáng tạo cho tới sự tự tin khi trình bày ý tưởng của mình. Theo Đức Minh, để đạt được kết quả tốt không chỉ cần niềm đam mê mà còn cần sự kiên trì, chăm chỉ và tinh thần không ngại thử thách. Em cũng mong muốn nhiều bạn học sinh mạnh dạn tham gia để có thêm cơ hội trải nghiệm và trưởng thành.

Lan tỏa STEM tới vùng cao, vùng khó khăn

Học sinh giới thiệu mô hình “Khu du lịch Mộc Châu – Sơn La” với nhiều danh lam thắng cảnh được tái hiện bằng tư duy sáng tạo và mô phỏng công nghệ.

Tại xã Lóng Sập, tỉnh Sơn La, nhóm học sinh Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và THCS Chiềng Khừa đã xuất sắc giành giải Nhất tập thể với mô hình “Khu du lịch Mộc Châu - Sơn La”. Ông Trần Xuân Thành, Chủ tịch UBND xã Lóng Sập cho rằng Cuộc thi là sân chơi bổ ích giúp học sinh phát huy tinh thần sáng tạo, tư duy khoa học, khả năng làm việc nhóm và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Theo ông Thành, thành tích đạt được không chỉ là niềm tự hào của gia đình và nhà trường mà còn là niềm vui chung của địa phương. Thành công của các em cho thấy học sinh vùng cao hoàn toàn có thể tự tin vươn lên, dám nghĩ, dám làm và tiếp cận khoa học công nghệ hiện đại. Thầy Nguyễn Kim Cương, Hiệu trưởng Trường PTDTBT TH&THCS Chiềng Khừa cho biết Cuộc thi đã góp phần khơi dậy niềm say mê học tập, tinh thần sáng tạo và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh vùng cao. Trong khi đó, thầy Hoàng Trung Hiếu, Giáo viên hướng dẫn nhóm học sinh đạt giải cũng chia sẻ: Mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng các em luôn nỗ lực tìm tòi, nghiên cứu và hoàn thiện sản phẩm bằng tất cả sự sáng tạo và quyết tâm của mình.

Gieo mầm sáng tạo cho thế hệ tương lai

Học sinh Trường Tiểu học Lê Ngọc Hân (Lào Cai) tại lễ trao giải “Ngôi trường của các kĩ sư nhí”.

Bên cạnh cơ cấu giải thưởng gồm 3 giải Nhất, 3 giải Nhì, 5 giải Ba, 35 giải Khuyến khích và 347 giải Triển vọng, Mùa 2 còn có thêm giải thưởng “Ngôi trường của các kĩ sư nhí” dành cho 3 trường có số lượng bài dự thi nhiều nhất. Giải thưởng mới không chỉ tạo động lực cho học sinh mà còn khuyến khích các nhà trường lan tỏa mạnh mẽ tinh thần STEM, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ trong học tập.

Sự phát triển mạnh mẽ của Cuộc thi sau hai mùa tổ chức cho thấy STEM, và công nghệ đang dần trở thành cầu nối giúp học sinh biến trí tưởng tượng thành những sản phẩm hữu ích cho cuộc sống. Quan trọng hơn, hành trình ấy đang góp phần nuôi dưỡng một thế hệ học sinh biết sáng tạo, biết quan sát, biết giải quyết vấn đề và dám biến những ý tưởng của mình thành giá trị thực tiễn cho cộng đồng.

Cuộc thi “Tìm kiếm Kĩ sư nhí” do Công ty cổ phần Đầu tư Xuất bản – Thiết bị Giáo dục Việt Nam (VEPIC) phối hợp cùng Công ty Cổ phần Sách Cánh Diều miền Nam tổ chức. Đây cũng là hai đơn vị tham gia nghiên cứu, sản xuất Bộ thiết bị thực hành Công nghệ lớp 5 và Bộ lắp ghép kỹ thuật lớp 4, 5 nhằm hỗ trợ học sinh tiếp cận STEM, công nghệ và giáo dục thực hành ngay từ bậc tiểu học.