Đó là “Bốn việc cần làm ngay” được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ trong bài viết “Nhân tài và kiến quốc” đăng trên báo Cứu Quốc số 91 ngày 14/11/1945.
Trước đó, ngay trước thềm lễ Độc lập, ngày 27/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị cải tổ Ủy ban Dân tộc Giải phóng vừa được Quốc dân Đại hội Tân Trào bầu ra trước đó thành Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, với việc mời thêm “nhiều nhân sĩ tham gia Chính phủ đặng cùng nhau gánh vác nhiệm vụ nặng nề mà quốc dân giao phó”.
Sắc lệnh số 78 là một trong 118 Sắc lệnh nằm trong Tập Sắc lệnh của Chủ tịch Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà 1945 – 1946 được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2016. Sắc lệnh này có chữ ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh và ông Bộ trưởng Bộ Tài chính Phạm Văn Đồng và Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp tiếp ký. Bản gốc Sắc lệnh hiện đang được lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.
Ngày 3/9/1945, một ngày sau lễ Độc lập, 15 thành viên của Chính phủ lâm thời, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, tiến hành phiên họp đầu tiên. Ngay trong phiên họp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu ra 6 nhiệm vụ cấp bách của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa:
Thứ nhất, giải quyết nạn đói. Người đề nghị Chính phủ “phát động một chiến dịch tăng gia sản xuất. Trong khi chờ đợi ngô, khoai và những thứ lương thực phụ khác, phải ba bốn tháng mới có, tôi đề nghị mở cuộc lạc quyên. Mười ngày một lần, tất cả chúng ta nhịn ăn một bữa. Gạo tiết kiệm được phát cho người nghèo.”
Thứ hai, giải quyết nạn dốt, cần đề nghị mở một chiến dịch để chống nạn mù chữ.
Thứ ba, phải có một hiến pháp dân chủ và đề nghị Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu.
Thứ tư, phải giáo dục nhân dân từ bỏ những tật xấu do chế độ thực dân đã dùng mọi thủ đoạn để đầu độc và hủ hóa dân ta, “mở cuộc chiến dịch giáo dục lại tinh thần nhân dân bằng cách thực hiện: cần, kiệm, liêm, chính”.
Thứ năm, bỏ ngay ba thứ thuế: thuế thân, thuế chợ, thuế đò và “tuyệt đối cấm hút thuốc phiện”.
Thứ sáu, tuyên bố: tín ngưỡng tự do Lương - Giáo đoàn kết.
Từ 6 nhiệm vụ cấp bách ấy, Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngay lập tức thực thi bằng hàng loạt Sắc lệnh tác động đời sống dân sinh sau đó. Đơn cử như việc ngày 7/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh bãi bỏ thuế thân; Ngày 8/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh thành lập Nha Bình dân học vụ để phụ trách việc chống nạn mù chữ trong cả nước; Ngày 20/10/1945, Chính phủ ra Thông tư giảm tô 25% so với mức địa tô trước Cách mạng; ngày 26/10/1945, Chính phủ ra Nghị định giảm thuế ruộng 20% và miễn thuế hoàn toàn cho những vùng bị ngập lụt; Ngày 8/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi toàn dân chống nạn đói, một trong những tai họa lớn và cấp bách.
Bên cạnh những Sắc lệnh tác động đến đời sống dân sinh xã hội, Chính phủ lâm thời còn liên tiếp cho ra đời những sắc lệnh mang tính lịch sử tới nền dân chủ như việc ngày 8/9/1945, Chính phủ ra Sắc lệnh mở cuộc Tổng tuyển cử để bầu Quốc dân đại hội (Quốc hội). Ngày 20/9/1945, Chính phủ ra Sắc lệnh số 34/SL thành lập Uỷ ban dự thảo Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (gồm 7 người).
Củng cố nền hành chính quốc gia cũng là một trong những đầu việc được Chính phủ đầu tiên của đất nước hết sức chú trọng. Ngày 22/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 63/SL về tổ chức, quyền hạn, cách làm việc của Hội đồng nhân dân và Ủy ban hành chính các cấp.
Đặc biệt, nỗ lực kiến thiết nước nhà những ngày đầu độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ năm 1945 còn thể hiện ở việc ngày 31/12/1945, ban hành Sắc lệnh số 78 về việc lập một Uỷ ban gọi là Ủy ban Nghiên cứu kế hoạch kiến quốc. Uỷ ban này ra đời theo lời đề nghị của Bộ trưởng Bộ Nội vụ sau khi đã trao đổi ý kiến với nhiều nhà trí thức, chuyên môn và nhân sĩ và sau khi Hội đồng Chính phủ đã thoả thuận. Ngay trong lời mở đầu Sắc lệnh số 78/SL có đoạn viết: “Xét rằng ngay khi lo việc kháng chiến, Chính phủ đã bắt đầu công việc kiến quốc, nhưng sự kiến quốc cần phải có một chương trình cụ thể được nghiên cứu một cách kỹ càng…”.
Thời điểm đó, Uỷ ban gồm 41 thành viên, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Chính phủ. Nhiệm vụ của Ủy ban được xác định rõ tại “Điều thứ nhất” của Sắc lệnh số 78/SL: “Nghiên cứu một kế hoạch thiết thực để kiến thiết quốc gia về các ngành kinh tế, tài chính, hành chính, xã hội, văn hóa và thảo ra những đề án kiến thiết đưa lên Chính phủ”. Điều 8 Sắc lệnh còn định rõ: “Uỷ ban nghiên cứu kế hoạch kiến quốc có quyền giao thiệp với tất cả các Bộ và Công sở để thu thập tài liệu và sẽ được Chính phủ giúp về tài chính và nhân viên”.
Ủy ban Nghiên cứu kế hoạch kiến quốc được xem là tổ chức tiền thân của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) hiện nay. Ngày 14/5/1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký ban hành Sắc lệnh số 68/SL thành lập Ban Kinh tế Chính phủ (thay cho Ủy ban NCKHKT), đánh dấu một mốc lịch sử mới của ngành KH&ĐT trước những yêu cầu của công cuộc kháng chiến và kiến quốc trong thời kỳ đó.
Hồ Chí Minh đặt ra yêu cầu đối với Ủy ban Nghiên cứu kế hoạch kiến quốc là: “Tôi mong rằng, các ngài cũng đem hết tài năng và tri thức giúp cho Chính phủ về mặt kiến thiết. Các ngài sẽ là những cố vấn có kinh nghiệm, có tài năng của Chính phủ. Chúng ta cố gắng thực hiện khẩu hiệu kháng chiến, kiến quốc để thực hiện: Có sức giúp sức, có tài năng giúp tài năng”. “Chúng ta đã tranh được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét, thì tự do, độc lập cũng không làm gì. Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”- Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở các thành viên Uỷ ban ngay trong cuộc họp đầu tiên của Ủy ban ngày 10/1/1946.
Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu: “Chúng ta phải thực hiện ngay: 1. Làm cho dân có ăn./2. Làm cho dân có mặc/3. Làm cho dân có chỗ ở/4. Làm cho dân có học hành”. “Cái mục đích chúng ta đi đến là bốn điều đó. Đi đến để dân nước ta xứng đáng với tự do, độc lập và giúp sức được cho tự do độc lập”- Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh.
Có thể nói Sắc lệnh số 78 ngày 31/12/1945 là một trong những quyết sách kịp thời phục vụ cho công cuộc kiến quốc nước nhà. Nhờ vậy, kinh tế nước ta đã dần được khôi phục, nhân dân có cơm ăn áo mặc, trẻ em được đến trường, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện. Điều này cũng cho thấy thể hiện sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Tại khu vực từ ngõ 412 đến ngõ 462 đường Bưởi, thuộc dự án hoàn thiện và khớp nối hạ tầng kỹ thuật khu 7,2ha Vĩnh Phúc (phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội) xuất hiện một số thửa đất có hình dáng dị dạng, méo mó, đã hoặc đang hình thành các công trình có mặt tiền rất hẹp, kết cấu méo hoặc vát theo ranh giới giải phóng mặt bằng. Những công trình này tạo nên hình ảnh thiếu đồng bộ, làm ảnh hưởng đến cảnh quan chung của khu vực.
PLM) - Bệnh viện Việt Đức vừa thực hiện thành công ca ghép dương vật đầu tiên từ người hiến chết não tại Việt Nam, mở ra bước tiến mới của ngoại khoa và hy vọng phục hồi chức năng sinh dục cho bệnh nhân.
(PLM) - Gia đình ông Nguyễn Trường Vinh đang sinh sống, kinh doanh ổn định trên thửa đất của gia đình tại số 06 Cách Mạng Tháng 8, khu phố Hưng Phước, phường Hưng Định, TP Thuận An, tỉnh Bình Dương (cũ), nay thuộc phường Thuận An, TP Hồ Chí Minh bị một số đối tượng đến đập phá tài sản gây thiệt hại lớn.
(PLM) - Khác với hai mùa trước chỉ tổ chức cho vận động viên là nhà báo, phóng viên, giải leo núi "Bước chân trên mây" mùa 3, do báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với tỉnh Lai Châu đã mở rộng đối tượng tham gia với cộng đồng đam mê trekking. Quy mô tối đa của giải là 500 vận động viên, gồm 100 nhà báo, phóng viên và 400 vận động viên phong trào. Giải gồm ba cự ly thi đấu: 5km; 11km và 22km dành riêng cho nhà báo, phóng viên. Theo dự kiến giải leo núi “Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026” sẽ chính thức diễn ra vào ngày 4.10.2026 tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu.
(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng.
Nhóm PV
(PLM) - Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đoàn công tác đã đến tỉnh Quảng Trị dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại nhiều di tích lịch sử, nghĩa trang quốc gia. Chuỗi hoạt động thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời góp phần lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
(PLM) - Vừa qua, tại trụ sở văn phòng đại diện Tp.HCM, Báo Pháp Luật Việt Nam phối hợp cùng CLB Doanh Nhân và Pháp Luật tổ chức Lễ công bố Chương trình Carvan Tuyên truyền phổ biến pháp luật về ATGT học đường, thiện nguyện - kết nối giao thương lần 4, diễn ra từ ngày 18 đến ngày 20 tháng 9, năm 2026 tại xã Tuy Đức - tỉnh Lâm Đồng, với chủ đề: "Vững tay lái – Sáng đường biên".
(PLM) - Ra đời từ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân vào ngày 28/7/1929, trải qua hành trình 97 năm đồng hành cùng những thăng trầm của lịch sử dân tộc, Công đoàn Việt Nam luôn kiên định với một sứ mệnh thiêng liêng: đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động. Viết tiếp trang sử vẻ vang ấy, các cấp công đoàn cơ sở hôm nay vẫn đang không ngừng đổi mới, hiện thực hóa sứ mệnh bằng những phong trào thi đua thiết thực và nhân văn.
(PLM) - Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những mất mát, hy sinh của các thế hệ đi trước vẫn luôn là dấu ấn không thể phai mờ trong ký ức dân tộc. Đằng sau nền độc lập, hòa bình hôm nay là máu xương của những người con đã ngã xuống và những giọt nước mắt âm thầm của các Mẹ Việt Nam anh hùng. Những câu chuyện ấy không chỉ nằm lại ở quá khứ mà còn là lời nhắc nhở, là động lực, là gương soi để thế hệ hôm nay dựng xây Tổ quốc.
(PLM) - Tháng 7 về, trong không khí tri ân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7), hành trình tìm về những vùng quê cách mạng ở Thanh Hóa để thăm các Mẹ Việt Nam anh hùng khiến người ta không khỏi nghẹn lòng. Ở đó, có những người mẹ đã dành trọn tuổi xuân, dành cả những người thân yêu nhất cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Sau những năm tháng chiến tranh đi qua, nỗi đau mất chồng, mất con vẫn lặng lẽ nằm lại trong ánh mắt, trong từng câu chuyện kể của các mẹ.
