Văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số là một bộ phận quan trọng, cấu thành của văn hóa nước ta, là tài sản quý giá góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; để văn hóa, con người Việt Nam thật sự trở thành sức mạnh nội sinh, tạo động lực cho phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Đây cũng chính là cơ sở quan trọng trong việc định hướng, xây dựng chính sách bảo tồn, phát huy, quảng bá giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số trước nhiều thách thức trong bối cảnh toàn cầu hóa.
aa
Nhiều quyết sách cởi mở, kịp thời
Theo số liệu điều tra thống kê năm 2019, nước ta có 53 dân tộc thiểu số với 14,123 triệu người, chiếm 14,7% dân số cả nước. Các dân tộc thiểu số cư trú xen kẽ trên địa bàn rộng lớn, ước tính trên ¾ diện tích đất nước, tập trung chủ yếu vùng rừng núi, trung du, vùng biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa. Hầu hết đều là các vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng và bảo vệ môi trường sinh thái. Mỗi dân tộc có sắc thái văn hóa riêng. Quy mô dân số không đồng đều: có 6 dân tộc trên 1 triệu người (Tày, Thái, Mường, Mông, Nùng, Khmer); 16 dân tộc dưới 10.000 người, trong đó có 5 dân tộc dưới 1.000 người là Ơ Đu, Brâu, Rơ Măm, Pu Péo và Si La.
Với những ý nghĩa đó, trong những thập kỷ qua, Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Theo thống kê của Ủy ban Dân tộc, hiện nay có 3 bảo tàng Trung ương và 65 bảo tàng cấp tỉnh thực hiện sưu tầm, kiểm kê, trưng bày những di sản văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam. Đã có hơn 150 di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (trên tổng số gần 300 di sản của cả nước). Nhiều di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh vùng đồng bào dân tộc thiểu số được quan tâm, lập hồ sơ khoa học và xếp hạng cấp quốc gia và cấp quốc gia đặc biệt.
Văn hóa các dân tộc thiểu số được xác định là một bộ phận quan trọng cấu thành nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc. Quan điểm này được cụ thể hóa trong các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng. Nghị quyết số 24-NQ/TW về công tác dân tộc do Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX ngày 12/3/2003, nêu rõ quan điểm chỉ đạo: “Gắn tăng trưởng kinh tế với giải quyết các vấn đề xã hội... giữ gìn và phát huy những giá trị, bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số trong sự nghiệp phát triển chung của cộng đồng dân tộc Việt Nam thống nhất”.
Tại Hội nghị văn hóa toàn quốc năm 2021, Ủy ban Dân tộc đánh giá, văn hóa các dân tộc thiểu số ở nước ta vừa thống nhất, vừa đa dạng. Tính thống nhất biểu hiện ở quá trình đoàn kết đấu tranh chống ngoại xâm và phát triển kinh tế, ở ý thức quốc gia và trong lối sống và cách ứng xử, đặc biệt là tinh thần yêu nước của các dân tộc Việt Nam. Tính đa dạng bởi đồng bào các dân tộc thiểu số cư trú trong những điều kiện tự nhiên, địa lý, khí hậu khác nhau, mang đặc trưng vùng miền, ngôn ngữ, cùng với các giá trị văn hóa vật thể (trang phục, kiến trúc, ẩm thực...) và văn hóa phi vật thể (tín ngưỡng, tôn giáo, lễ hội,...) đặc trưng.
Nhiều kết quả nghiên cứu khoa học về lịch sử, khảo cổ học, dân tộc học, văn học dân gian, nhân chủng học, địa chất học, địa danh học... đã cung cấp bằng chứng về việc văn hóa các dân tộc thiểu số nước ta được hình thành và phát triển từ một nền văn hóa dân gian. Theo đó, các dân tộc ở nước ta có một quá trình lịch sử lâu dài cùng chung sống sáng tạo và tụ hội nhiều giá trị văn hóa, gắn với những thời kỳ xây dựng, bảo vệ và phát triển của đất nước.
Có thể nói, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc thiểu số có vai trò quan trọng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Ngày 27/7/2011, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1270/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án “Bảo tồn, phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam đến năm 2020”, trong đó nêu rõ mục tiêu: “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số phù hợp với tình hình thực tế, đặc biệt chú trọng địa bàn các dân tộc có nguy cơ bị biến dạng văn hóa cao”. Sau đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 936/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 phê duyệt Chương trình mục tiêu phát triển văn hóa giai đoạn 2016 - 2020.
Cùng với đó là Kết luận số 65-KL/TW ngày 30/10/2019 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 12/3/2003 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác dân tộc trong tình hình mới; Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 được ban hành theo Quyết định số 1909/QĐ-TTg ngày 12/11/2021 của Thủ tướng Chính phủ; Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ…
Giải quyết các thách thức trong bối cảnh mới
Trong bối cảnh hiện nay, công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc thiểu số đang đứng trước rất nhiều thách thức. Đơn cử, vẫn còn nhiều hủ tục, tập quán lạc hậu tồn tại trong đời sống đồng bào dân tộc thiểu số, thậm chí ở một số nơi còn rất nặng nề, như: thách cưới quá cao, tảo hôn, hôn nhân cận huyết, hủ tục trong tang ma, mê tín dị đoan, tin vào bùa ngải, thầy mo, thầy cúng khi ốm đau...
Ảnh minh họa
Bên cạnh đó, nhiều giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số có nguy cơ tiếp tục bị mai một, đứt gãy mà hệ quả là vai trò của già làng, tính cộng đồng làng bản, những tri thức luật tục bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, các mối quan hệ truyền thống, cách đối nhân xử thế trong cộng đồng đã bị mai một, biến đổi theo xu hướng tiêu cực. Nhiều yếu tố văn hóa truyền thống đang dần mất đi, ví như sự mai một của ngôn ngữ mẹ đẻ, trang phục truyền thống và các tập tục tốt đẹp trong ứng xử hằng ngày. Nhiều hoạt động trò chơi dân gian đã không còn và thay vào đó là các hoạt động ăn uống linh đình. Một số lễ hội văn hóa đã biến tướng với mục đích kinh doanh thu lợi nhuận. Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế hiện nay, sự giao thoa, du nhập văn hóa từ bên ngoài và giữa các vùng miền là xu hướng khó thể tránh khỏi. Trong nhiều trường hợp, văn hóa nước ngoài được tiếp nhận một cách ồ ạt, xô bồ, miễn cưỡng, lấn át các giá trị truyền thống, gây ra hiện tượng lai căng, kệch cỡm.
Ví dụ cụ thể là âm nhạc truyền thống, một trong những yếu tố quan trọng của văn hóa các dân tộc thiểu số, đang mất dần sức hút với người trẻ bản địa, thậm chí còn không được biết đến. Việc mất dần tiếng kèn lá, vắng tiếng sáo, đàn môi để các chàng trai bày tỏ tình cảm với người yêu, nghệ thuật hát giao duyên, hát dân ca, dân vũ, sử dụng nhạc cụ dân tộc có phần thưa thớt trong đời sống,… là hiện trạng đáng lo ngại trong cộng đồng các dân tộc Mông, Thái, Mường, Tày, Cao Lan… ngày nay, đã được phản ánh trên các phương tiện truyền thông, báo chí thời gian qua. Cùng với đó là nguy cơ mai một các giá trị bản sắc của giới trẻ trong dân tộc thiểu số như các lễ hội dân gian, phong tục, tập quán truyền thống. Đến nay vẫn chưa có một đánh giá chính xác về việc thực hiện các chính sách bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, thực tế cho thấy đã xuất hiện các trường hợp người trẻ hiểu không đúng, thậm chí xuyên tạc bản sắc, giá trị văn hóa cũng như việc thực hành văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số. Tình trạng này đặc biệt phổ biến trên mạng xã hội, gây tác động tiêu cực đến cộng đồng.
Qua những quyết sách cởi mở, kịp thời cùng với nhiều hoạt động ý nghĩa được triển khai trong các thập kỷ qua, các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của đồng bào các dân tộc thiểu số được bảo tồn, tôn vinh và phát huy giá trị. Đây chính là kết quả của sự chỉ đạo sát sao, sự điều hành quyết liệt, toàn diện của các cấp chính quyền, sự vào cuộc tích cực của các cơ quan chức năng. Bên cạnh đó, một yếu tố đóng vai trò thiết yếu chính là sự tự giác, ý thức trách nhiệm của chính đồng bào các dân tộc thiểu số.
(PLVN) - Chào mừng thành công Đại hội XIV và kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng, các chương trình nghệ thuật - chính luận được tổ chức trang trọng. Các chương trình ấy đã khơi dậy niềm tự hào dân tộc, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, cổ vũ các tầng lớp Nhân dân thi đua lao động, sáng tạo, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Từ dấu mốc Đại hội XIV, đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới - giai đoạn của niềm tin, khát vọng, trí tuệ và sức mạnh Việt Nam cùng hội tụ, đưa Tổ quốc phát triển toàn diện, phồn vinh, hạnh phúc.
(PLVN) - Mỗi độ xuân về, Việt Nam như khoác lên mình tấm áo mới, rực rỡ và tinh khôi bởi muôn loài hoa đua nở. Ở miền Bắc, từ cao nguyên Mộc Châu (Sơn La) mờ sương, những thung lũng Sa Pa (Lào Cai) đến các bản làng vùng cao Hà Giang (Tuyên Quang), Lai Châu, mùa hoa không chỉ làm nên vẻ đẹp thiên nhiên say lòng người mà còn mở ra một dòng chảy du lịch mùa hoa, nơi con người tìm về với thiên nhiên, văn hóa và nhịp sống nguyên sơ của đất trời.
Ong non chấm mật ong rừng U Minh Hạ (Cà Mau) – thứ mật vàng cam trong vắt, sánh quyện, ngọt dịu nhưng thơm nồng hương hoa tràm – là hương vị khó quên của miền đất cuối trời Nam Bộ. Từ món ăn dân dã ấy, hành trình theo chân thợ rừng săn mật ong, đặt trúm bắt lươn mở ra một lát cắt sinh động về những nghề truyền thống gắn bó máu thịt với rừng tràm nơi đây.
(PLVN) - Ngày 22/1, tại Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao thành phố Hải Phòng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng tổ chức khai mạc Giải Cờ vua trong khuôn khổ Đại hội Thể dục thể thao TP Hải Phòng lần thứ X, năm 2025 – 2026.
"Đồng hồ đếm ngược", "Lời hứa đầu tiên", "Lửa trắng" là những tác phẩm mở màn cho nhiều bộ phim khác thuộc dòng phim chất lượng Miniseries của VFC. Đây đánh dấu bước đi mới của phim truyền hình Việt trong bối cảnh thị trường và thói quen khán giả thay đổi mạnh mẽ.
“Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng” là sự kiện văn hóa - chính trị quy mô lớn, được tổ chức nhằm chào mừng thành công Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sẽ được tổ chức tối 23/01/2026 tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội).
“Gala Cười 2026” kết hợp giữa những nghệ sĩ gạo cội và lớp diễn viên trẻ tài năng hứa hẹn tạo nên một bức tranh đa sắc thái, vừa mang tính thời sự, vừa gần gũi với đời sống thường nhật.
Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT TP HCM và Hội Y học Giấc ngủ Việt Nam mới tổ chức Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác đưa y học giấc ngủ vào huấn luyện thể thao thành tích cao.
Ngày 21/1, Đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam khởi đầu đầy ấn tượng với tổng cộng 8 Huy chương vàng (HCV), riêng môn bơi đóng góp tới 7 HCV, trở thành điểm sáng trong ngày thi đấu đầu tiên tại ASEAN Para Games 13.
(PLVN) - Ngày 28/01/1941, sau 30 năm dài bôn ba khắp năm châu bốn bể để tìm con đường giải phóng cho dân tộc, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã trở lại mảnh đất Pác Bó, xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng qua cột mốc biên giới 108 (nay là cột mốc 675). Sự kiện này đã đánh dấu bước ngoặt mang tầm thời đại, mở ra kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội cho Nhân dân Việt Nam.
Theo tin từ Bộ Ngoại giao, tối 24/1, Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin đã điện đàm với Tổng Bí thư Tô Lâm chúc mừng thành công Đại hội Đảng lần thứ XIV.
Nam thanh niên ở Quảng Ngãi yêu đương và quan hệ tình dục với bé gái 13 tuổi dẫn đến có thai. Sau khi phát hiện, gia đình cháu bé đã đến cơ quan chức năng tố giác vụ việc.
(PLVN) - Người dân phát hiện 3 người tử vong trên đường Võ Nguyên Giáp (phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị). Cơ quan chức năng đang phối hợp điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ việc.
(PLVN) - Thời gian gần đây, cơ quan chức năng liên tiếp phát hiện và xử lý nhiều vụ việc vi phạm an toàn thực phẩm (ATTP) với quy mô lớn, kéo dài nhiều năm liên tiếp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và niềm tin người tiêu dùng. Việc khởi tố, truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các đối tượng vi phạm cho thấy tính nghiêm minh của pháp luật. Đây là hướng đi đúng đắn, có sức răn đe mạnh mẽ, tạo áp lực tuân thủ thực chất đối với tất cả chủ thể liên quan, từ người vận chuyển, chế biến đến chủ cơ sở kinh doanh, những cá nhân có trách nhiệm quản lý, kiểm soát.
(PLM) - Những tấm biển chỉ toàn tiếng nước ngoài được mở công khai trong khu đô thị Đồng Văn, thuộc phường Đồng Văn, tỉnh Ninh Bình, không biết các dịch vụ nói tới trên những tấm bảng này là gì, thế nhưng bên trong lại là hàng loạt trò chơi dạng máy xèng, có dấu hiệu của việc cờ bạc trá hình.
(PLM) - Tối 23/1, tại khu vực Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (quận Từ Liêm, Hà Nội), hàng vạn người dân đã được chiêm ngưỡng màn trình diễn pháo hoa đặc biệt, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Ngày 21/1/2026, Đội Cảnh sát giao thông Tân Sơn Nhất phối hợp với Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06) và Công an các phường Tân Sơn, Tây Thạnh triển khai cao điểm kiểm tra, xử lý tình trạng lấn chiếm, sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè theo kế hoạch của Công an TP Hồ Chí Minh.
Theo phản ánh, hiện nay tại khu vực chung cư Kim Văn – Kim Lũ, phường Định Công mặc dù có biển cấm nhưng tình trạng xe ô tô, xe máy chiếm dụng lòng đường, vỉa hè diễn ra tràn lan trên tuyến đường Nguyễn Xiển, Nghiêm Xuân Yêm.
(PLM) - Liên quan đến sự việc, người dân có dấu hiệu bị chiếm đoạt số tiền gần 500 triệu đồng, khi tin lời tư vấn, dụ dỗ của một số đối tượng hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động “núp bóng” dưới hình thức đi du lịch nước ngoài, sau đó sắp xếp ở lại làm việc dài hạn với mức thu nhập cao. Ngày 02/10/2025 anh Lê Công Tuấn đã đến cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội gửi đơn, đề nghị xem xét giải quyết theo thẩm quyền.
Với sự chung tay của Báo Pháp luật Việt Nam và chính quyền địa phương xã Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, một 'Mái ấm Tư pháp' khang trang đã kịp hoàn thiện ngay trước thềm Tết Nguyên đán Bính Ngọ, biến giấc mơ về một nơi an cư của người phụ nữ đơn thân nghèo khó trở thành hiện thực."
PLM - Ngày 17/1 vừa qua, Đoàn Thanh niên Báo Pháp luật Việt Nam đã phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn tổ chức Chương trình sinh hoạt chuyên đề “Xuân ấm biên cương - Thắm tình quân dân” tại Đồn Biên phòng Thanh Lòa, xã Cao Lộc. Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động “Theo dấu chân Người”, hưởng ứng đợt sinh hoạt chính trị “Khát vọng hùng cường - Sứ mệnh thanh niên” của Chi đoàn Báo Pháp luật Việt Nam.
PLM - Ngày 18/1, trong không khí trang trọng, ấm áp, Pháp luật Media (Báo Pháp luật Việt Nam) đã tổ chức Lễ kỷ niệm 5 năm ngày thành lập – dấu mốc ghi nhận một chặng đường hình thành, phát triển và khẳng định vị thế của một Bộ phận truyền thông pháp luật chuyên nghiệp, trách nhiệm và giàu bản sắc trong hành trình chuyển đổi số của Báo Pháp luật Việt Nam.
(PLM) - Sáng 9/1/2026, sau 5 ngày nghị án kéo dài phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hành chính về việc một số người dân thôn Đìa, xã Nam Hồng, huyện Đông Anh (cũ), nay là thôn Đìa, xã Phúc Thịnh, TP. Hà Nội khiếu kiện các quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai của Chủ tịch UBND huyện Đông Anh (người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của người bị kiện là Chủ tịch UBND xã Phúc Thịnh) đã tiếp tục diễn ra. Thay mặt Hội đồng xét xử, Chủ toạ - Thẩm phán Nguyễn Thị Ngọc Yên đã tuyên chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn Hùng, ông Nguyễn Văn Thảo và bà Vũ Thị Cúc. Kết thúc phiên sơ thẩm, người khởi kiện tiếp tục kháng cáo toàn bộ bản án vì cho rằng cần xem xét lại để khách quan, công bằng toàn bộ hồ sơ vụ án để rõ bản chất sự việc cũng như đánh giá lại quá trình sử dụng đất và tài sản trên đất.
