Tài chính ESG và bài toán xây dựng thế hệ lãnh đạo doanh nghiệp mới tại Việt Nam

Hội thảo diễn ra vào chiều 16/12 tại Hội trường 801, Nhà E4, Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN, trong bối cảnh ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) không còn là lựa chọn mang tính tự nguyện mà đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trên thế giới, tài chính xanh đang phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những trụ cột của hệ thống tài chính bền vững. Các hệ thống phân loại tài chính xanh, điển hình là ASEAN Green Finance Taxonomy, đang từng bước tái định hình dòng vốn trong khu vực, hướng dòng đầu tư vào các dự án thân thiện với môi trường, giảm phát thải và tạo giá trị xã hội dài hạn.

Xu hướng này không chỉ ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các tổ chức tài chính quốc tế, mà còn tác động trực tiếp đến cách thức quản trị doanh nghiệp, yêu cầu minh bạch thông tin và năng lực quản trị rủi ro ESG ngày càng cao.

Tại Việt Nam, Chính phủ đã ban hành nhiều chiến lược quan trọng như Chiến lược Tăng trưởng xanh, các chương trình chuyển đổi năng lượng, cùng định hướng từng bước xây dựng khung ESG phù hợp với thông lệ quốc tế. Những chính sách này thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong tiến trình phát triển bền vững và hội nhập kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc triển khai ESG tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức đáng kể. Trước hết, khung tiêu chuẩn ESG hiện nay chưa hoàn thiện, thiếu sự thống nhất và hướng dẫn cụ thể cho doanh nghiệp trong việc áp dụng và báo cáo.

Bên cạnh đó, năng lực đo lường và báo cáo ESG của nhiều doanh nghiệp còn hạn chế, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc thu thập dữ liệu môi trường, xã hội và quản trị chưa được chuẩn hóa, trong khi chi phí tuân thủ và nguồn lực cho chuyển đổi xanh vẫn là rào cản lớn.

Đáng chú ý, sự thiếu hụt đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp có tư duy ESG được xem là thách thức mang tính cốt lõi. Không ít doanh nghiệp vẫn tiếp cận ESG như một yêu cầu tuân thủ ngắn hạn, thay vì coi đó là chiến lược đầu tư dài hạn gắn với năng lực cạnh tranh và giá trị thương hiệu.

Hội thảo đã mang đến nhiều góc nhìn quốc tế quan trọng thông qua các bài tham luận chính. Ông Douglas Lee Snyder, Giám đốc Điều hành Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC), nhấn mạnh vai trò của ASEAN Green Finance Taxonomy trong việc định hướng dòng vốn bền vững và mở ra cơ hội thu hút đầu tư cho các lĩnh vực như bất động sản, hạ tầng và năng lượng tại Việt Nam.

Trong khi đó, TS. Wang Weinan (Đại học Kent, Vương quốc Anh) tập trung phân tích khái niệm Giá trị Xã hội Bền vững (Sustainable Social Value – SSV), cho rằng doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới cần vượt qua mục tiêu lợi nhuận đơn thuần để tạo lập giá trị lâu dài cho xã hội và cộng đồng.

Ở góc độ quản trị, ông Robert William Kindness, Giám đốc Kinh doanh Hiệp hội Các Nhà Điều hành Kinh doanh Vương quốc Anh (ABE), nhấn mạnh vai trò của lãnh đạo định hướng hành động (Action-Centred Leadership) trong việc chuyển hóa các cam kết ESG thành hành động cụ thể, gắn với hiệu quả vận hành và văn hóa doanh nghiệp.

Qua các phiên thảo luận, các chuyên gia cho rằng quá trình triển khai ESG tại Việt Nam chỉ có thể đạt hiệu quả khi được tiếp cận một cách toàn diện và dài hạn, kết hợp giữa hoàn thiện thể chế, mở rộng các công cụ tài chính xanh và phát triển nguồn nhân lực lãnh đạo có năng lực quản trị bền vững.

Đặc biệt, việc nâng cao chất lượng đào tạo quản lý và lãnh đạo doanh nghiệp, trong đó ESG được tích hợp như một nội dung cốt lõi trong chương trình đào tạo đại học và sau đại học, được xem là yếu tố then chốt để đưa các chuẩn mực bền vững vào thực tiễn vận hành doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, Hội thảo “ESG Finance and New-Generation Business Leadership” được nhìn nhận như một không gian đối thoại chính sách và học thuật có chiều sâu, tạo cầu nối giữa khu vực công, cộng đồng doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục đại học trong việc trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp và định hướng phát triển bền vững.