“Nóng” bữa ăn bán trú đầu năm học

Quy trình chặt, khâu thực thi vẫn là phép thử

Những ngày đầu tháng 9, tại một số trường ở Hà Nội, bất cập đã bộc lộ trong quá trình vận hành. Tại Trường Tiểu học Trung Giã, sau phản ánh của phụ huynh, nhà trường ghi nhận suất ăn được giao muộn. Có thời điểm học sinh phải chờ đến hơn 12h mới được ăn, ảnh hưởng tới thời gian nghỉ trưa. Nhà trường sau đó đã lập biên bản, báo cáo chính quyền địa phương, chấm dứt việc cung cấp suất ăn của đơn vị và tạm ngừng bán trú để tìm nhà cung cấp thay thế.

Tại Trường Tiểu học Kim Bài, trong hai ngày 7 và 8/9, suất ăn cũng được giao muộn, có hôm khoảng 12h30 và gần 13h. Trong lúc chờ cơm, nhà trường phải mua bánh mì, sữa cho học sinh. Đơn vị cung cấp sau đó nhận trách nhiệm và xin rút khỏi việc cung cấp suất ăn. Tại Trường Tiểu học Ngọc Lâm, phụ huynh phản ánh học sinh phải chờ đến khoảng 12h30 mới được ăn; nhà trường sau đó thống nhất thay đổi đơn vị cung cấp.

Khi xảy ra sự cố, các đơn vị cung ứng đưa ra nhiều lý do. Đơn vị cung ứng suất ăn của Trường Tiểu học Trung Giã cho biết, sự cố chập cháy điện tại khu vực chế biến đã ảnh hưởng đến tiến độ. Tại Trường Tiểu học Nguyễn Quý Đức, đại diện nhà cung cấp cho biết cơm đến muộn do hỏng xe, tắc đường. Có đơn vị khác giải thích rằng những ngày đầu sau sắp xếp trường học, với các trường có nhiều phân hiệu và số lượng học sinh đông, sai sót trong khâu điều phối, xác định điểm giao nhận khiến việc cung cấp suất ăn bị chậm…

Tuy nhiên, lãnh đạo một số đơn vị tiếp nhận suất ăn cho rằng nguyên nhân chính là một đơn vị cung ứng trúng thầu nhiều trường, trong khi năng lực và điều kiện vận hành không đáp ứng. Sau sự cố, thay vì đưa ra giải pháp khắc phục, một số đơn vị đã chủ động xin rút.

Giám sát phải đi đến tận khay cơm

Cô Tô Thị Hải Yến, Hiệu trưởng THCS Giảng Võ cho rằng, yêu cầu quan trọng hàng đầu là thực hiện nghiêm túc các quy định và từng bước trong tổ chức bữa ăn. Người quản lý phải cẩn thận, chi tiết, sát sao; đội ngũ chăm sóc học sinh phải được tập huấn, kiểm tra về y tế.

Với hơn 5.000 học sinh tại ba điểm trường, Trường THCS Giảng Võ nhiều năm duy trì tổ chức bán trú theo những nguyên tắc này. Theo cô Yến, khi bộ máy được vận hành nghiêm túc, thận trọng và tôn trọng quy định, quy mô lớn không nhất thiết trở thành trở ngại đối với việc bảo đảm an toàn. Theo đó, trách nhiệm của nhà trường không thể dừng ở thời điểm đơn vị cung cấp được lựa chọn. Nhà trường vẫn phải kiểm tra việc giao nhận, số lượng, chất lượng, thực đơn, thời gian giao hàng và tổ chức bữa ăn. Đây chính là khâu quyết định một quy trình trên giấy có trở thành bữa ăn thực tế hay không.

Phản ánh của phụ huynh tại Trường Tiểu học Trung Giã về hình ảnh suất ăn cũng đặt ra câu hỏi về khẩu phần, chi phí và cơ chế giám sát. Một số phụ huynh đưa ra ước tính về chi phí nguyên liệu, nhưng đây là ý kiến cá nhân, chưa phải kết luận về chi phí thực tế của suất ăn. Điều đáng chú ý hơn là câu hỏi: Nếu không có phản ánh từ phụ huynh, những vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức bữa ăn sẽ được phát hiện bằng cách nào?

Sau các vụ việc, Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu các trường và địa phương rà soát toàn bộ phương án tổ chức bữa ăn, đặc biệt kiểm tra năng lực cung ứng thực tế của nhà thầu, nhân lực, phương tiện, khoảng cách và khả năng giao hàng đúng giờ. Người đứng đầu cơ sở giáo dục được yêu cầu chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý, kiểm tra, giám sát bữa ăn. Đồng thời tăng cường công khai để đại diện cha mẹ học sinh tham gia giám sát.

Các trường cũng được yêu cầu đối chiếu bữa ăn thực tế với thực đơn và thỏa thuận đã thống nhất. Kiểm tra nguồn gốc, số lượng, định lượng, chất lượng cảm quan, thời gian vận chuyển và bảo quản. Nhà cung cấp không bảo đảm chất lượng, số lượng, thời gian giao hàng hoặc không khắc phục được vi phạm có thể bị thay thế.

Hà Nội cũng triển khai HanoiCheck nhằm số hóa thông tin, hồ sơ của các đơn vị cung cấp, tạo thêm công cụ để chính quyền, nhà trường và phụ huynh tra cứu, theo dõi. Đây là một bước hỗ trợ minh bạch thông tin, nhưng hồ sơ đầy đủ trên hệ thống không đồng nghĩa mọi khâu cung cấp suất ăn đều không phát sinh vấn đề. Công nghệ có thể hỗ trợ quản lý, nhưng không thể thay thế việc kiểm tra thực tế.