Đó là “Bốn việc cần làm ngay” được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ trong bài viết “Nhân tài và kiến quốc” đăng trên báo Cứu Quốc số 91 ngày 14/11/1945.
Trước đó, ngay trước thềm lễ Độc lập, ngày 27/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị cải tổ Ủy ban Dân tộc Giải phóng vừa được Quốc dân Đại hội Tân Trào bầu ra trước đó thành Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, với việc mời thêm “nhiều nhân sĩ tham gia Chính phủ đặng cùng nhau gánh vác nhiệm vụ nặng nề mà quốc dân giao phó”.
Sắc lệnh số 78 là một trong 118 Sắc lệnh nằm trong Tập Sắc lệnh của Chủ tịch Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà 1945 – 1946 được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2016. Sắc lệnh này có chữ ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh và ông Bộ trưởng Bộ Tài chính Phạm Văn Đồng và Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp tiếp ký. Bản gốc Sắc lệnh hiện đang được lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.
Ngày 3/9/1945, một ngày sau lễ Độc lập, 15 thành viên của Chính phủ lâm thời, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, tiến hành phiên họp đầu tiên. Ngay trong phiên họp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu ra 6 nhiệm vụ cấp bách của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa:
Thứ nhất, giải quyết nạn đói. Người đề nghị Chính phủ “phát động một chiến dịch tăng gia sản xuất. Trong khi chờ đợi ngô, khoai và những thứ lương thực phụ khác, phải ba bốn tháng mới có, tôi đề nghị mở cuộc lạc quyên. Mười ngày một lần, tất cả chúng ta nhịn ăn một bữa. Gạo tiết kiệm được phát cho người nghèo.”
Thứ hai, giải quyết nạn dốt, cần đề nghị mở một chiến dịch để chống nạn mù chữ.
Thứ ba, phải có một hiến pháp dân chủ và đề nghị Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu.
Thứ tư, phải giáo dục nhân dân từ bỏ những tật xấu do chế độ thực dân đã dùng mọi thủ đoạn để đầu độc và hủ hóa dân ta, “mở cuộc chiến dịch giáo dục lại tinh thần nhân dân bằng cách thực hiện: cần, kiệm, liêm, chính”.
Thứ năm, bỏ ngay ba thứ thuế: thuế thân, thuế chợ, thuế đò và “tuyệt đối cấm hút thuốc phiện”.
Thứ sáu, tuyên bố: tín ngưỡng tự do Lương - Giáo đoàn kết.
Từ 6 nhiệm vụ cấp bách ấy, Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngay lập tức thực thi bằng hàng loạt Sắc lệnh tác động đời sống dân sinh sau đó. Đơn cử như việc ngày 7/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh bãi bỏ thuế thân; Ngày 8/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh thành lập Nha Bình dân học vụ để phụ trách việc chống nạn mù chữ trong cả nước; Ngày 20/10/1945, Chính phủ ra Thông tư giảm tô 25% so với mức địa tô trước Cách mạng; ngày 26/10/1945, Chính phủ ra Nghị định giảm thuế ruộng 20% và miễn thuế hoàn toàn cho những vùng bị ngập lụt; Ngày 8/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi toàn dân chống nạn đói, một trong những tai họa lớn và cấp bách.
Bên cạnh những Sắc lệnh tác động đến đời sống dân sinh xã hội, Chính phủ lâm thời còn liên tiếp cho ra đời những sắc lệnh mang tính lịch sử tới nền dân chủ như việc ngày 8/9/1945, Chính phủ ra Sắc lệnh mở cuộc Tổng tuyển cử để bầu Quốc dân đại hội (Quốc hội). Ngày 20/9/1945, Chính phủ ra Sắc lệnh số 34/SL thành lập Uỷ ban dự thảo Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (gồm 7 người).
Củng cố nền hành chính quốc gia cũng là một trong những đầu việc được Chính phủ đầu tiên của đất nước hết sức chú trọng. Ngày 22/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 63/SL về tổ chức, quyền hạn, cách làm việc của Hội đồng nhân dân và Ủy ban hành chính các cấp.
Đặc biệt, nỗ lực kiến thiết nước nhà những ngày đầu độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ năm 1945 còn thể hiện ở việc ngày 31/12/1945, ban hành Sắc lệnh số 78 về việc lập một Uỷ ban gọi là Ủy ban Nghiên cứu kế hoạch kiến quốc. Uỷ ban này ra đời theo lời đề nghị của Bộ trưởng Bộ Nội vụ sau khi đã trao đổi ý kiến với nhiều nhà trí thức, chuyên môn và nhân sĩ và sau khi Hội đồng Chính phủ đã thoả thuận. Ngay trong lời mở đầu Sắc lệnh số 78/SL có đoạn viết: “Xét rằng ngay khi lo việc kháng chiến, Chính phủ đã bắt đầu công việc kiến quốc, nhưng sự kiến quốc cần phải có một chương trình cụ thể được nghiên cứu một cách kỹ càng…”.
Thời điểm đó, Uỷ ban gồm 41 thành viên, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Chính phủ. Nhiệm vụ của Ủy ban được xác định rõ tại “Điều thứ nhất” của Sắc lệnh số 78/SL: “Nghiên cứu một kế hoạch thiết thực để kiến thiết quốc gia về các ngành kinh tế, tài chính, hành chính, xã hội, văn hóa và thảo ra những đề án kiến thiết đưa lên Chính phủ”. Điều 8 Sắc lệnh còn định rõ: “Uỷ ban nghiên cứu kế hoạch kiến quốc có quyền giao thiệp với tất cả các Bộ và Công sở để thu thập tài liệu và sẽ được Chính phủ giúp về tài chính và nhân viên”.
Ủy ban Nghiên cứu kế hoạch kiến quốc được xem là tổ chức tiền thân của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) hiện nay. Ngày 14/5/1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký ban hành Sắc lệnh số 68/SL thành lập Ban Kinh tế Chính phủ (thay cho Ủy ban NCKHKT), đánh dấu một mốc lịch sử mới của ngành KH&ĐT trước những yêu cầu của công cuộc kháng chiến và kiến quốc trong thời kỳ đó.
Hồ Chí Minh đặt ra yêu cầu đối với Ủy ban Nghiên cứu kế hoạch kiến quốc là: “Tôi mong rằng, các ngài cũng đem hết tài năng và tri thức giúp cho Chính phủ về mặt kiến thiết. Các ngài sẽ là những cố vấn có kinh nghiệm, có tài năng của Chính phủ. Chúng ta cố gắng thực hiện khẩu hiệu kháng chiến, kiến quốc để thực hiện: Có sức giúp sức, có tài năng giúp tài năng”. “Chúng ta đã tranh được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét, thì tự do, độc lập cũng không làm gì. Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”- Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở các thành viên Uỷ ban ngay trong cuộc họp đầu tiên của Ủy ban ngày 10/1/1946.
Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu: “Chúng ta phải thực hiện ngay: 1. Làm cho dân có ăn./2. Làm cho dân có mặc/3. Làm cho dân có chỗ ở/4. Làm cho dân có học hành”. “Cái mục đích chúng ta đi đến là bốn điều đó. Đi đến để dân nước ta xứng đáng với tự do, độc lập và giúp sức được cho tự do độc lập”- Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh.
Có thể nói Sắc lệnh số 78 ngày 31/12/1945 là một trong những quyết sách kịp thời phục vụ cho công cuộc kiến quốc nước nhà. Nhờ vậy, kinh tế nước ta đã dần được khôi phục, nhân dân có cơm ăn áo mặc, trẻ em được đến trường, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện. Điều này cũng cho thấy thể hiện sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Chiều 15/6, tại trụ sở Chính phủ, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã tiếp đồng chí Khamphan Phommathat, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lào và Đoàn nhân dịp sang thăm, làm việc tại Việt Nam và tham dự Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung biên giới Việt Nam - Lào mở rộng lần thứ 7.
PLM - Mới đây, Báo Pháp luật Việt Nam nhận được đơn thư của nhiều hộ dân tại xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa phản ánh những bất cập liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại Dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích Lăng Miếu Triệu Tường (giai đoạn 2).
(PLM) - Chiều 15/6, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đã đón Đoàn cấp cao Bộ Tư pháp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào do Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Khăm-phăn Phôm-ma-thắt làm Trưởng đoàn sang thăm và làm việc tại Việt Nam.
PLM - Liên quan vụ án cố ý gây thương tích giữa bị cáo Nguyễn Mạnh Tường sinh năm 1981, trú tại: 48C Vạn Thành, Phường Cam Ly - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, và bị cáo Nguyễn Thị Hạnh sinh năm 1972, có địa chỉ tại 83C Lâm Viên, Phường Cam Ly – Đà Lạt, Lâm Đồng. Ngày 9.6, Toà án Nhân dân khu vực 1 – Lâm Đồng nhận thấy vụ án có tính chất phức tạp, khi lời khai của các bị cáo mâu thuẫn, nhiều điểm chưa được làm rõ, vì vậy sau khi nghị án HĐXX đã quyết định trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung làm rõ.
(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng. Sau nhiều ngày truy vết mạng lưới kho vận, nhóm phóng viên đã phát hiện ra nơi những chiếc mũ Masontex được phân phối đi khắp nơi là từ tổng kho Laizanbao. Kho Laizanbao tọa lạc ngay trong khuôn viên của Trường Cao đẳng nghề số 2 - Bộ Quốc phòng, có địa chỉ khu Đồi Ấm, xã Vĩnh Thành, tỉnh Phú Thọ.
PLM - Trở lại công trường những ngày này, những ánh nhìn e ngại buộc phải nhường chỗ cho sự ngỡ ngàng trước một đại công trình rộn ràng. Không còn những hạng mục thi công dở dang thay vào đó là quyết tâm thực hiện công trình đang được đắp bồi từng ngày qua vôi vữa, kính thép và những giọt mồ hôi hối hả, minh chứng cho một lời cam kết đang bứt tốc tiến sát vạch đích.
(PLM) - Theo quy định của ngành y tế, xe cấp cứu muốn hoạt động phải được cấp phép, bảo đảm đầy đủ trang thiết bị chuyên dụng và có nhân viên y tế đi kèm. Tuy nhiên, thực tế ghi nhận tại khu vực Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thời gian gần đây xuất hiện nhiều phương tiện cá nhân được hoán đổi công năng để vận chuyển bệnh nhân như xe cấp cứu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.
(PLM) - Từ ngày 1/7/2026, việc thu bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN) sẽ được thực hiện theo mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng theo quy định tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
PLM - Ngày 9/6, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo lấy ý kiến dự thảo Hồ sơ dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Sau gần 10 năm thi hành, Luật Đấu giá tài sản đã góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong xử lý tài sản.
Minh Anh - Nguyễn Khánh
(PLM) - Trước làn sóng mạng xã hội ca ngợi tinh dầu dừa chữa nấm Candida, chuyên gia lên tiếng cảnh báo: đâu là sự thật khoa học, nguy cơ khi tự ý dùng và cách nhận biết thông tin sức khỏe sai lệch?
