Tăng sức hút cho phương tiện giao thông công cộng

Chính sách khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng

Là đô thị đặc biệt với quy mô dân số lớn và tốc độ đô thị hóa nhanh, TP HCM đang phải đối mặt với áp lực ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và sự gia tăng nhanh chóng của phương tiện cá nhân. Theo thống kê, TP hiện có khoảng 10 triệu phương tiện giao thông, gồm 1 triệu ô tô và 9 triệu xe máy. Trong khi đó, tỷ lệ sử dụng phương tiện giao thông công cộng vẫn còn hạn chế.

Trước thực tế đó, thời gian qua, TP HCM đã triển khai các chính sách khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng và tạo được nhiều chuyển biến tích cực. Một trong số đó là chính sách miễn phí vé 134 tuyến xe buýt, gồm 109 tuyến có trợ giá và 25 tuyến không trợ giá. Chỉ sau hơn một tháng triển khai, lượng hành khách sử dụng xe buýt tăng lên đáng kể.

Theo Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP HCM, từ 1/7 - 7/8/2026, 134 tuyến xe buýt thuộc chương trình đã phục vụ hơn 10,5 triệu lượt khách, tăng 42% so với cùng kỳ năm 2025. Bình quân mỗi ngày, các tuyến này vận chuyển khoảng 278.000 lượt hành khách, tăng khoảng 82.800 lượt so với cùng kỳ. Hiệu ứng tích cực này còn lan sang cả tuyến Metro, với lượng hành khách đi Metro trong tháng 7 đạt hơn 1,8 triệu lượt khách, tăng 15% so với cùng kỳ năm 2025.

Song song với việc triển khai chính sách miễn phí vé xe buýt, TP HCM cũng liên tục triển khai nhiều hạng mục nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông công cộng, hướng tới xây dựng mạng lưới thuận tiện và đồng bộ hơn. Nhiều mái che nối ga Metro với điểm dừng xe buýt đã được lắp đặt. Nhà chờ, trụ dừng được cải tạo; biển báo, vạch sơn và hệ thống nhận diện hành khách cũng được bổ sung, nâng cấp.

Việc lắp đặt mái che không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận và sử dụng các điểm dừng, nhà ga, mà còn tăng cường kết nối giữa xe buýt và Metro, giúp hoàn thiện chuỗi kết nối “đi bộ - xe buýt - Metro”. Thay vì mỗi loại hình vận tải hoạt động độc lập, chuỗi kết nối “đi bộ - xe buýt - Metro” giúp người dân thuận tiện hơn trong việc di chuyển từ nhà đến trạm xe buýt, từ xe buýt đến Metro và ngược lại.

Đáng chú ý, trong thời gian này, TP HCM cũng đang triển khai đăng ký và phát hành Thẻ giao thông công cộng nhằm xác thực các đối tượng được hưởng chính sách miễn 100% giá vé. Thẻ có thể sử dụng trên cả xe buýt và Metro, giúp người dân thuận tiện di chuyển, không phải sử dụng căn cước công dân để xác thực, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa các phương tiện công cộng. Thẻ được kỳ vọng mở ra cách tiếp cận mới với hệ thống giao thông công cộng đang ngày càng phát triển tại TP HCM.

Thay đổi thói quen đi lại của người dân

Đánh giá về chính sách khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng, ông Lê Hoàn - Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP HCM (Sở Xây dựng TP HCM) cho biết, những con số thống kê cho thấy hiệu quả của chính sách. Chính sách đã giúp giảm chi phí đi lại của người dân, từng bước thay đổi cách nhìn và hành vi lựa chọn phương thức đi lại, tạo nền tảng liên thông giữa xe buýt với buýt sông, Metro và xe đạp công cộng.

Không chỉ tại TP HCM, Hà Nội cũng triển khai nhiều chính sách nhằm hướng đến mục tiêu khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng phương tiện giao thông xanh, tăng tỷ lệ sử dụng vận tải hành khách công cộng. Qua đó góp phần giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí, nâng cao chất lượng dịch vụ giao thông đô thị và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Theo đó, từ 1/7/2026 đến hết 30/6/2027, TP Hà Nội miễn phí vé xe buýt (không bao gồm xe buýt phục vụ kinh doanh du lịch) cho người dân đi lại trong khu vực Vành đai 1. Thành phố cũng miễn tiền vé đến hết ngày 31/12/2030 cho người sử dụng xe buýt (không bao gồm xe buýt phục vụ kinh doanh du lịch) hoặc đường sắt đô thị trên toàn địa bàn trong các dịp lễ, Tết, sự kiện chính trị xã hội đặc biệt của đất nước và của TP. Bên cạnh đó, hệ thống thẻ vé điện tử liên thông đa phương thức trên toàn mạng lưới giao thông công cộng của Thủ đô (gồm toàn bộ 128 tuyến xe buýt và hai tuyến đường sắt đô thị) cũng đã chính thức đưa vào vận hành.

Có thể thấy, TP HCM và Hà Nội đang từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng đồng bộ, thuận tiện và hấp dẫn hơn đối với người dân. Cùng với đầu tư hạ tầng, các chính sách hỗ trợ về giá vé và ứng dụng công nghệ đang tạo thêm động lực để người dân sử dụng vận tải hành khách công cộng. Khi phương tiện giao thông công cộng tăng sức hút, việc thay đổi thói quen đi lại, giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân sẽ có thêm cơ sở để trở thành hiện thực.