Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến Nghị định số 46/2026/NĐ-CP

Đây cũng là nội dung trao đổi của Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thị Hạnh với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam.

* Bộ Tư pháp đánh giá như thế nào về trình tự, thủ tục ban hành và tính khả thi của Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, thưa Cục trưởng?

- Về trình tự, thủ tục ban hành Nghị định, tại Tờ trình số 1664/TTr-BYT ngày 19/11/2025 của Bộ Y tế gửi Chính phủ, Bộ Y tế đã nêu rõ: “do dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung có tác động trực tiếp tới hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm, Bộ Y tế đã chú trọng tham vấn, lấy ý kiến của các đối tượng chịu tác động trực tiếp, trong đó đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo, đối thoại với các hiệp hội, hội, doanh nghiệp thực phẩm, các tổ chức quốc tế trong nước có liên quan”; đồng thời, tại Thông báo số 58/TB-VPCP ngày 02/02/2026 của Văn phòng Chính phủ thông báo Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long cũng đã nhận định: “Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/1/2026 được Chính phủ ban hành sau quá trình nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, đánh giá chính sách kỹ lưỡng, có sự đồng thuận rất cao của các Bộ, ngành với phương châm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý an toàn thực phẩm, bảo đảm tốt nhất sức khỏe người dân”.

Như vậy, có thể nói, quá trình soạn thảo, xây dựng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP bảo đảm tuân thủ đúng quy định trình tự, thủ tục quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Để đánh giá tính khả thi của Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, cần có cái nhìn tổng thể và toàn diện. Bên cạnh việc phân tích các quy định cụ thể trong từng điều khoản, cần phải xem xét những điều kiện bảo đảm cho việc thực thi hiệu quả Nghị định này. Các yếu tố then chốt bao gồm nguồn nhân lực, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, cũng như việc kịp thời ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết. Đây là nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của các Bộ, ngành có liên quan.

* Theo ghi nhận phản ánh từ doanh nghiệp, hiện chưa có các văn bản hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm theo Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, dẫn đến các cơ quan, đơn vị thực hiện kiểm tra chuyên ngành tại cửa khẩu còn lúng túng trong triển khai, ảnh hưởng đến tiến độ thông quan hàng hóa. Thưa Cục trưởng, Bộ Tư pháp có phương án tháo gỡ vướng mắc này như thế nào?

- Tại Thông báo số 58/TB-VPCP ngày 02/2/2026 của Văn phòng Chính phủ thông báo Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long đã nhận định: “trong những ngày đầu tiên triển khai thực hiện Nghị định, đã xuất hiện vướng mắc trong thực thi các quy định…”. Trước tình hình trên, Bộ Tư pháp đã ban hành Công văn số 665/BTP-KSTT ngày 31/01/2026 gửi Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, đề nghị các Bộ chủ động tháo gỡ khó khăn, ách tắc cho doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến nhập khẩu hàng hóa.

Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, các Bộ cần báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để xem xét, xử lý theo quy định. Song song với đó, Bộ Tư pháp cũng đã cử đại diện tham gia kịp thời các cuộc họp liên ngành để cùng tìm kiếm giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Kết quả bước đầu cho thấy, những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ Nghị định số 46/2026/NĐ-CP chủ yếu thuộc về quá trình tổ chức thực hiện các quy định về kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, đúng như nội dung đã được Lãnh đạo Chính phủ kết luận tại Thông báo số 58/TB-VPCP.

Bên cạnh việc triển khai Thông báo số 58/TB-VPCP và Công điện số 08/CĐ-TTg ngày 03/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, Bộ Tư pháp đề xuất như sau: Căn cứ quy định tại điểm b khoản 2 Điều 14 và Điều 56 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Y tế cần chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương khẩn trương rà soát những nội dung bất cập của Nghị định 46/2026/NĐ-CP.

Trên cơ sở đó, tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết để tạm ngưng hoặc điều chỉnh hiệu lực một phần Nghị định này. Đồng thời, cần xác định những nội dung cần tiếp tục thực thi theo quy định của Nghị định số 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan để thiết kế, quy phạm hóa trong Nghị quyết của Chính phủ, nhằm bảo đảm cơ sở triển khai các giải pháp thay thế. Lưu ý, Nghị quyết của Chính phủ phải quy định rõ thời điểm tạm ngưng và thời điểm tiếp tục có hiệu lực đối với phần nội dung được điều chỉnh của Nghị định số 46/2026/NĐ-CP.

* Trân trọng cảm ơn Cục trưởng!