Quản lý chặt hoạt động khai thác cát lòng sông, nước ngầm để chống sụt lún, sạt lở ở ĐBSCL

Chính phủ mới ban hành Nghị quyết về Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn vùng đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026 - 2035.

Theo nghị quyết, để đạt yêu cầu Bộ Chính trị đề ra tại Kết luận số 26-KL/TW, bên cạnh các nhiệm vụ thường xuyên, các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các tỉnh, thành phố vùng đồng bằng sông Cửu Long phải cụ thể hóa và tổ chức triển khai các nhiệm vụ.

Bổ sung quy hoạch, chính sách liên quan đến phòng, chống sụt lún, sạt lở...

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện rà soát, bổ sung quy hoạch, thể chế, chính sách và các quy định của pháp luật liên quan đến phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn.

Cụ thể, Chính phủ yêu cầu hoàn thành việc rà soát, bổ sung các nội dung về sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn, lấn biển vùng đồng bằng sông Cửu Long vào hệ thống quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch chi tiết ngành và quy hoạch của các địa phương để điều chỉnh phù hợp, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Hoàn thành việc rà soát, thể chế hóa cơ bản đầy đủ các chủ trương, định hướng của Đảng thành hệ thống pháp luật và văn bản hướng dẫn thi hành trong các lĩnh vực tài nguyên nước, thủy lợi, phòng, chống thiên tai, đất đai, lâm nghiệp, xây dựng, tài nguyên khoáng sản, khí tượng thủy văn.

Chính phủ yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ phù hợp với điều kiện tự nhiên; ứng dụng mô hình nông thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu...

Chính phủ cũng yêu cầu xây dựng chính sách phù hợp để khuyến khích, thu hút các dự án đầu tư ngoài ngân sách, đầu tư theo phương thức đối tác công tư trong xây dựng công trình phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển; trồng, khôi phục rừng ngập mặn ven biển; xây dựng, cải tạo hệ thống cấp nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.

Đồng thời, rà soát, hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, định mức kinh tế - kỹ thuật đối với công trình, cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội đa mục tiêu, trong đó lồng ghép mục tiêu phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn.

Di dời người dân khỏi khu vực nguy cơ cao xảy ra sụt lún, sạt lở

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là kiện toàn tổ chức, bộ máy quản lý nhà nước về nguồn nước, hệ thống công trình thủy lợi, đê điều, phòng, chống thiên tai, bảo đảm tập trung đầu mối, thống nhất, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Chính phủ cũng yêu cầu đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; thu hút, hình thành đội ngũ chuyên gia chuyên sâu.

Đối với quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước lưu vực sông, hệ thống thủy lợi, đê điều và chống ngập đô thị, nghị quyết yêu cầu xây dựng, điều chỉnh và thực hiện kế hoạch sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; chủ động trữ nước tại các kênh, rạch, hồ tự nhiên, trữ nước lũ ở vùng ngập sâu, có phương án, giải pháp sử dụng nguồn nước, thu trữ nước để ứng phó với hạn mặn.

Chính phủ yêu cầu sắp xếp, di dời dân cư khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng, có nguy cơ cao xảy ra sụt lún, sạt lở đến nơi an toàn, bảo đảm ổn định và phát triển bền vững. Đồng thời, quản lý chặt chẽ hoạt động xây dựng nhà ở, công trình, khai thác cát lòng sông, nước ngầm và các hoạt động khác có nguy cơ làm gia tăng sụt lún, sạt lở, ngập úng, xâm nhập mặn.

Ưu tiên nguồn lực cho các dự án tổng thể, liên vùng

Chính phủ yêu cầu đầu tư xây dựng các dự án tổng thể, liên vùng, đa mục tiêu phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn.

Các bộ, ngành, địa phương phải rà soát, đánh giá hiệu quả, tác động của các công trình, cơ sở hạ tầng đã đầu tư liên quan đến sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn; khắc phục hạn chế, kịp thời điều chỉnh các dự án, công trình còn bất cập.

Nghị quyết cũng yêu cầu đầu tư các dự án phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn có tính tổng thể, liên vùng, đa mục tiêu, thích ứng thông minh, ứng dụng khoa học - công nghệ. Trong đó có các dự án cơ sở hạ tầng phục vụ di dời dân ở những vùng thường xuyên xảy ra ngập úng, có nguy cơ sụt lún, sạt lở cao; đầu tư trang thiết bị, công nghệ, mô hình dự báo để nâng cao độ tin cậy cảnh báo sớm.

Chính phủ yêu cầu ưu tiên bố trí nguồn lực từ ngân sách nhà nước, bao gồm cả nguồn vốn vay, viện trợ nước ngoài, cho các nhiệm vụ phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát, tuyệt đối không để xảy ra lãng phí, tiêu cực.