Nhiều điểm sáng trong công tác thi hành án dân sự 6 tháng đầu năm

Hệ thống mới hoạt động ổn định, hiệu quả

Ngay từ những tháng đầu năm, lãnh đạo Bộ Tư pháp, lãnh đạo Cục Quản lý THADS đã ban hành nhiều văn bản yêu cầu các cơ quan THADS tập trung thực hiện chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao; chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương trong thi hành công vụ; tiếp tục chủ động, phòng ngừa, xử lý nghiêm sai phạm, tiêu cực, tham nhũng trong hệ thống THADS.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Bộ Tư pháp, lãnh đạo Cục cũng thường xuyên tổ chức các buổi làm việc trực tiếp, trực tuyến với các cơ quan THADS để sâu sát, quyết liệt trong đôn đốc, chỉ đạo thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao; chỉ đạo hướng dẫn công tác triển khai thi hành Luật THADS năm 2025, kịp thời chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thi hành án, nhất là việc xử lý tài sản trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế, giúp các địa phương khắc phục những tồn tại, hạn chế, vướng mắc để tập trung hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao năm 2026.

Công tác hoàn thiện thể chế được coi là “xương sống” cho hoạt động THADS tiếp tục được lãnh đạo Bộ, lãnh đạo Cục quan tâm. Ngoài việc xây dựng, trình Quốc hội thông qua Luật THADS năm 2025, hiện nay, Bộ đang khẩn trương xây dựng trình Chính phủ xem xét ban hành các Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật THADS; xây dựng để ban hành, phối hợp ban hành các Thông tư hướng dẫn thi hành Luật THADS theo thẩm quyền.

Cục Quản lý THADS tiếp tục tham mưu thực hiện “Đề án sắp xếp, tổ chức bộ máy hệ thống THADS”. Hiện nay, hệ thống THADS tiếp tục được tổ chức thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Tại Trung ương có Cục Quản lý THADS với 07 đơn vị trực thuộc Cục; tại địa phương, có 34 THADS tỉnh, thành phố, trong đó, có 355 Phòng THADS khu vực, các phòng và tương đương theo quy định. Hệ thống tổ chức THADS được tổ chức lại bảo đảm đúng chủ trương đã được Bộ Chính trị, Ban Bí thư thống nhất. Đến nay, đã đi vào hoạt động ổn định, các vướng mắc phát sinh đã được kịp thời giải quyết.

Một điểm sáng nổi bật trong 6 tháng đầu năm là việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống. Để hỗ trợ Chấp hành viên trong công tác thống kê THADS và cung cấp các dịch vụ công ích tới người dân và doanh nghiệp, trong 6 tháng đầu năm, Bộ Tư pháp đã chỉ đạo Cục Quản lý THADS phối hợp các cơ quan có liên quan hoàn thành và đưa vào vận hành Nền tảng số THADS với các phân hệ cùng Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC), cho phép theo dõi, phân tích và điều hành toàn diện trên cơ sở dữ liệu tập trung, đánh dấu bước ngoặt cho kết quả chuyển đổi số mạnh mẽ trong công tác THADS nhằm nâng cao sự hài lòng của người dân theo hướng hiện đại, thông minh, số hóa, ứng dụng AI và kết nối dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống”.

Việc đưa Nền tảng số THADS vào vận hành là bước đi cụ thể trong tiến trình xây dựng nền hành chính tư pháp hiện đại, minh bạch, lấy người dân làm trung tâm. Đồng thời, đây cũng là minh chứng rõ nét cho cách tiếp cận mới khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là nền tảng của quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới. Việc triển khai các phần mềm trên đã và sẽ giúp người dân, doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại; giúp Chấp hành viên và cơ quan THADS tiết kiệm thời gian, chi phí gửi, nhận các loại thông báo về THADS, hỗ trợ cho công tác quản lý, điều hành hoạt động THADS hiệu quả.

Dù đạt được nhiều kết quả quan trọng, ngành THADS vẫn đang phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức cần thẳng thắn nhìn nhận.

Kết quả thi hành xong về việc giảm cả về số tuyệt đối và về tỷ lệ so với cùng kỳ năm 2025. Một số địa phương có kết quả THADS đạt thấp (so với kết quả bình quân chung của toàn hệ thống). Một số THADS tỉnh, thành phố có số tiền phải thi hành án tín dụng ngân hàng lớn nhưng kết quả thấp ảnh hưởng đến kết quả toàn quốc. Công tác tổ chức thi hành một số vụ việc phức tạp, kéo dài chưa đạt hiệu quả cao; tiến độ giải quyết một số vụ việc còn chậm, nhất là các vụ việc có giá trị lớn, nhiều bên liên quan.

Công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số mặc dù được quan tâm nhưng việc ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, bưu chính công ích còn hạn chế; hạ tầng kỹ thuật ở một số đơn vị chưa đồng bộ. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số vẫn còn chậm, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Đặc biệt, áp lực về khối lượng công việc ngày càng lớn đối với Chấp hành viên khi khối lượng công việc không ngừng tăng nhanh hằng năm với tính chất ngày càng phức tạp, trong khi biên chế làm công tác THADS liên tục cắt giảm (từ năm 2015 đến nay hệ thống THADS đã bị cắt giảm 1.582 biên chế, chiếm 15,8%), dẫn đến tình trạng quá tải công việc diễn ra thường xuyên.

Trong khi đó, hệ thống pháp luật về THADS dù đã được hoàn thiện từng bước, nhưng vẫn còn những khoảng trống, chồng chéo, thiếu thống nhất với các lĩnh vực pháp luật khác như đất đai, ngân hàng, doanh nghiệp... dẫn đến khó khăn trong quá trình áp dụng. Nhiều quy định chưa theo kịp thực tiễn, nhất là trong bối cảnh các giao dịch dân sự, kinh tế ngày càng đa dạng, phức tạp.

Tiếp tục đơn giản hóa quy trình, thủ tục

Để tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, đồng thời khắc phục những tồn tại, hạn chế, ngành THADS cần tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp trong 6 tháng cuối năm.

Trước hết, cần tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác THADS. Tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của người đứng đầu, đề cao trách nhiệm cá nhân trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Cán bộ THADS Phòng THADS Khu vực 13 An Giang thi hành nhiệm vụ. (ảnh: CTV)

Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan THADS phối hợp với TAND, VKSND nâng cao hiệu quả công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế, đặc biệt là các vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo; phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, cơ quan có liên quan kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thi hành án cho cơ quan THADS địa phương để nâng cao hiệu quả công tác thu hồi nợ cho các tổ chức tín dụng. Tiếp tục chỉ đạo tổ chức thi hành án theo hướng đơn giản hóa quy trình, thủ tục, rút ngắn thời gian nhằm kéo giảm lượng việc chuyển kỳ sau theo đúng quy định của pháp luật.

Tham mưu rà soát, phối hợp, đôn đốc UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sau sáp nhập, điều chỉnh địa giới hành chính tiếp tục thực hiện nghiêm quy định của pháp luật thi hành án hành chính (THAHC); đồng thời, phối hợp với cấp có thẩm quyền rà soát, nghiên cứu, đề xuất văn bản hướng dẫn thẩm quyền THAHC, theo dõi THAHC đối với các vụ việc người phải thi hành án là UBND, Chủ tịch UBND cấp huyện sau khi sắp xếp lại tổ chức bộ máy chính quyền địa phương.

Tiếp tục đẩy mạnh rà soát, sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy bên trong theo hướng tinh gọn, đồng bộ, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; trọng tâm là củng cố, kiện toàn đội ngũ lãnh đạo, quản lý bảo đảm thực sự tiêu biểu về phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực và uy tín, ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ. Đồng thời, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong công tác cán bộ.

Tăng cường công tác tự kiểm tra, kiểm tra công vụ, nội bộ, kịp thời chấn chỉnh, xem xét trách nhiệm đối với người đứng đầu các đơn vị thực hiện không hiệu quả công tác kiểm tra, tự kiểm tra. Tập trung kiểm tra, giám sát đối với công tác thu hồi tài sản trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế, chức vụ; thu hồi nợ cho các tổ chức tín dụng; công tác xác minh, phân loại án; thẩm định giá, bán đấu giá tài sản thi hành án và những khâu nhạy cảm, dễ xảy ra tiêu cực, sai phạm.

Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp trong công tác THADS, THAHC từ Trung ương đến địa phương phù hợp với bối cảnh, tình hình mới để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong công tác phối hợp, đặc biệt là các khó khăn, vướng mắc trong tổ chức cưỡng chế thi hành các vụ án lớn, phức tạp, có ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội tại địa phương, các vụ việc trọng điểm, tham nhũng, kinh tế, chức vụ phức tạp, kéo dài.