Phiên xử vụ kiện phân chia vị trí mảnh đất mua chung

Bên nói chưa chia đất, bên nói đã chia

Theo các bản án, năm 1982, nguyên đơn và cha ông Túc được ông Phan Văn Phước cho thuê gần 3.200m2 đất (thực tế đo đạc 3.138m2, phần tiếp giáp đường đi dài gần 61m) tại xã Thuận Giao, Thuận An, Bình Dương cũ để làm lò gốm.

Sau khi được cấp sổ đỏ, ngày 15/2/1990, ông Phước viết giấy chuyển nhượng đất trên cho cả hai với giá 10 lượng vàng. Việc chuyển nhượng thông qua hình thức lập văn bản ủy quyền, được UBND cấp xã xác nhận.

Vợ ông Phước xác nhận có bán đất cho nguyên đơn và cha bị đơn, còn việc phân chia đất như thế nào bà không rõ. Từ khi mua đến nay, cả hai sử dụng đúng như hiện trạng hiện tại.

Hai nhà sau đó sử dụng đất, xây nhà ở cho đến nay. Năm 2013, Nhà nước làm đường, ông Túc được bồi thường hỗ trợ hơn 522 triệu đồng.

Năm 2015, nguyên đơn cho rằng hai bên chưa phân chia diện tích đất chung đã mua nên yêu cầu chia đôi theo vị trí mỗi bên đều có khoảng 30m mặt tiền đường Hưng Định 24 và chia đôi số tiền bồi thường về đất.

Bị đơn không đồng ý, cho rằng việc chuyển nhượng đất được thực hiện từ năm 1982. Năm 1987, hai bên đã bốc thăm phân chia, cha của bị đơn nhận 1/2 diện tích đất nằm mặt tiền đường Hưng Định 24, còn nguyên đơn được chia 1/2 nằm bên trong. Sau khi phân chia, hai gia đình đều xây nhà ở, công trình kiên cố, trồng cây lâu năm trên đất, sử dụng ổn định đến nay.

Theo ông Túc, năm 2013, khi Nhà nước thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, nguyên đơn biết nhưng không có ý kiến. Ông Túc đồng thời yêu cầu tòa công nhận quyền sử dụng đất nhà ông đã sử dụng ổn định là 1.600m2 tiếp giáp đường Hưng Định 24.

Năm 2017, hai cấp tòa của tỉnh Bình Dương cũ xét xử, tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, chia đôi đất theo vị trí mỗi bên đều có 30m mặt tiền đường.

Năm 2018, TAND cấp cao cũ tại TP HCM có quyết định GĐT hủy hai bản án vì chưa xác định được hai bên đóng góp số tiền bao nhiêu trong việc mua khu đất.

Năm 2019 và 2020, hai cấp tòa của tỉnh Bình Dương cũ xử lại, tiếp tục tuyên chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, chia đôi đất theo vị trí mỗi bên đều có mặt tiền đường và nguyên đơn được chia 97 triệu đồng tiền bồi thường.

Tòa nghị án kéo dài

Ngày 10/08/2023, TAND cấp cao cũ tại TP HCM tiếp tục có quyết định GĐT, hủy 2 bản án. Cấp GĐT xác định, từ 1987 đến khi tranh chấp, các bên sử dụng đất theo sự phân chia, nhà ông Túc 1.363m2 giáp mặt tiền đường, nguyên đơn 1.736m2 còn lại. Các bên đã làm nhà, xây công trình trên đất, đã được cấp số nhà (nguyên đơn 45/3, bị đơn 45/2).

Hai bên sử dụng đất đã được phân chia từ 1987 mà không tranh chấp. Năm 2013, Nhà nước thu hồi, bồi thường cho ông Túc thì nguyên đơn không có ý kiến gì. Căn cứ Điều 50 Luật Đất đai 2003, trường hợp sử dụng đất ổn định, liên tục trước 15/10/1993 và không có tranh chấp thì được công nhận, cấp GĐT nhận định tòa sơ và phúc thẩm xác định “các bên chưa phân chia đất” là không phù hợp với các tình tiết khách quan của vụ án; đánh giá chứng cứ chưa toàn diện, triệt để. “Các bên đã phân chia ranh giới, sử dụng độc lập suốt 27 năm kể từ ngày nhận chuyển nhượng”, cấp GĐT nhận định.

Tại phiên sơ thẩm hôm qua, nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện là chia đôi đất với vị trí mỗi bên đều có khoảng 30m mặt tiền đường và được chia 97 triệu tiền bồi thường đất.

Bị đơn đề nghị bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; đề nghị phân chia như hai bên đang sử dụng là bị đơn bên ngoài, giáp mặt tiền đường 58m (chừa cho nguyên đơn 3m làm lối đi); còn lại là của nguyên đơn. Bị đơn đồng thời đề nghị công nhận cho mình quyền sử dụng đất 1.600m2.

HĐXX cho biết vụ án có nhiều tình tiết cần xem xét nên nghị án kéo dài, thời gian tuyên án dự kiến 25/6.