Tháng 8/2008, ngư dân đã đưa lên được 4 bộ hài cốt liệt sĩ từ xác tàu HQ 604, đồng nghĩa vẫn còn 60 hài cốt bộ đội đang nằm sâu dưới lòng biển. 7 người trong số họ đến từ Hòa Cường, một phường nghèo lúc ấy của TP Đà Nẵng. Họ gia nhập quân đội năm 1987 thuộc Đại đội 9 Trung đoàn Hải quân công binh 83. 7 người con của Hòa Cường gồm: Trương Quốc Hùng (SN 1967), Trần Tài (SN 1967), Phan Văn Sự (SN 1968), Nguyễn Hữu Lộc (SN 1968), Phan Văn Lợi (SN 1969), Lê Văn Sanh (SN 1967), Nguyễn Phú Đoàn (SN 1968) đã kết thành vòng tròn sinh tử - những chiến sĩ cuối cùng bảo vệ đảo Gạc Ma 14/3/1988.
Tháng 7 về, dòng tên các anh lại một lần nữa khắc vào tim của những thế hệ người con Đà Nẵng.
Ký ức về con chưa bao giờ nguôi ngoai
Cả ngày dù quần quật với công việc, nhưng hễ ai nhắc đến Trường Sa, Hoàng Sa, những hồi ức của cậu con trai cứ thế ùa về với mẹ Lê Thị Lan (SN 1946, mẹ liệt sĩ Nguyễn Hữu Lộc).
Năm 19 tuổi, Lộc nhập ngũ, được phân công tác ở E83 (đóng tại Đà Nẵng). Tiếng là đi bộ đội nhưng gần nhà nên tuần nào Lộc cũng xin phép đơn vị về phụ mẹ cuốc đất làm vườn. Cũng có khi Lộc về nấu cho mẹ bữa ăn rồi đạp xe vào đơn vị. Đầu năm 1988, Lộc cho gia đình biết, mình nhận nhiệm vụ vào Cam Ranh (Khánh Hòa) để chuẩn bị ra Trường Sa làm nhiệm vụ. Trước ngày con đi, mẹ có nói với Lộc “Cam Ranh chứ không phải như ở Đà Nẵng mô, hết trốn về được”. Nghe xong, Lộc đáp lại: “Rứa con đi luôn mẹ hỉ”. “Sau này ngẫm lại mới biết, lời đùa của con mà thật, như một điềm báo trước”, mẹ Lan bồi hồi. Trước khi lên đường, ở đơn vị tại Đà Nẵng, Lộc còn viết thư gửi lại, nội dung dặn mẹ yên tâm, Lộc chỉ xây dựng đảo thôi, không phải ra nơi chiến trận, mẹ đừng lo lắng mà sinh bệnh.
Mẹ Lan kể, ngày anh Lộc vào Cam Ranh, mẹ mang tấm chăn bông lên tận đơn vị gửi cho con mang theo, nhưng Lộc nói ngoài đó nóng lắm không dùng, rồi đưa mẹ mang về. Từ ngày con đi đã hơn một tháng, nhưng mẹ cũng chưa nhận được tin tức gì, lạ lùng, đến khuya ngày 14/3, trong giấc mơ, mẹ lại thấy Lộc mình mẩy ướt sũng đi tìm mẹ đòi đưa chăn bông. Mẹ Lan hỏi con: “Vì răng lúc đi không lấy, giờ đòi mẹ”, Lộc chỉ đáp: “Con nằm ở dưới nước lạnh quá”. Tỉnh giấc, mẹ Lan cảm giác đã có điều gì đó chẳng lành. Mấy ngày liền ra vào bồn chồn, đến ngày thứ ba, mẹ Lan nghe trên sóng phát thanh nói về trận hải chiến Cô Lin - Gạc Ma, cùng với đó, cô phát thanh viên xướng tên đứa con Nguyễn Hữu Lộc của mẹ đã hy sinh, mất tích. “Không thể diễn tả cảm xúc lúc ấy, chỉ biết rằng, cho đến bây giờ, hình như giọng nói của cô phát thanh viên vẫn văng vẳng bên tai mẹ. Đau đến buốt lòng, như thể có tảng đá đang đè trên ngực và cũng từ đó đeo bám mẹ mãi không thôi”, mẹ Lan nhớ lại.
Bước lên chiếc tàu bên chân cầu Mân Quang, hướng ra vịnh Đà Nẵng cùng Hội Cựu chiến binh Công binh Hải quân làm Lễ tưởng niệm 35 năm hải chiến Gạc Ma, mẹ Trần Thị Huệ (81 tuổi, trú phường An Hải Tây, quận Sơn Trà, TP Đà Nẵng) rưng rưng cùng với bức thư đã nhạt đi theo thời gian của con. 35 năm trôi qua, nỗi nhớ về người con trai liệt sĩ Lê Thế vẫn thao thức không nguôi trong mẹ.
“Thế là con trai đầu của tôi. Chồng mất sớm, khi đó Thế vừa lên 6 tuổi, sau nó còn 2 đứa em nhỏ. Tôi một mình gồng gánh nuôi con. Lớn lên, Thế một mực xin tôi đi bộ đội. Nhập ngũ, Thế được đi huấn luyện ở Hội An - Quảng Nam sau đó chuyển về huấn luyện tại Đồng Xanh Đồng Nghệ - Đà Nẵng rồi về đóng quân tại cảng Tiên Sa. Mỗi lần được nghỉ phép về thăm mẹ và các em nó đều tranh thủ mọi thời gian để làm cái này, cái nọ giúp mẹ. Tết năm 1988, Thế ăn Tết tại đơn vị, có tranh thủ về thăm nhà và nói, ra Tết con đi vô Cam Ranh đóng quân rồi. Mùng 10 âm, cháu chuyển quân vào Cam Ranh. Rồi lần đó nó đi miết chẳng về”, mẹ Huệ rưng rưng kể.
Trong trận hải chiến Gạc Ma tháng 3 năm 1988, khi nghe tin tức, mẹ Huệ cứ hy vọng con mình bị bắt. Nhưng đợi mãi, không một dòng hồi đáp. Thế lúc đó vừa tròn 22 tuổi. Kỷ vật duy nhất còn lại chỉ có bức thư con gửi về cho mẹ vào cuối tháng 2 năm 1988, trước khi hy sinh không lâu. Bức thư sau đó đã được mẹ Huệ tặng cho Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma ở Cam Ranh (Khánh Hòa). Nay mẹ chỉ giữ lại bản photo, mỗi lúc nhớ con, lại mang ra đọc.
Mẹ Huệ còn cho biết, vài năm trước, có đoàn bộ đội ở Hà Nội vào lấy máu để làm xét nghiệm ADN, nếu trùng khớp sẽ thông báo gia đình. Từ đó, mẹ vẫn hằng mong ngóng. “Tôi nhớ và thương con. Mong được nhận con về. Tôi cũng tự hào về con, về tuổi đôi mươi con đã hy sinh cho Tổ quốc”.
Lời hẹn mãi dở dang
Nhiều năm qua, ở góc đường Hàn Thuyên (phường Hòa Cường Bắc, Hải Châu, Đà Nẵng) mỗi ngày, người đi đường lại để ý thấy một bà cụ tóc bạc phơ, khoác chiếc áo hải quân thẫn thờ ngồi soi bóng một mình bên bậc cửa. Hình ảnh bà, quen tới mức, không ai nói cũng biết đó là mẹ Nguyễn Thị Muộn (SN 1934, ngụ đường Hàn Thuyên, mẹ liệt sĩ Phan Văn Sự). Ngày chàng trai Phan Văn Sự rời quê nhà ở phường Hòa Cường Bắc (quận Hải Châu, TP Đà Nẵng) ra đảo Trường Sa, anh trao lại cho mẹ Lê Thị Muộn một tấm áo hải quân. “Khi nào nhớ con, mẹ đem tấm áo này ra ngắm sẽ vơi nỗi nhớ. Con sẽ nhanh về thôi”.
Lời hẹn ấy vẫn dở dang suốt 35 năm qua khi anh hy sinh trong trận chiến bảo vệ Gạc Ma, Cô Lin, Len Đao. Dở dang hơn nữa khi tháng 7 này trở lại Hòa Cường Bắc thăm mẹ Muộn và thắp nén nhang tưởng nhớ liệt sĩ Sự, không ai còn được gặp. Mẹ Muộn đã khuất núi 2 năm trước, ngay giữa đỉnh dịch COVID-19. Ngày mẹ đi, người thân vẫn lại khoác cho mẹ chiếc áo kỷ vật của liệt sĩ Sự với hy vọng mẹ yên lòng.
Vài năm trước khi gặp mẹ Muộn, bà thường kể: “Thằng Ba (liệt sĩ Phan Văn Sự) của má hồi nớ (năm 1988) vừa tròn 20 tuổi. Hoàn cảnh kinh tế gia đình khi đó còn khó khăn, thằng Ba mới 10 tuổi và dù út át những đã phải lao động quần quật, vắt vạt vá vai cùng ba má mới đủ ăn. Năm 19 tuổi, nó tham gia quân ngũ (đóng ở quận Sơn Trà, Đà Nẵng). Đi được nửa năm, đùng đùng một ngày, thấy nó chạy về nhà báo cho gia đình biết mình sắp được ra Trường Sa, rồi vui vẻ thay ba nó đi chẻ củi, sắp xếp lại đồ đạc trong nhà.
Nó bảo, ngày về nhất định sẽ cưới cho mẹ một cô dâu hiền. Rứa mà chỉ ít lâu sau, khi ba nó đang nằm trong phòng mổ thì hay tin con hy sinh. Quá thương con, không chịu được cú sốc, ông ấy cũng trút hơi thở cuối cùng. Một ngày, má mất cả chồng lẫn con”. Thi thoảng cụ bà còn bất giác buông lời lẩn thẩn làm người nghe thắt lòng: “Má già rồi, làm răng ra được Trường Sa thăm hắn đây. Phải chi, má tự đưa tay vốc lấy nước biển nơi linh hồn con gửi gắm để ôm vào lòng cho thỏa nhớ thương”.
Cách nhà mẹ Muộn không xa, nằm sâu trong con hẻm trên đường Núi Thành (phường Hòa Cường Bắc), mẹ Huỳnh Thị Kế (mẹ liệt sĩ Nguyễn Phú Đoàn) cũng hàng chục năm lặng lẽ cảnh đơn chiếc trong căn nhà xuống cấp để chờ con. Chồng mất, người con trai duy nhất đã nằm lại giữa dòng biển lạnh “không về”, mẹ Kế sống 30 năm trọn để giữ nhang khói cho người thân…
Nhiều năm trước gặp mẹ Kế, bà hay nhắc, hễ thấy quay cảnh ngoài biển Khánh Hòa, mẹ cứ cố nhìn vào ti vi, dòm coi những hòn đảo, nhìn mấy chú cảnh sát biển, hải quân đang bảo vệ đất nước, rồi mường tượng tới con mà ứa nước mắt. Hồi thằng Hai (liệt sĩ Nguyễn Phú Đoàn) đi mà chỉ kịp tạt qua nhà gói ít áo quần, cũng không kịp gặp được ai vì vợ chồng mẹ đang đi làm đồng. Kỷ vật con để lại cũng không còn gì ngoài tờ giấy báo tử được đơn vị gửi về. Bởi vậy, di ảnh thằng Hai cũng phải nhờ người quen “hình dung” rồi họa giúp. Vì già không thể ra đảo, mẹ chỉ biết ở nơi quê nhà nghĩ đến tượng đài tưởng niệm các anh hùng Gạc Ma. Nay mẹ chưa kịp “cố gắng đi một chuyến vào Khánh Hòa thắp nhang thằng Hai cho thỏa ước nguyện”, thì đã ra đi do tuổi già, sức yếu…
Những ngày tháng 7, hàng triệu tấm lòng đang hướng về những địa danh lịch sử, những nghĩa trang trên cả nước từ Bắc vào Nam để tưởng nhớ các anh hùng - liệt sĩ. Thế nhưng, trong đời phóng viên, cứ mỗi lần đưa máy ảnh, nghe kể câu chuyện về 7 người con của Hòa Cường - những chiến sĩ cuối cùng bảo vệ đảo Gạc Ma và gia đình họ, mắt chúng tôi lại nhòe ướt. Hơn ai hết, tôi hiểu rằng, sự hy sinh vì bình yên biển đảo Tổ quốc của họ khiến chúng ta một lần nữa “soi mình”, để sống cho tốt hơn, sống có ý nghĩa hơn…
Theo dõi chúng tôi trên:
Kỳ nghỉ lễ 30-4 và 1-5 năm nay kéo dài 4 ngày, nhu cầu đi lại, vui chơi, tham quan của người dân tăng cao. Tại các khu di tích, tuyến phố trung tâm, nguy cơ phát sinh ùn tắc giao thông, mất trật tự đô thị, thậm chí là các hành vi vi phạm pháp luật luôn tiềm ẩn. Chính vì vậy Công an phường Đống Đa đã triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ để giữ vững an ninh trật tự xuyên kỳ nghỉ lễ.
(PLM) - Nửa thế kỷ đã đi qua kể từ trưa 30/4/1975 lịch sử, nhưng ký ức về thời khắc cánh cổng Dinh Độc Lập bật mở vẫn vẹn nguyên trong tâm trí những người lính năm xưa. Từ chiến hào khói lửa đến ngày toàn thắng, họ là những nhân chứng sống đã đi qua ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết để viết nên trang sử hòa bình cho dân tộc.
Theo Cục CSGT, trong ngày 2/5, toàn quốc đã xảy ra 45 vụ tai nạn giao thông trên đường bộ, làm chết 23 người và bị thương 32 người. So với ngày 1/5/2025, số vụ tai nạn đã giảm 13 vụ, giảm 12 người chết và giảm 4 người bị thương.
Những ngày cuối tháng Tư, khi sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc rợp bóng khắp các con phố, Thủ đô Hà Nội không chỉ là điểm đến của người dân trong nước mà còn trở thành không gian văn hóa đặc sắc cho du khách quốc tế. Với họ, đây là cơ hội quý giá để chạm vào nhịp sống đặc trưng và cảm nhận tinh thần dân tộc mãnh liệt của người Việt.
(PLM) - Kỳ nghỉ lễ 30/4 năm nay chứng kiến một sự dịch chuyển mạnh mẽ của du khách Việt đi du lịch quốc tế. Dù giá tour ở mức cao, Nhật Bản và Hàn Quốc đang là lựa chọn “hot” nhờ vào sự thay đổi trong tư duy hưởng thụ và chiến lược làm mới sản phẩm từ các doanh nghiệp lữ hành.
(PLM) - Trong khi phần lớn cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tận hưởng kỳ nghỉ lễ dài ngày dịp 30/4 -1/5 bên gia đình hoặc đi du lịch. Song vẫn còn một bộ phận không nhỏ các y bác sĩ, người lao động đang lặng lẽ "trực chiến" để duy trì công việc hàng ngày, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho người dân. Câu chuyện của họ là những mảng màu lặng thầm nhưng vô cùng ý nghĩa. Tại khoa truyền máu, Bệnh viện Huyết học Trung Ương, Hà Nội. Với phương châm ánh đèn không bao giờ tắt, luôn sẵn sàng tiếp nhận và cấp cứu kịp thời cho mọi trường hợp, mang lại hy vọng sống cho hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày.
(PLM) - Giữa nhịp sống hiện đại, khi chiến tranh đã lùi xa, vở diễn “Quân khu Nam Đồng” trở thành hành trình đặc biệt của những nghệ sĩ trẻ đi ngược dòng ký ức dân tộc. Không chỉ tái hiện một thời kỳ khốc liệt, họ mang lên sân khấu tinh thần kiên cường, khát vọng sống và tình yêu Tổ quốc thấm sâu trong từng vai diễn, góp phần đánh thức niềm tự hào và kết nối cảm xúc của nhiều thế hệ khán giả.
PLM - Ngày 29/4, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đại diện lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ, Văn phòng Bộ và một số đơn vị liên quan đã đến thăm hỏi, động viên gia đình các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ qua các thời kỳ. Đoàn đã tới thăm gia đình cố Bộ trưởng Phan Hiền và nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Uông Chu Lưu.
Ghi nhận của phóng viên báo Pháp Luật Việt Nam chiều ngày 29.4 tại cửa ngõ phía nam Thủ đô, nơi có nhiều bến xe lớn và các trục giao thông huyết mạch, đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 14 đã bố trí lực lượng khép kín địa bàn, phân luồng từ xa, tăng cường thời gian làm việc của cán bộ chiến sỹ tại các nút giao trọng điểm. Đồng thời, phối hợp với công an các phường xã kịp thời phân luồng, ưu tiên các phương tiện từ nội thành ra ngoại thành để người dân về quê, đi du lịch được thuận tiện, dễ dàng.
(PLM) - Ngày 30/4/1975 là một dấu mốc không thể quên trong lịch sử dân tộc – ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mở ra kỷ nguyên hòa bình, độc lập và phát triển. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ý nghĩa của ngày 30/4 vẫn còn nguyên giá trị, đặc biệt đối với thế hệ trẻ hôm nay.
