Chủ nhật 05/07/2026 13:05
Home | Kinh tế - Xã Hội | Sửa Luật Đấu thầu: Phải khắc phục triệt để tình trạng đấu thầu hình thức, thông thầu

Sửa Luật Đấu thầu: Phải khắc phục triệt để tình trạng đấu thầu hình thức, thông thầu

(PLM) - Tiếp tục rà soát hoàn thiện các quy định cụ thể về bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, công khai, đánh giá hiệu quả kinh tế tổng thể trong hoạt động đấu thầu; quy định chặt chẽ khắc phục triệt để tình trạng đấu thầu hình thức, thông thầu.

Nội dung trên tại Nghị quyết số 111/NQ-CP ngày 30/8/2922 của Chính phủ về phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 8/2022.

Tại Nghị quyết này, Chính phủ thống nhất với sự cần thiết, mục tiêu, quan điểm xây dựng dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) nhằm thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng về: “Tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác lựa chọn nhà thầu, quản lý đấu thầu”.

Bên cạnh đó, hoàn thiện khung pháp luật đầy đủ, đồng bộ về đấu thầu, mua sắm sử dụng nguồn vốn nhà nước, giải quyết triệt để các bất cập của Luật hiện hành; quản lý hiệu quả, công khai, minh bạch nguồn vốn, tài sản nhà nước nhưng đồng thời bảo đảm phân cấp mạnh, rõ trách nhiệm, tạo thuận lợi cho các chủ thể thực hiện thuận lợi, thông suốt; đồng thời có công cụ giám sát, kiểm tra.

Chính phủ cơ bản tán thành nội dung dự án Luật, giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư tiếp thu tối đa ý kiến các Thành viên Chính phủ, tiếp tục phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan hoàn thiện một số nội dung:

Thống nhất phương án xác định phạm vi điều chỉnh giữa Luật Đấu thầu (sửa đổi) và Luật Đất đai (sửa đổi) về đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất, làm căn cứ hoàn thiện hai dự án Luật này. Giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định của hai Luật theo đúng phạm vi điều chỉnh đã được xác định, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi của hệ thống pháp luật.

Đánh giá tác động thêm yêu cầu quản lý hoạt động đấu thầu tại các doanh nghiệp có vốn chi phối của DNNN

Cơ bản thống nhất với phương án xác định phạm vi điều chỉnh của Luật Đấu thầu đối với hoạt động lựa chọn nhà thầu thực hiện các dự án đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) theo quy định tại khoản 1 điều 88 Luật Doanh nghiệp; Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu, xác định rõ quan điểm, yêu cầu, phạm vi quản lý vốn nhà nước tại DNNN, đánh giá tác động thêm yêu cầu quản lý hoạt động đấu thầu tại các doanh nghiệp có vốn chi phối của DNNN, hoàn thiện đồng bộ quy định liên quan, bảo đảm quản lý chặt chẽ, hiệu quả vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp nhưng phải có cơ chế tạo chủ động, linh hoạt, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp, cơ quan đại diện chủ sở hữu, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc hiện nay đối với DNNN.

Cấp nào quyết định đầu tư thì cấp đó có có quyền và trách nhiệm quyết định chỉ định thầu

Tiếp tục rà soát hoàn thiện các quy định cụ thể về bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, công khai, đánh giá hiệu quả kinh tế tổng thể trong hoạt động đấu thầu; quy định chặt chẽ khắc phục triệt để tình trạng đấu thầu hình thức, thông thầu, tránh thất thoát, lãng phí ngân sách, tài sản nhà nước; ngăn chặn, xử lý hiệu quả vi phạm, tiêu cực, tham nhũng trong hoạt động đấu thầu; nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đấu thầu.

Hoàn thiện các quy định về các hình thức lựa chọn nhà thầu, phân định rõ các hình thức, các trường hợp được áp dụng; đơn giản hóa, cắt giảm trình tự, thủ tục, các khâu trung gian, rõ thẩm quyền, trách nhiệm quyết định áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu; hoàn thiện quy định về phân cấp theo hướng cấp nào quyết định đầu tư thì cấp đó có có quyền và trách nhiệm quyết định chỉ định thầu, lựa chọn nhà thầu hoặc được phân cấp, ủy quyền phù hợp cho cấp dưới.

Hoàn thiện quy định về chỉ định thầu đối với gói thầu mua sắm phục vụ phòng chống dịch bệnh, thiên tai

Hoàn thiện quy định về chỉ định thầu đối với dự án quan trọng quốc gia cần triển khai ngay, các gói thầu tư vấn, tái định cư, di dời công trình trong vùng dự án, gói thầu mua sắm phục vụ phòng chống dịch bệnh, thiên tai, yêu cầu bảo vệ an ninh, quốc phòng, các trường hợp cấp bách khác…

Về lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt hoàn thiện quy định theo hướng: Luật quy định điều kiện, trình tự, thủ tục và thẩm quyền; Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ chỉ quy định danh mục và quy trình lựa chọn đối với các gói thầu mua sắm thường xuyên áp dụng chung trên cả nước; Thủ tướng Chính phủ chỉ chấp thuận chủ trương đối với dự án, gói thầu quy mô lớn, liên quan đến quốc phòng, an ninh, biên giới lãnh thổ; người có thẩm quyền sẽ quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về quyết định lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt.

Chính phủ giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ, các bộ, cơ quan liên quan tiếp thu tối đa ý kiến Thành viên Chính phủ, Nghị quyết của Chính phủ, hoàn thiện dự án Luật, báo cáo Phó Thủ tướng Lê Minh Khái trước khi báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XV.

Theo Baochinhphu.vn (https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/hoan-thien-quy-dinh-dau-thau-khac-phuc-triet-de-tinh-trang-dau-thau-hinh-thuc-thong-thau-11922083018402758.htm)

Tags:

Bài liên quan
Tin bài khác
Liên Hợp Quốc cảnh báo những rủi ro tiềm ẩn của trí tuệ nhân tạo

Liên Hợp Quốc cảnh báo những rủi ro tiềm ẩn của trí tuệ nhân tạo

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo mang lại tiềm năng to lớn cho các quốc gia và người dân trên thế giới, nhưng cũng đi kèm với những nguy cơ nghiêm trọng. Đây là cảnh báo vừa được đưa ra trong báo cáo đầu tiên của Hội đồng khoa học độc lập thuộc Liên Hợp Quốc về công nghệ này.
Thời tiết ngày 5/7: Bắc Bộ có mưa lớn

Thời tiết ngày 5/7: Bắc Bộ có mưa lớn

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia, khu vực Bắc Bộ có mưa to đến rất to.
Anh hùng Ngô Thị Tuyển qua đời

Anh hùng Ngô Thị Tuyển qua đời

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển qua đời sáng nay, 4/7, tại quê nhà ở Thanh Hóa, hưởng thọ 81 tuổi.
Tăng cường chăm lo lao động là người dân tộc thiểu số và miền núi

Tăng cường chăm lo lao động là người dân tộc thiểu số và miền núi

(PLVN) - Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (LĐLĐVN) mới ban hành Công văn số 184/TLĐ-QHLĐ yêu cầu các cấp công đoàn tăng cường chăm lo, hỗ trợ công nhân, người lao động là người dân tộc thiểu số và miền núi.
Chủ tịch tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo làm rõ về kết quả điểm môn Toán tốt nghiệp THPT

Chủ tịch tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo làm rõ về kết quả điểm môn Toán tốt nghiệp THPT

Trước vụ điểm thi môn Toán tốt nghiệp THPT cao bất thường, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang yêu cầu ngành giáo dục địa phương và Trường THPT Chuyên Tuyên Quang phối hợp với cơ quan liên quan xác minh thông tin cụ thể, chính xác.
Bão giật cấp 11 hoành hành vịnh Bắc Bộ, tiến gần đặc khu Bạch Long Vĩ

Bão giật cấp 11 hoành hành vịnh Bắc Bộ, tiến gần đặc khu Bạch Long Vĩ

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia, bão số 1 đã đi vào vùng biển phía Đông của khu vực Bắc vịnh Bắc Bộ, di chuyển tiếp theo hướng Tây Bắc. Do ảnh hưởng hoàn lưu của bão số 1, ở đặc khu Bạch Long Vĩ (Hải Phòng) đã có gió mạnh cấp 8, giật cấp 9; Cô Tô có gió mạnh cấp 6, giật cấp 8, sóng cao 2,25m. Khu vực vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) đang mưa, tàu thuyền về neo đậu tránh bão khá nhiều.
Điều đẹp đẽ phía sau những thủ khoa toàn quốc

Điều đẹp đẽ phía sau những thủ khoa toàn quốc

Mỗi mùa thi đều có những bảng điểm xuất sắc, những gương mặt được xướng tên ở vị trí cao nhất. Nhưng điều còn ở lại lâu hơn là những giá trị mà những thủ khoa lan tỏa.
Tai nạn trên Quốc lộ 1 qua Hà Tĩnh, 2 người đi xe máy tử vong

Tai nạn trên Quốc lộ 1 qua Hà Tĩnh, 2 người đi xe máy tử vong

Rạng sáng 3/7, một vụ tai nạn giao thông xảy ra giữa xe khách và xe máy trên Quốc lộ 1, đoạn qua phường Hoành Sơn, khiến 2 người đàn ông tử vong tại hiện trường.
Bão số 1 giật cấp 11 tiến gần Vịnh Bắc Bộ

Bão số 1 giật cấp 11 tiến gần Vịnh Bắc Bộ

Khoảng 11h ngày 3/7, vị trí tâm bão ở khoảng 17.5 độ Vĩ Bắc; 109.9 độ Kinh Đông, sức gió mạnh nhất cấp 8-9 (62-88km/h), giật cấp 11. Trong 3 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Bắc Tây Bắc, tốc độ khoảng 10km/h.
Yêu cầu xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm giữ ngoại tệ gây bất ổn thị trường

Yêu cầu xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm giữ ngoại tệ gây bất ổn thị trường

(PLVN) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thị trường ngoại hối; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm giữ ngoại tệ gây bất ổn thị trường...
Bão số 1 hoành hành Biển Đông, Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa mưa to đến rất to

Bão số 1 hoành hành Biển Đông, Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa mưa to đến rất to

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia, sáng sớm nay (3/7), áp thấp nhiệt đới trên khu vực phía Tây Bắc đặc khu Hoàng Sa đã mạnh lên thành bão, cơn bão số 1 năm 2026, có tên quốc tế là MAYSAK.
Thẩm định báo cáo tiền khả thi dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội

Thẩm định báo cáo tiền khả thi dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội

(PLVN) - Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, Chủ tịch Hội đồng thẩm định Nhà nước mới chủ trì cuộc họp thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án Vành đai (VĐ) 5 - Vùng Thủ đô (VTĐ) Hà Nội.
bao-anh-land
happer-vn
lsa
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả tốt hơn, cao hơn nữa

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả tốt hơn, cao hơn nữa

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương nghiêm túc tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; đồng thời quán triệt nghiêm túc cho công tác chỉ đạo, điều hành để đạt được kết quả tốt hơn, cao hơn nữa trong 6 tháng cuối năm và trong thời gian tới, "với tinh thần biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả, nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm có hiệu quả".
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Phiên họp Chính phủ thường kỳ và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Phiên họp Chính phủ thường kỳ và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương

Sáng 4/7, Chính phủ tổ chức Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương dưới hình thức trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ, kết nối trực tuyến với điểm cầu 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến dự hội nghị.
Quân đội phải nhìn xa hơn, tham mưu chiến lược sâu hơn

Quân đội phải nhìn xa hơn, tham mưu chiến lược sâu hơn

(PLVN) - Yêu cầu trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh khi phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị Quân chính toàn quân sơ kết, đánh giá kết quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, do Quân ủy Trung ương - Bộ Quốc phòng tổ chức sáng 2/7, tại Hà Nội.
Mr Pips và đồng phạm bị cáo buộc thực hiện 920 vụ lừa đảo, chiếm đoạt hơn 1.568 tỷ đồng

Mr Pips và đồng phạm bị cáo buộc thực hiện 920 vụ lừa đảo, chiếm đoạt hơn 1.568 tỷ đồng

Mr Pips bị cơ quan công an cáo buộc đã tuyển dụng nhân viên, tổ chức, vận hành các sàn giao dịch chứng khoán, forex nhằm lôi kéo khách hàng tham gia đầu tư, chiếm đoạt hơn 1.568 tỷ đồng của các bị hại
Đề nghị hỗ trợ truy tìm nghi phạm nổ súng giết người ở Đắk Lắk

Đề nghị hỗ trợ truy tìm nghi phạm nổ súng giết người ở Đắk Lắk

Công an tỉnh Đắk Lắk đề nghị các cơ quan, tổ chức và người dân tích cực phối hợp, kịp thời cung cấp thông tin khi phát hiện đối tượng hoặc những trường hợp có biểu hiện nghi vấn liên quan đến vụ án Giết người xảy ra tại phường Buôn Ma Thuột tối 2/7...
Shark Bình bị cáo buộc tham gia "rửa tiền" gần 320 tỷ đồng trong "vụ Mr Pips"

Shark Bình bị cáo buộc tham gia "rửa tiền" gần 320 tỷ đồng trong "vụ Mr Pips"

Trong vụ án lừa đảo, chiếm đoạt gần 1.600 tỷ đồng do Mr Pips cầm đầu, Shark Bình bị cáo buộc đã có hành vi tham gia rửa tiền gần 320 tỷ đồng.
Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam-Lào lần thứ 3 sẽ diễn ra tại Nghệ An và Bolykhamxay

Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam-Lào lần thứ 3 sẽ diễn ra tại Nghệ An và Bolykhamxay

PLM - Chiều 2/7, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức gặp mặt báo chí giới thiệu Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ ba, với sự chủ trì của Đại tá Đỗ Duy Chinh, Phó cục trưởng Cục Tuyên huấn (Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam).

Sơ kết công tác tư pháp 06 tháng đầu năm 2026: Tiếp tục kiến tạo hệ thống pháp luật thống nhất, hiện đại, minh bạch

Sơ kết công tác tư pháp 06 tháng đầu năm 2026: Tiếp tục kiến tạo hệ thống pháp luật thống nhất, hiện đại, minh bạch

(PLM) - Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị sơ kết công tác tư pháp 06 tháng đầu năm 2026 với nhiều kết quả nổi bật: hoàn thiện pháp luật, cắt giảm hàng nghìn thủ tục hành chính, thu hồi mạnh tài sản tham nhũng, và đặt mục tiêu tiếp tục kiến tạo hệ thống pháp luật hiện đại, minh bạch.

Đẩy mạnh đổi mới công tác pháp chế, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật

Đẩy mạnh đổi mới công tác pháp chế, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật

(PLM) - Bộ Tư pháp họp giao ban pháp chế 6 tháng đầu năm 2026, thúc đẩy đổi mới xây dựng pháp luật, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, đẩy mạnh rà soát văn bản, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đội ngũ pháp chế.

Những lưu ý về tuyển sinh đại học và cao đẳng năm 2026

Những lưu ý về tuyển sinh đại học và cao đẳng năm 2026

PLM - Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận quy mô lớn nhất trong nhiều năm qua với hơn 1,2 triệuthí sinh đăng ký dự thi. Trong đó bao gồm khoảng 1,16 triệu học sinh lớp 12 và gần 64.000 thí sinh tự do.

Thành Lương - Trung Văn - Hà Phương

Xây dựng tương lai từ tầm nhìn trăm năm: Hà Nội bước vào kỷ nguyên vươn mình

Xây dựng tương lai từ tầm nhìn trăm năm: Hà Nội bước vào kỷ nguyên vươn mình

PLM - Ngày 29 tháng 6 năm 2026, tại Thủ đô Hà Nội, một sự kiện mang tính lịch sử, kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai đã chính thức diễn ra: Hội nghị Công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026.

Đẩy mạnh thương mại hóa công nghệ tăng khả năng cạnh tranh trong kỷ nguyên số

Đẩy mạnh thương mại hóa công nghệ tăng khả năng cạnh tranh trong kỷ nguyên số

PLM - Ngày 25/6 tại Hà Nội đã diễn Hội thảo khoa học "Nâng cao năng lực cạnh tranh và thương mại hóa công nghệ trong kỷ nguyên số" do Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Sáng tạo Quốc gia (NSSC) - Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với các đơn vị đối tác tổ chức. Tại Hội thảo, các chuyên gia đã thảo luận sôi nổi và đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa, trong đó nhấn mạnh việc chuyển đổi số, làm chủ công nghệ trong bối cảnh mới.

Anh hùng La Văn Cầu – Ngọn lửa Đông Khê sáng mãi

Anh hùng La Văn Cầu – Ngọn lửa Đông Khê sáng mãi

( PLM) - Ngày 24/6/2026, Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân La Văn Cầu đã từ trần, hưởng thọ 94 tuổi. Sự ra đi của ông khép lại cuộc đời của một người lính đã đi qua gần trọn chiều dài lịch sử cách mạng Việt Nam. Nhưng với nhiều thế hệ người Việt Nam, đặc biệt là những người từng gắn bó với chiến trường Đông Khê, ông sẽ mãi là nhân chứng sống của Chiến dịch Biên giới năm 1950 và là biểu tượng của lòng quả cảm, của ý chí chiến đấu vì độc lập dân tộc.

Điểm tin Y tế số 8: Cảnh báo nắng nóng kéo dài, chủ động ứng phó để bảo vệ sức khỏe

Điểm tin Y tế số 8: Cảnh báo nắng nóng kéo dài, chủ động ứng phó để bảo vệ sức khỏe

(PLM) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng El Nino đã xuất hiện và đang tiếp tục mạnh lên. Dự báo El Nino sẽ duy trì từ nay đến cuối năm 2026, thậm chí kéo dài sang các tháng đầu năm 2027. Theo các chuyên gia, nhiệt độ cao khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh hơn, làm tim phải hoạt động nhiều hơn, dễ gây rối loạn huyết áp, nhịp tim, đồng thời làm tăng nguy cơ say nắng, kiệt sức và sốc nhiệt, nhất là ở người có bệnh nền tim mạch.

Hoàn thiện thể chế về luật sư và hành nghề luật sư đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền

Hoàn thiện thể chế về luật sư và hành nghề luật sư đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền

(PLM) - Ngày 29/6, tại Hà Nội, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật phối hợp với Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề "Hoàn thiện thể chế về luật sư và hành nghề luật sư trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam" theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Trường Đại học Công đoàn trao bằng tốt nghiệp cho hơn 1.800 tân cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ

Trường Đại học Công đoàn trao bằng tốt nghiệp cho hơn 1.800 tân cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ

PLM - Sáng 26/6, Trường Đại học Công đoàn tổ chức Lễ Bế giảng và Trao bằng tốt nghiệp Cử nhân, Thạc sĩ, Tiến sĩ đợt tháng 6 năm 2026, ghi dấu cột mốc trưởng thành của khóa sinh viên, học viên sau nhiều năm nỗ lực học tập, nghiên cứu và rèn luyện.