Lũ đã đi qua gần 1 năm, hàng chục hộ dân ở Cha Nga vẫn sống trong cảnh tạm bợ

Người dân mong mỏi tái định cư

Do ảnh hưởng bão số 3 vào tháng 7/2025, nhiều xã miền Tây Nghệ An chịu thiệt hại nặng nề. Lũ lụt đã làm 484 căn nhà bị sập, vùi lấp, cuốn trôi hoàn toàn (trong đó, xã Mỹ Lý có 224 ngôi nhà bị sập và cuốn trôi, hơn 100 ngôi nhà bị ngập sâu); 2.328 nhà bị thiệt hại dưới 70%; tài sản bị trôi, hư hỏng; nhiều diện tích hoa màu, công trình bị hư hỏng… với tổng thiệt hại ước tính 3.800 tỷ đồng.

Ngoài ra, các cơ sở giáo dục bị thiệt hại khoảng 100 tỷ đồng. Trong đó, xã Mỹ Lý có 224 ngôi nhà bị sập và cuốn trôi, hơn 100 ngôi nhà bị ngập sâu.

Trước thực trạng đó, Bộ Công an và chính quyền địa phương cùng các nhà hảo tâm đã khẩn trương chung tay dựng nhà tình nghĩa, giúp hàng trăm người dân ổn định cuộc sống.

Tuy nhiên, vẫn còn một số hộ dân tại bản Cha Nga, xã Mỹ Lý vẫn chưa được tái định cư, sống thấp thỏm trong những căn nhà tạm.

Nhiều người trong một gia đình sống tạm bợ trong những ngôi chòi tạm

Ngồi trước căn chòi tạm dựng bên sườn đồi, ông Lò Văn Tiến (62 tuổi, bản Cha Nga) vẫn chưa nguôi ám ảnh về trận lũ kinh hoàng năm ngoái. Căn nhà gỗ mà gia đình ông dành dụm nhiều năm mới dựng được đã bị dòng nước dữ cuốn trôi chỉ trong vài phút. Không chỉ mất nhà, gia đình ông còn thiệt hại nhiều tài sản, vật nuôi và ruộng nương, ước tính hơn 500 triệu đồng. “Giờ gia đình vẫn phải ở lều bạt, chỉ mong có đất để dựng lại căn nhà nhỏ, ổn định cuộc sống”, ông Tiến chia sẻ.

Chưa tìm được vị trí tái định cư thích hợp

Cùng hoàn cảnh, chị Lương Thị Dung (39 tuổi) cho biết, trận lũ đã cuốn sạch toàn bộ nhà cửa và tài sản của gia đình. Hiện cả nhà vẫn sống trong chòi tạm, điều kiện sinh hoạt vô cùng thiếu thốn. “Mùa mưa thì dột, mùa đông thì lạnh, các con không có chỗ học hành ổn định. Chỉ mong Nhà nước sớm bố trí đất tái định cư để gia đình có mái nhà đàng hoàng”, chị nói.

Chưa thể tái định cư do chưa tìm được vị trí tái định cư phù hợp

Ông Lò Văn May (56 tuổi) cũng cho hay, căn nhà trước đây nằm sát bờ sông của gia đình ông đã bị lũ cuốn trôi hoàn toàn. Sau thiên tai, gia đình ông nhận được khoảng 20 triệu đồng hỗ trợ cùng một số nhu yếu phẩm. Tuy nhiên, số tiền này không đủ để dựng lại nhà. “Hiện tôi đang sống tạm trên đất của bản. Chỉ mong có đất ổn định để làm lại nhà, yên tâm sinh sống”, ông May bày tỏ.

Theo ông Lương Văn Nhưn, Trưởng bản Cha Nga, toàn bản có 94 hộ thì có tới 56 hộ bị ảnh hưởng bởi trận lũ, trong đó 36 ngôi nhà bị cuốn trôi hoàn toàn. Nhiều gia đình mất trắng tài sản, phải dựng lều tạm ven sườn đồi để sinh sống. Người dân nơi đây chủ yếu sống dựa vào nương rẫy và đánh bắt cá trên sông Nậm Nơn, nên sau lũ, cuộc sống càng thêm khó khăn.

Hiện nay, sinh hoạt của người dân trong các căn chòi tạm giữa núi rừng gặp vô vàn trở ngại. Những ngày mưa, nước dột khắp nơi, nền đất ẩm ướt gây bất tiện trong sinh hoạt. Trẻ nhỏ không có không gian học tập ổn định.

Đặc biệt, bản vẫn chưa có điện lưới quốc gia, người dân chỉ sử dụng điện từ máy phát trong khoảng 2 - 3 giờ mỗi ngày. Nguồn nước sinh hoạt chủ yếu lấy từ các khe suối gần bản.

Ông Lương Văn Bảy, Chủ tịch UBND xã Mỹ Lý, cho biết trận lũ lịch sử tháng 7/2025 đã gây thiệt hại nghiêm trọng, trong đó bản Cha Nga là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất. Sau lũ, nhiều khu dân cư không còn đảm bảo an toàn do nguy cơ sạt lở, vì vậy không thể bố trí người dân quay lại nơi ở cũ.

Chính quyền địa phương đang phối hợp với các cơ quan chức năng khẩn trương khảo sát, tìm vị trí phù hợp để xây dựng khu tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng.

Trước mắt, địa phương đã tạo điều kiện cho một số hộ đăng ký dựng nhà lắp ghép theo mẫu do Bộ Công an hỗ trợ. Bên cạnh đó, nhiều hộ cũng lựa chọn phương án tự làm nhà theo phong tục, phù hợp với điều kiện sinh sống. Tuy nhiên, việc tìm quỹ đất an toàn tại khu vực miền núi gặp nhiều khó khăn do địa hình phức tạp, nhiều nơi có nguy cơ sạt lở cao, đòi hỏi phải khảo sát kỹ lưỡng.

Đối với những hộ có nhà bị lũ cuốn trôi hoàn toàn, sau khi hoàn thành nhà ở, Nhà nước sẽ hỗ trợ hơn 250 triệu đồng mỗi hộ. Chính quyền địa phương đang nỗ lực phối hợp với các cấp, ngành để sớm bố trí nơi ở ổn định, giúp người dân vượt qua khó khăn, từng bước ổn định cuộc sống sau thiên tai.

Dù đã gần một năm trôi qua kể từ trận lũ lịch sử, cuộc sống của nhiều hộ dân ở bản Cha Nga vẫn chưa thể trở lại bình thường. Những mái lều tạm bợ giữa núi rừng không chỉ là nơi trú ngụ mà còn là nỗi lo thường trực về an toàn, sinh kế và tương lai của con em họ. Việc sớm tìm được quỹ đất phù hợp, bố trí tái định cư ổn định không chỉ là mong mỏi chính đáng của người dân mà còn là nhiệm vụ cấp thiết của chính quyền các cấp.