Giữa không gian đình làng An Thái (phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ), những câu Xoan cổ vẫn đều đặn vang lên qua tiếng trống, tiếng phách của các nghệ nhân. Trong hành trình gìn giữ hình thức nghệ thuật truyền thống ấy, Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Thị Lịch là một trong những người đã dành phần lớn cuộc đời để gắn bó và trao truyền hát Xoan cho thế hệ sau.
![]() |
“Niềm vui lớn nhất của bà là nhiều học trò nay đã tiếp tục trở thành những người gìn giữ và lan tỏa di sản của quê hương, dân tộc mình, cũng là Di sản văn hóa phi vật thể của cả nhân loại…”.
(Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Thị Lịch - Trùm phường Xoan An Thái, Phú Thọ)
Sinh năm 1950 trong gia đình có truyền thống 5 đời hát Xoan, nghệ nhân lớn lên cùng những buổi theo chân cha và các bậc tiền bối trong phường Xoan An Thái đến đình làng biểu diễn mỗi dịp lễ hội. Cha của bà là ông Nguyễn Tất Thắng - người trực tiếp truyền dạy hát Xoan cho con gái từ khi còn nhỏ. Từ năm 9 tuổi, nghệ nhân đã bắt đầu học từng câu hát, nhịp phách và các động tác biểu diễn đặc trưng của hát Xoan.
![]() |
| Các nghệ nhân hát Xoan diện áo năm thân màu đỏ - trang phục đặc trưng của đào Xoan trong không gian nghi lễ truyền thống. |
Tuổi thơ của bà gắn liền với những đêm tập hát nơi sân đình, với tiếng trống rộn ràng mỗi mùa lễ hội. Dù từng trải qua giai đoạn cuộc sống còn nhiều khó khăn, phải vừa làm ruộng vừa đi hát, tình yêu với những bài Xoan cổ luôn được bà bền bỉ gìn giữ suốt nhiều năm qua.
Hiện nay, Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Thị Lịch là trùm phường Xoan An Thái (Phú Thọ). Từ năm 2011, khi hát Xoan được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, nhiều hoạt động bảo tồn được triển khai mạnh mẽ, và nghệ nhân bắt đầu tích cực đưa hát Xoan đến gần hơn với học sinh, người trẻ.
Hơn 15 năm qua, nghệ nhân tham gia giảng dạy hát Xoan tại nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, từ mầm non đến tiểu học, đồng thời duy trì các lớp học miễn phí tại phường Xoan An Thái. Học trò của nghệ nhân ở nhiều độ tuổi khác nhau, không chỉ trẻ em mà cả những người yêu văn hóa truyền thống.
Theo nghệ nhân Lịch, hát Xoan đòi hỏi sự kiên trì và phối hợp nhịp nhàng giữa lời ca, động tác tay, cách cầm quạt và gõ phách.
Nhờ vậy mà, ở nơi “Đất Tổ” Phú Thọ, hàng ngày, hàng giờ vẫn có những nghệ nhân bằng tâm huyết và sự trăn trở của mình, vẫn không ngừng lan toả, gìn giữ bản sắc văn hoá hát Xoan giữa dòng chảy văn hóa đương đại...
Hiện nay, để góp phần lưu giữ và lan tỏa hát Xoan, nhiều chương trình, dự án cũng được quan tâm, triển khai, đặc biệt là dự án truyền thông “Thanh âm đất Tổ” do nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp cùng Trung tâm Văn hóa Thông tin - Điện ảnh tỉnh Phú Thọ thực hiện.
Dự án đã lựa chọn kể lại câu chuyện của các nghệ nhân như Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Thị Lịch, Nghệ nhân ưu tú Bùi Thị Kiều Nga, Nghệ nhân Nguyễn Xuân Hội… bằng nhiều hình thức sáng tạo trên nền tảng số.
![]() |
| Nghệ nhân ưu tú Bùi Thị Kiều Nga. |
Đặc biệt, điểm nhấn của dự án “Thanh âm đất Tổ” là sự kiện “Xoan mở hội”, dự kiến tổ chức vào ngày 23/5 tại Bảo tàng Hà Nội. Sự kiện hứa hẹn tạo ra một không gian trải nghiệm sinh động, nơi người tham gia được khám phá lịch sử và giá trị của hát Xoan Phú Thọ. Các hoạt động nổi bật có thể kể đến trong sự kiện bao gồm: tham quan khu vực trưng bày các kiến thức về hát Xoan, trang trí phách tre, gieo quẻ may mắn với nội dung lấy cảm hứng từ những lời Xoan cổ giao lưu và thực hành hát Xoan cùng các nghệ nhân.
Có thể thấy, sự trân trọng và nỗ lực lan tỏa văn hóa của thế hệ trẻ thông qua các dự án như "Thanh âm đất Tổ" chính là quả ngọt, là món quà ý nghĩa nhất dành cho những nghệ nhân.
PLM - Trong 2 ngày 11&12/8, tại Trường bắn Quốc gia TB2, tỉnh Gia Lai, Quân chủng Phòng không – Không quân đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ diễn tập bắn, ném bom, đạn thật lớn nhất trong năm 2026 với các ban bay ngày và bay đêm cùng nhiều bài bay từ đơn giản tới phức tạp. Dự chỉ đạo có Thượng tướng Phạm Trường Sơn, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam; Trung tướng Vũ Hồng Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân và Trung tướng Trần Ngọc Quyến, Chính ủy Quân chủng Phòng không-Không quân chỉ huy, điều hành cuộc diễn tập.
PLM - Tối 15/8, Công an thành phố Hà Nội phối hợp với Nhà hát Ca Múa Nhạc Quốc gia Việt Nam và Nhà hát Kịch Hà Nội tổ chức Chương trình nghệ thuật chính luận “81 Mùa Bình yên,” hướng tới kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an Nhân dân Việt Nam (19/8/1945-19/8/2026), 21 năm Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2026).
Theo phản ánh của người dân và ghi nhận của phóng viên chiều ngày 12/8, đơn vị thi công dự án cải tạo hạ tầng vỉa hè, đường giao thông, vườn hoa khu đô thị Đền Lừ 1, Đền Lừ 2 thuộc phường Tương Mai tiếp tục đổ trạc thải có dấu hiệu trái phép cùng với đó nhiều hạng mục được triển khai xây dựng có dấu hiệu chưa đúng với thiết kế.
Bỏ ra số tiền hàng tỷ đồng, còn đi vay lãi thêm để mua đất và đầu tư xây dựng kinh doanh. Ông Hồ Văn Cư (trú tại xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai) chẳng những không được sở hữu đất, mà còn có nguy cơ mất luôn nhà xưởng. Bởi, khi ông Cư vay đủ tiền để rút giấy tờ đất từ ngân hàng về thì chỉ 1 ngày sau chủ đất và người cho ông Cư vay tiền đã thực hiện một hợp đồng chuyển nhượng khác với nhau mà ông Cư lại không hề hay biết, mỗi tháng còn đều đặn trả lãi. Nguyên nhân cũng bắt nguồn từ việc giấy tờ sau khi rút từ ngân hàng về đều được người cho ông Cư vay tiền giữ toàn bộ. Sau đó, việc cho vay tiền cũng được thực hiện thông qua bằng 02 bản hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không phải giấy “vay tiền”… trong đó ông Cư cho biết, 01 giấy là số tiền vay, còn 01 giấy đã bao gồm cả tiền lãi. Đây cũng chính là mấu chốt dẫn tới tranh chấp phức tạp, kéo dài đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
(PLM) - Liên quan đến những phản ánh của các hộ dân về công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư tại dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích Lăng Miếu Triệu Tường (giai đoạn 2), phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với đại diện Thanh tra tỉnh Thanh Hóa nhằm làm rõ các nội dung mà người dân nhiều lần kiến nghị.
(PLM) - Từ Mộc Châu, tỉnh Sơn La, Công ty Cổ phần Trí tuệ Sinh Việt chính thức đưa Sinh Việt Edu chi nhánh Sơn La vào hoạt động, đánh dấu bước phát triển mới trong định hướng xây dựng hệ sinh thái giáo dục gắn với công nghệ, đào tạo và phát triển con người. Sự kiện được kỳ vọng mở thêm cơ hội tiếp cận các phương thức học tập hiện đại cho học sinh tại địa phương.
(PLM) - Ngày 11/8/2026, tại trường bắn TB2, tỉnh Gia Lai, Quân chủng Phòng không – Không quân đã bước vào ngày đầu tiên của đợt diễn tập bắn, ném bom đạn thật lớn nhất trong năm 2026 với các bài bay ban ngày.
PLM - Nhằm đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng, kết nối chuỗi cung cầu nông sản an toàn và nâng cao giá trị thương hiệu hàng Việt, tại Trung tâm Thương mại AEON MALL Hà Đông, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với Tập đoàn AEON Việt Nam chính thức khai mạc Hội chợ Xúc tiến thương mại nông nghiệp, sản phẩm OCOP Hà Nội. Sự kiện là cầu nối quan trọng đưa nông sản chất lượng cao của Việt Nam vươn xa thông qua hệ thống phân phối hiện đại.
(PLM) - Nhiều năm qua, tuyến đường Đồng Bài, đoạn từ đường Thanh Chương đến đường Đồng Cuốn, phố Thành Công, phường Quảng Phú (tỉnh Thanh Hóa) đang trở thành nỗi ám ảnh của người dân nơi đây. Mặt đường xuống cấp nghiêm trọng khiến việc đi lại gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Theo thông tin người dân cung cấp, trước khi sáp nhập chính quyền 2 cấp ngày 15/5/2025, UBND TP Thanh Hóa đã ban hành quyết định số 4838/QĐ-UBND phê duyệt dự án “Nâng cấp cải tạo các tuyến đường trên địa bàn phường Quảng Thành, thành phố Thanh Hóa”, nay là phường Quảng Phú, trong đó có tuyến đường Đồng Bài.
(PLM) - Bệnh viện E cứu sống bệnh nhân suy tim nguy kịch bằng kỹ thuật tạo nhịp bó nhánh trái tiên tiến, giúp chức năng tim phục hồi ngoạn mục từ 15–20% lên 60% chỉ sau một tháng.