Lễ hội rước Chúa Gái là hình thức nguyên sơ của lễ hội Đền Hùng từ xa xưa, mang đậm nét văn hóa dân gian phản ánh đời sống văn hóa, phong tục tập quán của nhân dân ta từ thời đại Hùng Vương, được nhân dân địa phương lưu giữ và phát huy, đóng góp quan trọng vào việc bảo tồn di sản văn hóa đặc sắc của dân tộc.
Theo tập tục xưa, tôn trọng lễ nghi dựng vợ gả chồng của cha mẹ đã ăn sâu trong tiềm thức người dân, hàng năm nhân dân hai làng Vi, Trẹo tổ chức lễ hội rước Chúa gái vào dịp đầu xuân năm mới, để tưởng nhớ tới công lao trời biển của các Vua Hùng, đã khơi mạch nguồn dân tộc, đặt nền móng cho Quốc gia dân tộc.
Lễ hội còn là sinh hoạt tín ngưỡng dân gian của cư dân nông nghiệp gắn liền với hai nhân vật lịch sử huyền thoại thời kỳ Hùng Vương dựng nước là Tản Viên Sơn Thánh và Ngọc Hoa công chúa (con gái Vua Hùng thứ 18).
Tản Viên Sơn Thánh (còn có tên gọi Sơn Tinh) là vị anh hùng truyền thuyết thời kỳ Hùng Vương dựng nước. Theo Ngọc phả Đền Lăng Xương do Tiến sĩ Nguyễn Hữu Công, quan Đô Đốc Thượng Thư cùng với Nguyễn Công Chính và Nguyễn Minh Khai lập vào ngày 15/11/1011 vào đời vua Lê Thái Tổ, niên hiệu Thuận Thiên thứ III, Thánh Tản Viên - Sơn Tinh tên thật là Nguyễn Tuấn, con trưởng ông Nguyễn Cao Hành và bà Đinh Thị Đen (còn gọi là bà Thái Vĩ), sinh sống ở động Lăng Xương, huyện Thanh Xuyên, phủ Gia Hưng, đạo Sơn Tây (nay là làng Trung Nghĩa, xã Đồng Trung, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ).
Tương truyền một hôm bà Đinh Thị Đen vào rừng kiếm củi, đến Thạch Bàn bỗng thấy mây lành bao phủ, rồng vàng bay xuống phun nước như mưa, khí thiêng lan tỏa. Sau khi rồng bay đi, bà Đinh Thị Đen thấy hương bay ngào ngạt, nước giếng trong như ngọc, bà liền xuống tắm rồi mang thai từ đấy. 14 tháng sau, đúng ngày rằm tháng Giêng năm Đinh Tỵ, giữa giờ Thìn bà trở dạ sinh hạ được một cậu con trai đặt tên là Nguyễn Tuấn có tướng mạo khôi ngô, tuấn tú khác thường. Lớn lên, Nguyễn Tuấn trở thành người cứu độ, tài cao, văn võ song toàn, có phép thần thông biến hóa “hô phong hoán vũ” và trở thành vị thần (Thánh) của núi Tản Viên - Thần Sơn Tinh.
Truyền thuyết thời Hùng Vương lưu truyền rằng: Thời Vua Hùng Duệ Vương (Hùng Vương thứ 18), có hai người con gái, một người tên là Mỵ Châu Tiên Dung công chúa được gả cho Chử Đồng Tử, chàng trai nghèo kiếm cá ven sông (ở xã Đa Hòa, huyện Đông Yên, phủ Khoái Châu, xứ Sơn Nam). Còn Mỵ Nương Ngọc Hoa công chúa, Vua Hùng muốn tìm người tài giỏi, kiệt xuất nên chưa gả cho ai. Vua lập lầu kén rể ở cửa núi Việt Trì, gửi hịch cho bốn phương tìm người tài để gả công chúa Ngọc Hoa, lập lầu kén rể ở gò Tiên Cát (ngày nay là phường Tiên Cát - Việt Trì - Phú Thọ).
Khắp nơi được tin loan báo, trai tài tìm đến đua tranh. Sơn Tinh - Thần Núi Tản Viên đến xin cầu hôn. Cùng lúc ấy có một người từ trong làn nước cửa ngã ba sông bạch Hạc bước lên tự xưng là Thuỷ Tinh - Thần Sông cũng xin được cầu hôn. Cả hai đều có phép thuật thông thiên triệt địa, tài năng văn võ không ai hơn ai. Vua Hùng rất mừng bèn ngự giá đến đến sông Bạch Hạc ngự thí. Sơn Tinh ngồi trên đầu sông, Thủy Tinh trở về đáy sông. Trong chốc lát bỗng thấy mây mưa nổi trên mặt sông, gió mù mịt mặt nước, sấm đánh chớp giật… Sơn Tinh tay cầm sách, tay cầm trượng, miệng đọc thần chú, chỉ trượng vào đâu, vạn quái nghìn tà đều bị quét sạch.
Vua thấy cả hai đều tài giỏi, không biết gả cho ai, bèn triệu cả hai đến bảo rằng: “Cả hai khanh đều là người tài giỏi, ta chỉ có một người con gái, không biết gả cho ai". Nhà Vua bèn nghĩ ra cách thách cưới bằng lễ vật rất khó kiếm tìm, "ngày mai ai mang lễ vật đến trước gồm voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, 100 cặp bánh trưng, 100 cặp bánh dầy thì sẽ được đón Ngọc Hoa về làm vợ". Sớm hôm sau, lễ vật được tập kết tại làng Phù Đức để rước vào núi Hùng tế lễ, dâng tiến vua cha. Sơn Tinh dâng lễ vật đến trước và được đón Ngọc Hoa về làm vợ.
Lễ đón dâu đưa Công chúa Ngọc Hoa về núi Ba Vì, đoàn người đi bộ theo đường bộ hướng từ Đông sang Tây, đoàn rước dâu đi đến làng He xưa kia (làng Vi và làng Trẹo thuộc thị trấn Hùng Sơn ngày nay). Tới ngã ba Cây Hương cạnh bến đò cầu Cáp thì Công chúa đòi xuống kiệu không đi nữa ngồi trên tảng đá hướng nhìn về núi (trên núi Nghĩa Lĩnh các đời Hùng Vương lập điện chính vua ở tại núi Nghĩa Lĩnh) vì nhớ cha, nhớ mẹ.
Công chúa ngồi rất lâu chỗ này. Đoàn đưa dâu lo lắng nhiều lần giục Công chúa lên kiệu vì sợ muộn giờ mà Công chúa vẫn không đi cả đoàn bèn bày mưu tính kế bàn với dân làng sở tại tổ chức múa hát, làm nhiều trò vui nhộn cho Công chúa quên nỗi nhớ nhà. Đó là các trò: bách nghệ khôi hài, múa tùng dí, múa sư tử... Kế này thành công, Công chúa vui lòng lên kiệu đoàn rước dâu ra đến bến đò lên thuyền về nhà chồng, nới núi Tản, sông Đà.
Thủy Tinh đến sau, tức giận vì không đón được Ngọc Hoa công chúa, bèn dâng nước lên đánh nhau với Sơn Tinh, nhưng không thể thắng được. Tục truyền, Thủy Tinh từ đấy về sau đời đời thù oán, hàng năm lại dâng nước lên để gây chiến với Sơn Tinh.
Xoay quanh huyền thoại “Sơn Tinh - Thủy Tinh” là hàng loạt các truyền thuyết, trong đó phản ánh những nét sinh hoạt trong đời sống, trong lao động sản xuất và trong chiến đấu của cư dân thời kỳ Hùng Vương dựng nước. Đặc biệt, với chủ đề hôn nhân qua đám cưới của Sơn Tinh và Ngọc Hoa đã xuất hiện hàng loạt các nghi thức, các trò diễn ở làng quê trên vùng đất Tổ cội nguồn dân tộc. Trong đó, Lễ hội rước Chúa Gái là một trong những lễ hội truyền thống mang đậm dấu ấn đó.
Lễ hội rước Chúa Gái hay còn gọi là Lễ hội làng He bắt nguồn từ câu chuyện tình sử giữa Tản Viên Sơn Thánh và Ngọc Hoa công chúa, nhằm tái hiện lại đoàn rước dâu năm xưa của Tản Viên Sơn Thánh đi qua làng Vi, làng Trẹo đến bến Cáp ra sông Hồng để về miền núi Tản Ba Vì.
Cũng giống như rất nhiều lễ hội truyền thống khác, Lễ hội rước Chúa Gái của hai làng Vi, Trẹo xưa có xuất xứ từ hội làng, gắn với tín ngưỡng thờ Hùng Vương và các nhân vật lịch sử huyền thoại thời kỳ Hùng Vương dựng nước. Lễ hội rước Chúa Gái tái hiện lại sự tích Tản Viên Sơn Thánh đón Ngọc Hoa về núi Tản hay còn được gọi là tích “Tản Viên đón vợ”, do làng Vi và làng Trẹo cùng tổ chức trong hai ngày mùng 7 và mùng 8 tháng Giêng, cơ bản bảo lưu các yếu tố truyền thống về thời gian, lễ vật, nghi lễ, tập tục, diễn xướng dân gian.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Sau hơn một năm thi công kể từ khi khởi công vào cuối tháng 2/2025, công trình nút giao khác mức vành đai 3,5 với Đại lộ Thăng Long đã dần thành hình, gồm các nhánh tuabin kết hợp hầm trực thông.
PLM - Phường Vinh Phú hiện là một trong những địa bàn trọng điểm của tỉnh Nghệ An trong việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với quy mô dân số hơn 74.000 nhân khẩu, sáp nhập từ 4 đơn vị hành chính, và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp – nghĩa là xóa bỏ hoàn toàn cấp trung gian. Đó là bài toán chưa từng có tiền lệ mà Vinh Phú tại Nghệ An đang trực tiếp giải quyết. Không còn khâu trung gian, hàng núi thủ tục đổ dồn trực tiếp về cơ sở. Áp lực là điều khó tránh khỏi.
(PLM) - Ngày 20/4, Đoàn công tác Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu để chuẩn bị cho công tác tổ chức Giải leo núi Bước chân trên mây mùa thứ 3 năm 2026.
Chiều ngày 19/4, tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu, đã diễn ra Lễ bế mạc, Tổng kết và trao giải cho hơn 300 vận động viên tham gia Chinh phục đỉnh Tả Liên Sơn. Năm 2026 là lần thứ 4 liên tiếp, tỉnh Lai Châu tổ chức thành công giải leo núi với quy mô hơn 300 vận động viên tham gia, khẳng định sức hút của sân chơi thể thao mạo hiểm, giàu tính thử thách và trải nghiệm.
Sáng ngày 18/4/2026, trong quá trình di chuyển đi công tác, đồng chí Trung tá Hoàng Lê Anh, Phó Trưởng phòng CSGT Công an tỉnh Nghệ An cùng đồng chí Trung tá Nguyễn Khánh Dũng, Đội trưởng Đội CSGT đường bộ số 4, khi đi qua đường Hồ Tùng Mậu, phường Trường Vinh đã phát hiện một người dân gặp nạn bên đường, cần được đưa đi cấp cứu khẩn cấp.
(PLM) - Cặp song thai kỳ tích: Bé thứ hai chào đời cách chị 13 tuần—một ca sinh phi thường tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chứng tỏ sức mạnh tình mẫu tử và đột phá y khoa Việt Nam.
PLM - Nhiều năm qua, người dân xóm Hang Nước, xã Mông Hóa, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình ( Nay là xóm Nước Hang, phường Kỳ Sơn, tỉnh Phú Thọ ) vẫn lưu thông ổn định trên tuyến đường liên xóm từ ngã ba đồi Rọc Khoai đi vào dự án khu du lịch Hồ Dụ và nghĩa địa của xóm. Chỉ từ khi có một số người dân lập hàng rào sắt ra giữa đường, tuyến đường này không còn an toàn và giữ được hiện trạng như vốn có.
(PLM) - Ngày 16/4/2026, tại Trường Đại học Luật Hà Nội đã diễn ra Hội thảo quốc gia với chủ đề “Đổi mới chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy luật tại các cơ sở đào tạo luật ở Việt Nam trong bối cảnh mới”. Sự kiện do Trường Đại học Luật Hà Nội phối hợp với Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức.
PLM - Theo trung tâm dự báo khí tượng thuỷ văn, từ ngày 16-17/4/2026, miền Bắc và miền Trung sẽ chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh, nguy cơ xảy ra mưa dông, lốc sét và có thể sẽ có mưa đá
UBND TP Hà Nội vừa ban hành quyết định số 1878 về việc phê duyệt phương án, vị trí tuyến đường quốc lộ 1, tỷ lệ 1/500 đoạn từ nút giao Vành đai 1 - hầm Kim Liên đến nút giao cầu Giẽ. Theo đó, tuyến đường dài 36,3km sẽ được mở rộng lên 90m gồm thành phần đường chính 10 làn xe, đường gom hai bên mỗi bên 3 làn xe.
