Thanh xuân "héo úa" sau làn khói ngọt ngào của thuốc lá mới

Họ tìm đến vape, pod chỉ để "thử cho biết", để giải tỏa áp lực hoặc đơn giản là để khẳng định độ sành điệu trước bạn bè. Thế nhưng, đằng sau sự hào nhoáng và ảo vọng về một thú vui thời thượng ấy lại là một ranh giới vô cùng mong manh, nơi cạm bẫy của ma túy thế hệ mới đang chực chờ.

Trên các vỉa hè phố thị, trong quán cà phê hay thậm chí là ngay cửa cổng trường học, hình ảnh những người trẻ vô tư truyền tay nhau những thỏi pod đủ hình thù từ cây bút, thỏi son đến nhân vật hoạt hình đã không còn xa lạ.

Sự tinh vi của các nhà sản xuất nằm ở chỗ biến một công cụ chứa chất gây nghiện thành một món đồ chơi công nghệ, một phụ kiện thời trang của học đường. Với những lời quảng cáo đường mật về tính an toàn, không gây hôi miệng và khả năng cai thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử nhanh chóng tạo nên một "cơn sốt" ngầm.

Nhiều bạn trẻ bước vào cuộc chơi này với tâm thế của một người tự tin rằng mình chỉ hút cho vui và có thể từ bỏ bất cứ lúc nào. Sự tò mò cộng với tâm lý đám đông đã khiến họ không nhận ra bản chất của thuốc lá mới, nicotine trong tinh dầu sản phẩm này vốn là chất gây nghiện nặng. Để rồi khi cơ thể bắt đầu quen dần với cảm giác lâng lâng tăng dần, những hương vị dâu, xoài hay trà sữa thông thường không còn đủ sức thỏa mãn, cũng là lúc họ dù muốn bỏ cũng khó có thể bỏ được thuốc lá mới.

Bước trượt vào "ma trận" ma túy tổng hợp

Sự nguy hiểm thực sự của thuốc lá điện tử trong bối cảnh hiện nay không còn dừng lại ở tác hại của nicotine hay các hóa chất độc hại thông thường, mà chính là việc nó bị biến tướng thành một vỏ bọc hoàn hảo cho ma túy trá hình.

Do cơ chế hoạt động sử dụng tinh dầu dạng lỏng, các lọ chất tinh dầu của thuốc lá điện tử dễ dàng bị pha trộn, tẩm ướp các loại ma túy thế hệ mới vào mà không làm thay đổi màu sắc hay mùi vị đặc trưng. Người dùng, đặc biệt là các học sinh, sinh viên, rất khó có thể nhận biết bằng mắt thường hay khứu giác.

Hành trình sa ngã thường diễn ra theo một kịch bản âm thầm. Khi những hơi hút thông thường trở nên nhàm chán, người trẻ bắt đầu tìm kiếm cảm giác mạnh hơn qua những lời rỉ tai trên mạng xã hội về các loại tinh dầu độc lạ mang lại "sự phê pha tột đỉnh".

Họ vô tình, hoặc đôi khi là cố ý vì tò mò, tìm đến những chai tinh dầu trôi nổi có chứa cần sa tổng hợp, nước biển hay các chất ma túy mới như ADB-BUTINACA. Từ đó, họ chính thức "sập bẫy", trở thành những "con nghiện" ma túy lúc nào không hay...

Những "cái giá đắt đỏ"

Hệ lụy từ những hơi khói ngụy trang này đang hiển hiện từng ngày tại các phòng cấp cứu của các bệnh viện lớn. Không ít trường hợp học sinh nhập viện trong tình trạng co giật, hôn mê sâu, suy đa tạng hoặc rơi vào trạng thái hoang tưởng, ảo giác nghiêm trọng, mất kiểm soát hành vi sau khi sử dụng các loại vape lạ. Chất ma túy tổng hợp trộn lẫn trong tinh dầu tàn phá hệ thần kinh nghiêm trọng, biến người sử dụng thành những bệnh nhân tâm thần, thậm chí có thể khiến những người trẻ đi trộm cắp, lừa đảo để có tiền dùng sản phẩm gây nghiện.

Theo chia sẻ của TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc thuộc Bệnh viện Bạch Mai, cơ sở này phải tiếp nhận nhiều trường hợp nguy kịch do ngộ độc ma túy trộn trong thuốc lá điện tử, có những tổn thương đa cơ quan nghiêm trọng.

Điển hình là trường hợp của một nam sinh 15 tuổi nhập viện trong tình trạng suy nhược nặng vì sử dụng một loại thuốc lá điện tử mua trên mạng. Sau khi sử dụng, nam sinh này lập tức nôn mửa, chóng mặt, tay chân bủn rủn và mất dần nhận thức.

Qua thăm khám chuyên sâu và kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) não bộ, các bác sĩ phát hiện não của bệnh nhân đã xuất hiện các tổn thương chất trắng đối xứng hai bên, kèm theo tình trạng suy thận, tăng áp lực động mạch phổi và giãn thất trái. Mẫu tinh dầu mà bệnh nhân sử dụng khi đem đi xét nghiệm đã cho kết quả dương tính với 5F-ADB – một loại ma túy tổng hợp thế hệ mới có độc tính cực mạnh. Sau 10 ngày giành giật sự sống tại Trung tâm Chống độc, nam sinh này được chuyển sang Viện Sức khỏe Tâm thần để tiếp tục điều trị dài ngày do độc chất đã gây ra các chứng trầm cảm, lệch lạc nhân cách và rối loạn hoang tưởng.

Loại thuốc lá điện tử của bệnh nhân dùng gây ngộ độc và xét nghiệm thấy chất ma túy tổng hợp thế hệ mới là 5F-ADB

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, để xét nghiệm tìm các chất độc ở các bệnh nhân ngộ độc thuốc lá điện tử hiện vô cùng khó. Các bác sĩ phải lấy mẫu thuốc lá điện tử của bệnh nhân để xét nghiệm (do lượng chất độc ở mẫu thuốc lá có nhiều và nguyên dạng, chưa chuyển hóa), còn nước tiểu của bệnh nhân thì chất độc đã chuyển hóa thành chất khác.

Thuốc lá điện tử chưa bao giờ là biểu tượng của sự trưởng thành hay đẳng cấp, mà thực chất chỉ là một chiếc bẫy mật ngọt khiến người sử dụng phải lệ thuộc vào nó. Các bạn trẻ đừng "thử cho biết", đừng để những năm tháng thanh xuân rực rỡ trở nên "úa tàn" sau những làn khói mờ ảo. Tỉnh táo trước những cám dỗ của thuốc lá mới chính là cách duy nhất để người trẻ tự bảo vệ tương lai của chính mình.