Kỳ tích 5 năm, hơn 2.000km đường bộ cao tốc

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong những đột phá chiến lược. Trong đó tập trung đầu tư các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, quy mô lớn, có tính lan tỏa, kết nối vùng, cơ bản hoàn thành cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Cao Bằng - Cà Mau.

Đây từng là một công việc rất khó. Chỉ mới năm, bảy năm trước, việc đi lại giữa nhiều tỉnh, thành vẫn còn là điều cách trở, khó khăn khi phụ thuộc vào một số tuyến quốc lộ nhất định thường xuyên đông đúc kẹt xe, tốc độ lưu thông hạn chế. Đến tận 2020, về đường bộ cao tốc, cả nước mới chỉ có 1.163km. Để đầu tư một dự án cao tốc, không chỉ cần tiền, mà còn phải thực hiện rất nhiều công tác từ chuẩn bị đầu tư, công nghệ, nguồn nguyên vật liệu, nhà thầu đủ năng lực, công tác giải phóng mặt bằng…

Để khắc phục, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành hàng loạt cơ chế đặc thù như triển khai đồng thời các công việc; giao địa phương làm cơ quan chủ quản; chỉ định thầu; giao mỏ trực tiếp cho nhà thầu, nâng công suất mỏ…

Do các công việc triển khai dự án liên quan nhiều Bộ, ngành, địa phương, cần sự chỉ đạo xuyên suốt thống nhất, Thủ tướng đã thành lập Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải (BCĐ) do Thủ tướng làm Trưởng ban, lãnh đạo các Bộ, ngành, địa phương là thành viên. BCĐ tổ chức họp giao ban định kỳ, yêu cầu các địa phương thành lập các BCĐ, giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị, tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc... Thủ tướng đã lập 7 đoàn công tác do các Phó Thủ tướng làm Trưởng đoàn trực tiếp kiểm tra hiện trường để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; phát động phong trào “500 ngày đêm thi đua”… Có thể nói, chúng ta đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc triển khai chương trình phát triển hệ thống đường cao tốc.

Kết quả đến nay cả nước đã hoàn thành đưa vào khai thác và thông xe kỹ thuật 3.345km tuyến chính cao tốc, 458km nút giao và đường dẫn (tổng số 3.803km); cơ bản hoàn thành, thông xe kỹ thuật toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng - Cà Mau theo Nghị quyết Đại hội XIII. Và con số trên vẫn chưa dừng lại. Hàng loạt tuyến cao tốc trục ngang cũng đang được thực hiện, như hệ thống mạch máu cung cấp sức sống cho một cơ thể đang ngày càng phát triển, lớn mạnh.

Từ kỳ tích đã đạt được trong lĩnh vực đường bộ cao tốc, nhiều ý kiến cho rằng bài học cần phát huy là tránh đầu tư dàn trải; ưu tiên nguồn lực các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, quy mô lớn, có tính lan tỏa, kết nối vùng; dám nghĩ lớn, làm lớn; kịp thời hoàn thiện chính sách tháo gỡ các vướng mắc, “điểm nghẽn”; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao năng lực trách nhiệm… Người dân cũng mong muốn những kinh nghiệm này sẽ được áp dụng trong lĩnh vực đầu tư hạ tầng giao thông nói chung, để giải quyết tình trạng ùn ứ kẹt xe hiện vẫn đang diễn ra tại một số đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM; để các dự án hạ tầng giao thông lớn là động lực tăng trưởng mạnh mẽ cho nền kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao chất lượng sống của mọi người.