Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Luật Tư pháp cho người chưa thành niên đang được Tòa án nhân dân Tối cao lấy ý kiến góp ý. Dự thảo Luật Tư pháp cho người chưa thành niên xây dựng các nội dung: Tư pháp người chưa thành niên vi phạm pháp luật; Tư pháp người chưa thành niên là bị hại, người làm chứng, đương sự; Tư pháp người chưa thành niên bị cai nghiện ma túy bắt buộc; Tư pháp người chưa thành niên về thi hành án và tái hòa nhập cộng đồng.
Vấn đề về tư pháp người chưa thành niên về thi hành án và tái hòa nhập cộng đồng nhận được nhiều sự quan tâm, trong đó nhấn mạnh biện pháp xử lý chuyển hướng cho người chưa thành niên vi phạm pháp luật. Xử lý chuyển hướng là quá trình thay thế các hình phạt trong hệ thống pháp luật hình sự bằng các biện pháp nhân văn, phù hợp tâm lý, lứa tuổi nhưng vẫn bảo đảm tính nghiêm minh và các nguyên tắc pháp luật.
Công ước quốc tế về quyền trẻ em khuyến cáo các quốc gia thành viên cần đề ra các biện pháp xử lý trẻ em vi phạm pháp luật hình sự mà không phải sử dụng đến thủ tục tư pháp như ra lệnh chăm sóc, hướng dẫn và giám sát; tư vấn; thử thách; chăm nuôi; các chương trình giáo dục, dạy nghề và những biện pháp thay thế khác cho việc quản lý tại cơ sở nhằm bảo đảm cho trẻ em được đối xử phù hợp với phúc lợi của trẻ, tương xứng với hoàn cảnh cũng như hành vi phạm tội của trẻ.
Tham khảo kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc xử lý chuyển hướng có thể được áp dụng đối với bất cứ người chưa thành niên nào bị cho là đã thực hiện một hành vi vi phạm pháp luật và phải được coi là giải pháp ưu tiên lựa chọn hàng đầu đối với tất cả những người chưa thành niên phạm tội lần đầu, thực hiện vi phạm pháp luật nhỏ hoặc ít nghiêm trọng mà không gây ra thiệt hại hay thương tích lớn.
Do đó, Luật Tư pháp cho người chưa thành niên của Việt Nam cần hoàn thiện, bổ sung chế định này theo hướng nghiên cứu, bổ sung thêm các biện pháp xử lý chuyển hướng khác như: bắt buộc đi học; đặt dưới sự giám sát và có hướng dẫn; cấm đến hoặc xuất hiện thường xuyên tại một địa điểm; lao động công ích…
Thống nhất áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên vi phạm theo mức độ, hành vi mà không phân biệt hành chính hay xử lý hình sự. Áp dụng biện pháp chuyển hướng tương ứng với từng mức độ gồm: nhắc nhở, quản lý tại gia đình, giáo dục dựa vào cộng đồng. Các hành vi vi phạm theo từng mức độ thì áp dụng biện pháp tương xứng gồm: khiển trách, hòa giải tại cộng đồng, giáo dục tại xã, phường, thị trấn.
Cùng với đó, cần quy định hậu quả pháp lý của việc không tuân thủ, tuân thủ áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng để góp phần tạo điều kiện, động lực cho người chưa thành niên hoàn thiện, cải tạo ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật, trở thành công dân có ích cho xã hội.
Trường hợp tuân thủ biện pháp xử lý chuyển hướng thì được xem xét giảm thời hạn xử lý chuyển hướng; cấp chứng chỉ chấp hành xong biện pháp xử lý chuyển hướng và miễn trách nhiệm hình sự, không tiếp tục bị truy tố, xét xử theo thủ tục tố tụng tư pháp.
Ngoài ra, cần nghiên cứu việc thi hành các biện pháp xử lý chuyển hướng không giao cho cơ quan công an như quy định của pháp luật hiện hành, mà chuyển sang cho cơ quan lao động - thương binh và xã hội hoặc cơ quan quản lý nhà nước khác để đảm bảo thân thiện với người chưa thành niên. Bên cạnh đó, quy định rõ ràng về sự tham gia của nhân viên công tác xã hội trong quá trình thi hành biện pháp xử lý chuyển hướng.
Dự thảo Luật còn có các quy định đổi mới cơ chế thi hành án phạt tù theo hướng: quy định về thi hành án phạt tiền, cải tạo không giam giữ; trình tự, thủ tục thi hành; quy định cụ thể trách nhiệm của cha, mẹ hoặc người đại diện hợp pháp; vai trò của nhân viên công tác xã hội; quy định về quyền được bảo đảm tham gia học tập hoặc học nghề theo nguyện vọng của người chưa thành niên; quy định về thi hành án phạt tù; cơ sở giam giữ riêng, thân thiện; quyền của người chưa thành niên…
(Nguồn: Báo in Pháp luật Việt Nam số 250 ra ngày 7/9/2022)
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Trường Đại học Luật Hà Nội vừa ký kết hợp tác với Học viện Tư pháp, Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, mở rộng liên kết đào tạo, nghiên cứu và công bố khoa học pháp lý.
PLM - Trong bối cảnh liên tiếp xuất hiện các vụ việc thực phẩm không rõ nguồn gốc, vấn đề an toàn thực phẩm đang được người tiêu dùng đặc biệt quan tâm. Ghi nhận tại nhà máy sản xuất của Công ty TNHH NMV Food - đơn vị sở hữu thương hiệu “Ăn cùng Bà Tuyết”, cho thấy quy trình sản xuất được kiểm soát bài bản, nghiêm ngặt từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm trước khi đưa ra thị trường.
(PLM)- Hơn một thập kỷ bôn ba đi đòi lại quyền lợi, bà lê Thị Hường, trú tại phường Đường Hào, tỉnh Hưng Yên vẫn đang tuyệt vọng cầu cứu khi hàng chục tỉ đồng của mình vẫn treo “lơ lửng” trên đầu mặc dù bản án đã có hiệu lực.
(PLM) - Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư 19/2026/TT-BXD sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 12/2025/TT-BXD quy định về xếp hàng hóa trên phương tiện giao thông đường bộ.
(PLM) - Ngày 13/5, Bộ Tư pháp tổ chức hội thảo lấy ý kiến đối với hai đề án “Xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật” và “Ứng dụng AI trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật” dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh.
(PLM)- Từ một tranh chấp quyền sử dụng đất có diện tích chưa đến 2m², vụ việc giữa gia đình ông Đào Hữu Đảm, bà Phạm Thị Ngoan và gia đình ông Trần Kim Thê, bà Nguyễn Thị Đông tại xã Quỳnh Hội (tỉnh Hưng Yên) đã kéo dài, gây nhiều băn khoăn khi bản án phúc thẩm có những phán quyết được cho là mâu thuẫn, chưa thống nhất với chính nhận định của tòa.
PLM - Ngày 12/5, tại Học viện Tư pháp đã diễn ra hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm trong giải quyết vụ án hành chính tại Cộng hoà Liên bang Đức và Việt Nam” do Học viện Tư pháp phối hợp với Viện Hợp tác quốc tế Đức về pháp luật (IRZ) tổ chức.
(PLM) - Cơ quan chức năng TP Hà Nội vừa chính thức thông tin về vụ hỏa hoạn xảy ra tại cơ sở kinh doanh trên đường Lê Đức Thọ vào trưa ngày 11/5. Sau quá trình nỗ lực tìm kiếm cứu nạn và tiếp cận hiện trường đổ nát, lực lượng chức năng đã phát hiện một thi thể nam giới bên trong tòa nhà đã bị lửa thiêu rụi.
(PLM) - Trước đó, Báo Pháp luật Việt Nam đã đăng tải phóng sự “Lạng Sơn: Mỏ đá Lân Đa bị phản ánh gây rung chấn, bụi đá ảnh hưởng đời sống người dân”, phản ánh tình trạng nhiều hộ dân thôn Chùa, xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn cho rằng hoạt động khai thác tại mỏ đá Lân Đa của Công ty TNHH Anh Thắng gây rung chấn nhà cửa, phát tán bụi đá ra khu vực xung quanh.
(PLM) - Trưa ngày 11/5/2026, một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại cơ sở kinh doanh karaoke trên đường Phú Mỹ, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Lực lượng Cảnh sát PCCC & CNCH đã nhanh chóng có mặt để triển khai công tác chữa cháy.
