Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây là lễ hội mừng năm mới theo lịch cổ truyền của dân tộc Khmer. “Chôl” nghĩa là “Vào” và “Chnăm Thmây” là “Năm mới”. Tết Chôl Chnăm Thmây là lễ hội lớn nhất và quan trọng nhất của đồng bào Khmer.
Tết Chôl Chnăm Thmây thường diễn ra vào khoảng giữa tháng Tư dương lịch hàng năm. Đây là tháng thứ 5 theo Phật lịch nhưng dân gian Khmer quan niệm như tháng đầu tiên trong năm - thời kỳ tiếp giáp giữa hai mùa mưa nắng với cây cỏ tốt tươi… nên được đồng bào coi như sự khởi đầu của một năm thuận lợi. Năm nay, Tết Chôl Chnăm Thmây diễn ra từ ngày 14 đến 16/4 dương lịch.
Chôl Chnăm Thmây là một trong những lễ tết mang đậm màu sắc văn hóa điển hình của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, của các cư dân nông nghiệp trồng lúa ở Đông Nam Á, trong đó đồng bào Khmer Nam Bộ có một hệ thống lễ hội gắn chặt với vòng đời cây lúa.
Theo nông lịch Khmer, đây chính là giai đoạn nông nhàn gần như tuyệt đối, vì là cao điểm của mùa khô, lúa mùa đã thu hoạch xong, mọi hoạt động trồng trọt, chăn nuôi đều tạm dừng lại để chờ những cơn mưa đầu mùa.
Tết năm mới Chôl Chnăm Thmây không chỉ là lễ hội để đoàn kết cộng đồng mà còn là dịp để con người cộng cảm với thiên nhiên (qua nghi thức cầu mưa); không chỉ là dịp đồng bào thể hiện ước vọng một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên.
Đây cũng là thời gian những người con Khmer từ nơi làm việc, học tập lại trở về với gia đình, quê hương, để mỗi gia đình lại sum họp, đầm ấm đón mừng năm mới bên nhau, thăm họ hàng, gia tộc, chúc nhau sức khỏe, cuộc sống yên vui, phát đạt...
Ngày xưa Tết năm mới của đồng bào Khmer kéo dài từ 10-15 ngày. Những thập niên gần đây, trong xu thế đơn giản hóa lễ hội nói chung, lễ hội này chỉ còn 3 ngày, tuy nhiên, công việc chuẩn bị đã diễn ra trong nhiều ngày trước đó.
Đối với người Khmer, chùa là nơi tôn nghiêm và cũng chính là ngôi nhà chung của cả cộng đồng. Vì vậy tất cả các lễ hội đều tập trung tại chùa, đặc biệt là lễ đón Chôl Chnăm Thmây.
Dịp năm mới, người Khmer chuẩn bị cho mình những bộ trang phục đẹp đẽ nhất, trẻ em được may sắm những bộ quần áo mới. Nhà cửa được sửa sang, quét dọn, trang trí lại. Đồ ăn, thức uống được chuẩn bị đầy đủ cho những ngày Tết. Mọi công việc thường ngày đều dừng lại, người lao động chốn thành thị trở về quê hương, mọi người nghỉ ngơi, trâu bò thả tự do. Người người hào hứng chăm lo cho ngày Tết.
Vào thời khắc giao thừa, các bàn thờ được đặt ở những nơi trang trọng nhất để đón các vị thần linh và ông bà tổ tiên. Trên bàn thờ, người Khmer thường bày mâm lễ vật gồm năm ngọn nến, năm nén hương, năm chén cốm, một cặp dừa, hai ly nước, hoa tươi và 11 loại trái cây để nghênh đón các vị thần linh và ông bà tổ tiên. Các thành viên trong gia đình ngồi hành lễ nghiêm trang trước bàn thờ, khấn vái, mong và tin rằng sẽ được ban phước lành trong năm mới.
Trong ngày Tết đầu tiên - Chôl sangkran Thmây, người Khmer sẽ chọn giờ tốt nhất trong ngày, tắm gội sạch sẽ, mặc quần áo đẹp, trang trọng và lịch sự, mang theo lễ vật nhang đèn vào chùa làm lễ rước Đại lịch “Maha Sangkran,” đồng thời diễu hành 3 vòng xung quanh chính điện để đón chào Têvêđa. Tối đến sẽ tổ chức các trò chơi dân gian cùng các vũ điệu như hát, múa dukê, robăm, ramvông...
Ngày Tết thứ hai - Wanabot (năm nhuận tổ chức 2 ngày), mọi người bày tỏ lòng thành tâm tín ngưỡng bằng cách mang đồ ăn thức uống đến cho các sư sãi. Đáp lại, các nhà sư sẽ làm lễ tạ ơn những người đã làm ra hạt gạo, đã trồng trọt, chăn nuôi, tạo cho cuộc sống ấm no, đầy đủ.
Buổi chiều theo sự hướng dẫn của vị Achar, mọi người làm lễ “Đắp núi cát” ngay tại khuôn viên chùa để mong gặp được điều lành. Tập tục này gắn với thuật cầu mưa của người xưa.
Ngày Tết thứ ba - Lơn sắtk, còn gọi là ngày Lễ tắm Phật. Các nhà sư dùng những cành hoa, vẩy những giọt nước tinh khiết có ướp hương hoa thơm ngát lên tượng Phật. Trong làn khói hương, người người thành tâm khấn nguyện cầu mong Trời Phật gia hộ cho dân làng được dồi dào sức khỏe, ruộng rẫy tốt tươi và được mùa.
Đến trưa mọi người về nhà làm lễ tắm tượng Phật thờ trong từng gia đình, rồi chúc mừng ông bà, cha mẹ và dâng bánh để tạ ơn. Cũng có khi họ tổ chức lễ tắm ông bà, cha mẹ, tượng trưng cho sự báo hiếu.
Trong ba ngày Tết Chôl Chnăm Thmây, ngoài các nghi thức Phật giáo, đồng bào Khmer cũng tổ chức rất nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật và các trò chơi dân gian, như thả diều, đánh quay lửa hay nghe các cụ già kể chuyện thần thoại, cổ tích cho con cháu; thanh niên trai, gái tham gia các cuộc hát đối đáp aday, hát dukê, múa ramvông, romxaravan, múa trống xàdăm...
Ngoài dấu ấn Phật giáo đậm nét, Tết năm mới của đồng bào Khmer còn thấy dấu ấn của đạo Bàlamôn qua việc người dân rất chú trọng cúng dường bằng nhiều món hoa quả khác nhau.
Do thấm đẫm triết lý vô thường của Phật giáo nên Tết Chôl Chnăm Thmây còn là dịp thuận tiện nhất để đồng bào Khmer “làm phước.” Bởi vậy, phần lớn các lễ hội Khmer đều được gọi là “bund”, nghĩa là “đám phước” theo tinh thần vô ngã vị tha của Phật giáo…
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Tại khu vực từ ngõ 412 đến ngõ 462 đường Bưởi, thuộc dự án hoàn thiện và khớp nối hạ tầng kỹ thuật khu 7,2ha Vĩnh Phúc (phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội) xuất hiện một số thửa đất có hình dáng dị dạng, méo mó, đã hoặc đang hình thành các công trình có mặt tiền rất hẹp, kết cấu méo hoặc vát theo ranh giới giải phóng mặt bằng. Những công trình này tạo nên hình ảnh thiếu đồng bộ, làm ảnh hưởng đến cảnh quan chung của khu vực.
PLM) - Bệnh viện Việt Đức vừa thực hiện thành công ca ghép dương vật đầu tiên từ người hiến chết não tại Việt Nam, mở ra bước tiến mới của ngoại khoa và hy vọng phục hồi chức năng sinh dục cho bệnh nhân.
(PLM) - Gia đình ông Nguyễn Trường Vinh đang sinh sống, kinh doanh ổn định trên thửa đất của gia đình tại số 06 Cách Mạng Tháng 8, khu phố Hưng Phước, phường Hưng Định, TP Thuận An, tỉnh Bình Dương (cũ), nay thuộc phường Thuận An, TP Hồ Chí Minh bị một số đối tượng đến đập phá tài sản gây thiệt hại lớn.
(PLM) - Khác với hai mùa trước chỉ tổ chức cho vận động viên là nhà báo, phóng viên, giải leo núi "Bước chân trên mây" mùa 3, do báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với tỉnh Lai Châu đã mở rộng đối tượng tham gia với cộng đồng đam mê trekking. Quy mô tối đa của giải là 500 vận động viên, gồm 100 nhà báo, phóng viên và 400 vận động viên phong trào. Giải gồm ba cự ly thi đấu: 5km; 11km và 22km dành riêng cho nhà báo, phóng viên. Theo dự kiến giải leo núi “Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026” sẽ chính thức diễn ra vào ngày 4.10.2026 tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu.
(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng.
Nhóm PV
(PLM) - Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đoàn công tác đã đến tỉnh Quảng Trị dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại nhiều di tích lịch sử, nghĩa trang quốc gia. Chuỗi hoạt động thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời góp phần lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
(PLM) - Vừa qua, tại trụ sở văn phòng đại diện Tp.HCM, Báo Pháp Luật Việt Nam phối hợp cùng CLB Doanh Nhân và Pháp Luật tổ chức Lễ công bố Chương trình Carvan Tuyên truyền phổ biến pháp luật về ATGT học đường, thiện nguyện - kết nối giao thương lần 4, diễn ra từ ngày 18 đến ngày 20 tháng 9, năm 2026 tại xã Tuy Đức - tỉnh Lâm Đồng, với chủ đề: "Vững tay lái – Sáng đường biên".
(PLM) - Ra đời từ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân vào ngày 28/7/1929, trải qua hành trình 97 năm đồng hành cùng những thăng trầm của lịch sử dân tộc, Công đoàn Việt Nam luôn kiên định với một sứ mệnh thiêng liêng: đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động. Viết tiếp trang sử vẻ vang ấy, các cấp công đoàn cơ sở hôm nay vẫn đang không ngừng đổi mới, hiện thực hóa sứ mệnh bằng những phong trào thi đua thiết thực và nhân văn.
(PLM) - Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những mất mát, hy sinh của các thế hệ đi trước vẫn luôn là dấu ấn không thể phai mờ trong ký ức dân tộc. Đằng sau nền độc lập, hòa bình hôm nay là máu xương của những người con đã ngã xuống và những giọt nước mắt âm thầm của các Mẹ Việt Nam anh hùng. Những câu chuyện ấy không chỉ nằm lại ở quá khứ mà còn là lời nhắc nhở, là động lực, là gương soi để thế hệ hôm nay dựng xây Tổ quốc.
(PLM) - Tháng 7 về, trong không khí tri ân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7), hành trình tìm về những vùng quê cách mạng ở Thanh Hóa để thăm các Mẹ Việt Nam anh hùng khiến người ta không khỏi nghẹn lòng. Ở đó, có những người mẹ đã dành trọn tuổi xuân, dành cả những người thân yêu nhất cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Sau những năm tháng chiến tranh đi qua, nỗi đau mất chồng, mất con vẫn lặng lẽ nằm lại trong ánh mắt, trong từng câu chuyện kể của các mẹ.
