Loạt chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 5

Giá dịch vụ quản lý chung cư tại Hà Nội cao nhất 16.500 đồng/m2

Từ ngày 1/5, Hà Nội áp dụng khung giá dịch vụ quản lý vận hành nhà chung cư. Cụ thể, nhà chung cư không có thang máy có mức giá 700 đến 5.000 đồng/m2/tháng; nhà có thang máy từ 1.200 đến 16.500 đồng/m2/tháng.

Khung giá trên không áp dụng cho các dịch vụ cao cấp, nhà ở xã hội, nhà chung cư cũ chưa cải tạo và các trường hợp đã thống nhất giá qua Hội nghị nhà chung cư hoặc trong hợp đồng mua bán, thuê căn hộ.

Đối tượng áp dụng gồm cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư, Ban quản trị, đơn vị quản lý vận hành và các cá nhân liên quan. Sở Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với các sở ngành liên quan để theo dõi, tổng hợp ý kiến và điều chỉnh giá khi có biến động. UBND các quận, huyện chịu trách nhiệm kiểm tra và giải quyết tranh chấp liên quan đến quản lý, vận hành nhà chung cư. Quyết định này thay thế Quyết định số 243/QĐ-UBND ngày 12/1/2017.

Tăng mức hỗ trợ học sinh vùng khó khăn

Hiệu lực từ 1/5, Nghị định 66/2025 quy định chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hải đảo và người trong diện hưởng chính sách.

Cụ thể, trẻ em học bán trú được hỗ trợ tiền ăn trưa 360.000 đồng/tháng, thời gian hưởng không quá 9 tháng/năm học. Học sinh bán trú và học viên bán trú được hỗ trợ tiền ăn 936.000 đồng, tăng khoảng 20% so với hiện nay.

Nếu học sinh và học viên bán trú phải tự túc chỗ ở do nhà trường không thể bố trí được trong trường hoặc học sinh lớp 1, lớp 2, khuyết tật có nhu cầu tự túc chỗ ở gần trường để người thân chăm sóc được hỗ trợ 360.000 đồng.

Ngoài ra, học sinh được hỗ trợ mỗi tháng 15 kg gạo. Học sinh bán trú lớp 1 là người dân tộc thiểu số học tiếng Việt trước khi vào học chương trình lớp 1 được hưởng thêm một tháng các chính sách trên.

Học sinh dân tộc nội trú và học sinh dự bị đại học được cấp chăn, màn và các đồ dùng cá nhân khác với kinh phí 1,08 triệu đồng. Mỗi năm học, học sinh được cấp hai bộ quần áo đồng phục và vở, giấy, bút và các dụng cụ học tập khác với kinh phí 1,08 triệu đồng.

Học sinh dân tộc nội trú được cấp tiền tàu xe hai lần vào dịp Tết Nguyên đán và dịp nghỉ hè (cả lượt đi và lượt về) theo giá vé thông thường của phương tiện giao thông công cộng. Học sinh dự bị đại học và học sinh dân tộc nội trú cuối cấp chỉ được cấp tiền tàu xe một lần vào dịp Tết Nguyên đán.

Thay đổi quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng

Thông tư 06/2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo có hiệu lực từ ngày 5/5 sửa đổi nhiều quy định về tuyển sinh đại học, trong đó có bỏ xét tuyển sớm.

Xét tuyển sớm là các đợt tuyển sinh trước kỳ thi tốt nghiệp THPT, phổ biến là xét học bạ, điểm thi đánh giá năng lực, tư duy, chứng chỉ quốc tế (SAT, ACT, IELTS...) kết hợp tiêu chí khác. Các đại học vẫn có thể dùng những phương thức này, nhưng phải xét chung đợt với điểm thi tốt nghiệp, đồng thời quy đổi điểm giữa các phương thức, tổ hợp về thang chung.

Bộ cũng quy định điểm cộng khuyến khích, điểm thưởng với thí sinh có thành tích đặc biệt hay có chứng chỉ ngoại ngữ, không được vượt quá 10% mức tối đa của thang điểm xét, ví dụ tối đa 3 điểm trên thang 30. Đồng thời, các trường phải đảm bảo không có thí sinh nào có điểm xét tuyển (bao gồm cả điểm cộng và điểm ưu tiên khu vực, đối tượng) vượt quá mức tối đa.

Với tổ hợp xét tuyển, Bộ không giới hạn số lượng, nhưng yêu cầu gồm ít nhất ba môn, phù hợp với đặc điểm, yêu cầu của chương trình đào tạo. Trong đó, Toán hoặc Ngữ văn là bắt buộc, với trọng số tính điểm không dưới 25%. Thực tế các năm trước, hầu hết trường đảm bảo điều này.

Các đại học được quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn này để đưa vào tổ hợp xét tuyển, nhưng trọng số không quá 50%. Trường hợp xét học bạ, các trường phải dùng kết quả học tập cả năm lớp 12 với trọng số không dưới 25%. Thí sinh được xét tuyển thẳng không được xác nhận nhập học sớm như trước. Các em vẫn phải đăng ký nguyện vọng trên hệ thống theo kế hoạch chung của Bộ. Các trường không được yêu cầu nhóm này cam kết hay xác nhận nhập học sớm.

Tăng mức công tác phí cho cán bộ, công chức

Thông tư 12/2025 của Bộ Tài chính quy định chế độ công tác phí, chế độ chi hội nghị có hiệu lực từ ngày 4/5. Trong đó, phụ cấp lưu trú là khoản tiền hỗ trợ thêm cho người đi công tác ngoài tiền lương do cơ quan, đơn vị cử người đi công tác chi trả, được tính từ ngày bắt đầu đi đến khi kết thúc đợt công tác trở về cơ quan, đơn vị.

Mức phụ cấp lưu trú để chi trả cho người đi công tác là 300.000 đồng/ngày, tăng 100.000 đồng/ngày so với quy định hiện nay. Trường hợp đi công tác trong ngày, thủ trưởng cơ quan, đơn vị, quyết định mức phụ cấp lưu trú theo các tiêu chí: Số giờ thực tế đi trong ngày, quãng đường đi công tác và phải được quy định trong quy chế chi tiêu nội bộ của cơ quan, đơn vị.

Cán bộ, công chức, viên chức và người lao động ở đất liền được cử đi công tác làm nhiệm vụ trên biển, đảo thì được hưởng mức phụ cấp lưu trú 400.000 đồng/người/ngày, tăng 150.000 đồng so với hiện nay. Trường hợp một số ngành đặc thù đã được cấp có thẩm quyền quy định về chế độ khi đi công tác trên biển, đảo thì được chọn chế độ quy định cao nhất (phụ cấp lưu trú hoặc chi bồi dưỡng) để chi trả cho người đi công tác.

Bổ sung quy định quản lý kho xăng dầu và điều hành giá bán lẻ

Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 18/2025/TT-BCT ngày 13/3/2025 sửa đổi, bổ sung quy định về kinh doanh xăng dầu, có hiệu lực từ ngày 2/5/2025. Thông tư này bổ sung quy định về báo cáo tình hình sử dụng kho xăng dầu.

Theo đó, thương nhân đầu mối và phân phối có kho xăng dầu phải báo cáo định kỳ hàng quý về Bộ Công Thương và Sở Công Thương địa phương, trước ngày 10 tháng đầu tiên của kỳ tiếp theo. Nội dung báo cáo bao gồm thông tin về kho, bể, dung tích, và sản lượng xăng dầu qua kho. Sở Công Thương có trách nhiệm giám sát và báo cáo khi phát hiện vi phạm.

Ngoài ra, Thông tư cũng sửa đổi quy định về hợp đồng đại lý bán lẻ xăng dầu. Khi đại lý ký hợp đồng với nhiều thương nhân, cần bổ sung hồ sơ đề nghị sửa đổi Giấy xác nhận và Giấy chứng nhận theo quy định. Thương nhân đầu mối sản xuất xăng dầu cũng phải báo cáo sản lượng bán trong nước theo từng chủng loại, từ ngày 21 tháng trước đến ngày 20 tháng cuối quý, để xác định tỷ trọng sản lượng xăng dầu nội địa và nhập khẩu trong công thức giá cơ sở.

Về điều hành giá, Bộ Công Thương sẽ công bố giá cơ sở và giá bán lẻ xăng dầu dựa trên số liệu giá thành phần và ý kiến của Bộ Tài chính. Đồng thời, Thông tư này bãi bỏ quy định về Tổ liên ngành điều hành giá xăng dầu, nâng cao tính chủ động trong quản lý nguồn cung và giá cả thị trường.

Điều chỉnh tỷ lệ sở hữu cổ phần nhà đầu tư nước ngoài tại ngân hàng

Nghị định số 69/2025 hiệu lực từ 19/5, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 01/2014 về việc nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần của tổ chức tín dụng Việt Nam.

Theo đó, tổng mức sở hữu cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá 30% vốn điều lệ của một ngân hàng thương mại Việt Nam, trừ một số trường hợp. Tổng mức sở hữu cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá 50% vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng phi ngân hàng Việt Nam.

Tổng mức sở hữu cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài tại ngân hàng thương mại nhận chuyển giao bắt buộc (không bao gồm các ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ) được vượt 30%, nhưng không quá 49% vốn điều lệ của ngân hàng thương mại nhận chuyển giao bắt buộc.

Sửa đổi quy định về nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần tổ chức tín dụng Việt Nam

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 69/2025/NĐ-CP ngày 18/3/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 01/2014/NĐ-CP về việc nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần tại tổ chức tín dụng Việt Nam.

Theo đó, về phạm vi điều chỉnh, Nghị định này quy định điều kiện, thủ tục mua cổ phần, tổng mức sở hữu cổ phần tối đa của các nhà đầu tư nước ngoài, tỉ lệ sở hữu cổ phần tối đa của một nhà đầu tư nước ngoài, tỉ lệ sở hữu cổ phần tối đa của một nhà đầu tư nước ngoài và người có liên quan của nhà đầu tư đó tại một tổ chức tín dụng Việt Nam; điều kiện đối với tổ chức tín dụng Việt Nam bán cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài.

Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc trường hợp phải đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục đầu tư theo quy định đối với nhà đầu tư nước ngoài khi tham gia đầu tư, góp vốn, mua cổ phần theo quy định của pháp luật thì phải tuân thủ các quy định đối với nhà đầu tư nước ngoài tại Nghị định này khi mua cổ phần của tổ chức tín dụng Việt Nam.

Bên cạnh đó, Nghị định quy định, tổng mức sở hữu cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá 30% vốn điều lệ của một ngân hàng thương mại Việt Nam, trừ trường hợp quy định tại các khoản 6, 6a Điều này hoặc trong thời gian thực hiện quy định tại khoản 9 Điều 14 Nghị định này. Tổng mức sở hữu cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá 50% vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng phi ngân hàng Việt Nam, trừ trường hợp quy định tại khoản 6 Điều này.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 19/5/2025.

Quy định mới về đặt hàng in, đúc tiền giữa Ngân hàng Nhà nước và cơ sở trong nước

Ngày 26/3/2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc ký ban hành Quyết định số 06/2025/QĐ-TTg quy định việc đặt hàng giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam với các cơ sở in, đúc tiền trong nước để thực hiện in tiền giấy, sản xuất tiền kim loại. Quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 19/5.

Theo đó, các cơ sở in, đúc tiền phải là đơn vị hợp pháp, có chức năng in tiền, sản xuất tiền kim loại theo quy định pháp luật ngân hàng, đồng thời đáp ứng đầy đủ yêu cầu về năng lực tài chính, cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật, trình độ công nghệ và nguồn nhân lực. Đặc biệt, các cơ sở này phải đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối trong toàn bộ hoạt động in, đúc tiền.

Việc đặt hàng sẽ căn cứ theo định mức kinh tế - kỹ thuật do Ngân hàng Nhà nước ban hành, kế hoạch in, đúc tiền hàng năm và đơn giá do cấp có thẩm quyền quy định. Sau khi được giao kế hoạch, cơ sở in, đúc tiền sẽ xây dựng phương án giá dịch vụ gửi Ngân hàng Nhà nước thẩm định. Trên cơ sở thẩm định này, Bộ Tài chính sẽ ban hành giá tối đa, và Ngân hàng Nhà nước quyết định đơn giá cụ thể cho từng sản phẩm, đảm bảo không vượt quá mức trần đã phê duyệt.

Quyết định cũng quy định việc điều chỉnh đơn giá phải tuân thủ theo các nguyên tắc của pháp luật về giá. Ngoài ra, các nội dung khác liên quan đến đặt hàng sẽ thực hiện theo Nghị định số 32/2019/NĐ-CP của Chính phủ về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên.

Quy định về mức bồi dưỡng giám định tư pháp

Ngày 4/4/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 08/2025 về chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp.

Đối tượng áp dụng theo quy định của Quyết định này gồm: a) Người được hưởng chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp bao gồm: Giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc là những người hưởng lương từ ngân sách nhà nước thực hiện giám định tư pháp.

Người giúp việc cho người giám định tư pháp hưởng lương từ ngân sách nhà nước, bao gồm: Trợ lý, kỹ thuật viên và những người khác hỗ trợ cho người giám định tư pháp, tham gia trực tiếp vào quá trình thực hiện giám định và do thủ trưởng tổ chức được trưng cầu giám định phân công hoặc do người giám định tư pháp chịu trách nhiệm điều phối việc thực hiện giám định chỉ định; cán bộ kỹ thuật hình sự trong trường hợp tham gia khám nghiệm tử thi, mổ tử thi, khai quật tử thi.

Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ khi giám định đối với trường hợp khám nghiệm tử thi, mổ tử thi, khai quật tử thi.

Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Quyết định cũng quy định về chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp theo ngày công. Theo đó, chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp theo ngày công được áp dụng đối với việc giám định tư pháp trong các lĩnh vực: Kỹ thuật hình sự; tài chính; ngân hàng; văn hóa; xây dựng; nông nghiệp và môi trường; khoa học và công nghệ; công thương; tư pháp và các lĩnh vực khác mà không thuộc quy định tại Điều 3 Quyết định này.

Chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp theo vụ việc được áp dụng đối với giám định trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần.

Quyết định số 08/2025 của Thủ tướng chính thức có hiệu lực từ ngày 20/5/2025.

Thanh Hà (tổng hợp)