LÂM ĐỒNG: Kỳ án bán nhà đất nhiều lần bị VKS, Tòa án trả hồ sơ

Chỉ vì đứng tên nhà đất giúp em gái

Bà Hoàng Thị Thương (SN 1960, ngụ 39 Đinh Tiên Hoàng, phường 2, TP Đà Lạt, Lâm Đồng), hiện đang là bị can trong vụ án “Trốn thuế”. Theo hồ sơ, tháng 8/2017, bà Nguyễn Thị Hồng Thủy (em cùng mẹ khác cha với bà Thương) nhờ chị đứng tên vay tiền tại một ngân hàng ở TP HCM để mua nhà đất số 41 Đinh Tiên Hoàng (phường 2, Đà Lạt). Bà Thương đồng ý, đứng tên trên sổ đỏ.

Tháng 6/2018, ông Vũ Quang Liêm (ngụ TP HCM) hỏi bà Thủy để mua căn nhà 41. Bà Thủy đưa giấy tờ bản sao, nói tài sản đứng tên chị gái và chị gái giao bà Thủy giao dịch mua bán. Hai bên thoả thuận mua bán căn nhà giá 29,5 tỷ. Ngày 29/6/2018, ông Liêm chuyển cho bà Thương 4,5 tỷ đặt cọc; hẹn khi ký hợp đồng chuyển nhượng trả tiếp 24 tỷ; sang tên xong trả nốt 1 tỷ.

Do căn nhà đang thế chấp ngân hàng vay 23 tỷ nên chị em bà Thương đề nghị bên mua cho vay tiền để tất toán khoản vay và lấy lại bản chính sổ đỏ rồi làm hợp đồng chuyển nhượng. Ông Liêm không đồng ý. Chị em bà Thương vay bà Đoàn Thị Tuyết Lanh 8,5 tỷ; vay ông Phan Văn Quang 15 tỷ để tất toán khoản vay.

Sau khi lấy bản chính sổ đỏ, ngày 7/7/2018, chị em bà Thương và ông Liêm đến Văn phòng Công chứng tại phường 3 (Đà Lạt) ký hợp đồng chuyển nhượng. Trước khi ký, các bên thoả thuận ký với giá 10 tỷ, thấp hơn thực tế để giảm tiền thuế. Đồng thời hai bên ký một hợp đồng chuyển nhượng trị giá 29,5 tỷ đồng (không có xác nhận của công chứng viên). Ký xong, ông Liêm trả tiếp 24 tỷ như thoả thuận.

Chị em bà Thương sau đó đến hạn trả tiền cho bà Lanh nhưng không trả. Người này có đơn gửi đến công an. Ngày 18/10/2019, Cơ quan CSĐT Công an Lâm Đồng ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can với bà Thương để điều tra hành vi “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Cùng ngày, CQĐT thi hành lệnh bắt tạm giam, nhưng do sức khoẻ bị can không đảm bảo nên đã thay thế bằng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú.

Ngày 18/2/2020, CQĐT ra kết luận KLĐT số 11/KLĐT(VPCQCSĐT), đề nghị truy tố bị can Thương về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Quá trình điều tra, bà Thương đã trả đủ 8,5 tỷ cho bà Lanh; cho rằng không lừa đảo mà do khó khăn tài chính nên xoay xở trả dần.

Bà Thương trình bày, do em gái kinh doanh gặp khó khăn, bà vì thương em nên đứng tên hộ nhà đất. Khi em bị đòi nợ, do chưa kịp nhận được tiền, bà cũng đã lấy hết tiền tiết kiệm, bán cả nhà đất để trả nợ thay. “Rồi bị truy tố. Gia đình tôi từ đó cũng tan nát, con trai út suy sụp rồi đột tử, chồng đổ bệnh phải ra tận Hà Nội điều trị, giờ cả nhà phải đi ở trọ”, bà Thương nói.

VKS nhiều lần trả hồ sơ

Cũng trong giai đoạn này, vụ việc rẽ sang hướng khác khi CQĐT điều tra bà Thương về hành vi trốn thuế khi chuyển nhượng nhà đất 41. Cụ thể là có 2 hợp đồng mua bán, trong đó tại hợp đồng có công chứng và thực hiện nghĩa vụ thuế là 10 tỷ đồng; hợp đồng không công chứng có giá 29,5 tỷ.

Sau khi có các quyết định trưng cầu giám định của cơ quan thuế, CQĐT xác định các loại thuế mà bà Thương, ông Liêm đã trốn gồm thuế thu nhập cá nhân (bà Thương phải nộp) là 295,8 triệu đồng; và lệ phí trước bạ (ông Liêm phải nộp) 73,9 triệu đồng.

Quá trình điều tra, CQĐT nhiều lần tạm đình chỉ vụ án, tạm đình chỉ điều tra bị can rồi phục hồi điều tra. “Trong quá trình thực hiện hợp đồng, Thương đã cho Nguyễn Thị Hồng Thủy mượn tiền, đến hết ngày 21/7/2018, bà Thuỷ không trả tiền nên Thương không có tiền trả cho bà Lanh. Quá trình điều tra, Thương đã hoàn trả toàn bộ 8,5 tỷ đồng cho bà Lanh. Do vậy, không nhất thiết phải truy cứu trách nhiệm hình sự với Thương về việc này. Hiện CQĐT đã chứng minh rõ được hành vi trốn thuế của bị can Thương và những người liên quan quy định tại Điều 200 BLHS”.

Từ nhận định trên, ngày 31/3/2021, Thượng tá Phạm Xuân Thủy, Phó Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an Lâm Đồng ký Quyết định thay đổi Quyết định khởi tố bị can 112/CSĐT ngày 18/10/2019, khởi tố bị can với bà Thương về tội “Trốn thuế” theo khoản 2 Điều 200 BLHS. Cùng ngày, các Quyết định được VKSND tỉnh phê chuẩn và có Quyết định 05/QĐ-VKSP2 chuyển vụ án “trốn thuế” về Cơ quan CSĐT Công an Đà Lạt điều tra.

Quá trình điều tra, Công an Đà Lạt tách vụ án. Theo CQĐT, với ông Liêm và bà Thủy; khi tiếp nhận hồ sơ vụ án chưa thể làm việc do bà Thủy bỏ đi khỏi nơi cư trú; ông Liêm thì đã gửi giấy triệu tập nhưng chưa thể làm việc do không đủ sức khoẻ, lại ở vùng dịch COVID-19 thời điểm đó.

Do đó ngày 23/6/2021, Công an Đà Lạt ban hành KLĐT 151/KLĐT-ĐCSKT với bị can Thương về tội Trốn thuế. Hành vi của bà Thủy, ông Liêm sẽ tiếp tục điều tra xử lý sau.

Ngày 26/7/2021, VKSND Đà Lạt trả hồ sơ điều tra bổ sung vụ án để làm rõ căn cứ tách hành vi của bà Thủy, ông Liêm. Ngày 14/9/2021, Công an Đà Lạt ra KLĐT bổ sung số 20/KLĐT-ĐCSKT, giữ nguyên theo KLĐT 151.

Ngày 15/10/2021, VKSND Đà Lạt lại có quyết định trả hồ sơ, lý do CQĐT vẫn chưa làm rõ căn cứ tách hành vi của bà Thủy, ông Liêm. Công an Đà Lạt trả lời đã phối hợp Công an quận 8 (TP HCM) làm việc. Ông Liêm khai việc mua bán căn nhà 41 chủ yếu là giao dịch với bà Thủy. Bà Thủy hiện “bỏ trốn khỏi địa phương” nên chưa xác định được những lời trình bày của ông Liêm.

Ngày 30/11/2021, VKSND Đà Lạt có Cáo trạng 267/CT-VKS truy tố bà Thương tội Trốn thuế theo điểm b khoản 2 Điều 200 BLHS; trốn thuế, lệ phí trước bạ với tổng số 369,8 triệu đồng.

Tòa án cũng nhiều lần trả hồ sơ

Khi cáo trạng chuyển sang TAND Đà Lạt, ngày 29/12/2021, tòa trả hồ sơ để điều tra bổ sung vì nhận định, nếu không có hành vi câu kết của ông Liêm cùng ký hợp đồng để kê khai giá trị thấp hơn giá trị chuyển nhượng nhằm trốn thuế phí thì sẽ không cấu thành hành vi của bị can Thương.

Toà nhận định hành vi của ông Liêm có dấu hiệu cấu thành tội Trốn thuế với vai trò là người giúp sức cho bị can Thương. Công an Đà Lạt chưa khởi tố ông Liêm là vi phạm điểm c khoản 1 Điều 280 BLTTHS; chưa có quyết định tạm đình chỉ vụ án với bị can mà ra Quyết định tách vụ án 14a/QĐ-ĐCSKT ngày 14/11/2021 là vi phạm thủ tục tố tụng theo khoản 2 Điều 170, khoản 2 Điều 242 BLTTHS.

Ngày 20/6/2022, TAND Đà Lạt tiếp tục trả hồ sơ điều tra bổ sung. Cũng như lần trước, tòa nhận định hành vi của ông Liêm có dấu hiệu của tội Trốn thuế.

Cũng theo Tòa, khi khởi tố bà Thương về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, Công an tỉnh Lâm Đồng đã lấy lời khai, bản tường trình, biên bản đối chất với bà Thương, ông Liêm, bà Thủy; đã xác định việc dù đất đứng tên mình, bà Thương tham gia ký kết hợp đồng chuyển nhượng với ông Liêm; nhưng thực chất đất là của bà Thủy nhờ chị đứng tên hộ; mọi giao dịch chuyển nhượng do bà Thủy, ông Liêm bàn bạc.

Để xem xét với hành vi của ông Liêm, bà Thủy và xem xem đánh giá toàn diện chứng cứ trong vụ án, Tòa lại quyết định trả hồ sơ cho VKS Đà Lạt để điều tra bổ sung vấn đề khởi tố bị can với ông Liêm để điều tra làm rõ hành vi trốn thuế; điều tra làm rõ hành vi và vai trò bà Thủy.

Mới đây nhất, ngày 10/9/2022, Cơ quan CSĐT Công an Đà Lạt đã ban hành KLĐT bổ sung. CQĐT giữ nguyên KLĐT số 51 đề nghị truy tố bà Thương về tội Trốn thuế theo khoản 2 Điều 200BLHS. Theo KLĐT bổ sung, CQĐT đã ra quyết định khởi tố bị can với ông Liêm; đang điều tra làm rõ hành vi, vai trò của bà Thủy trong việc giúp sức bà Thương, ông Liêm trốn thuế.

(Nguồn: Báo in Pháp luật Việt Nam số 266 ra ngày 23/9/2022)